به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ محمدرضا خلجی، معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان همدان از آمادهسازی پرونده ثبت ملی مهارت بافت قالی حسینآباد شاملو ملایر خبر داد و اظهار کرد: پس از انجام بررسیهای کارشناسی، بازدیدهای میدانی و گردآوری مستندات مورد نیاز، پیشنویس این پرونده برای ارائه و بررسی در کمیته ملی ثبت میراثفرهنگی ناملموس کشور آماده شده است.
وی با اشاره به جایگاه فرش در میان هنرهای سنتی استان همدان، حفظ و صیانت از دانش بومی مرتبط با قالیبافی را یکی از ضرورتهای حوزه صنایعدستی دانست و افزود: مهارتهای سنتی تنها به شیوه تولید یک محصول محدود نمیشوند، بلکه مجموعهای از تجربه، دانش محلی، هویت فرهنگی و ویژگیهای هنری را در خود جای دادهاند که حفاظت از آنها نیازمند شناسایی و مستندسازی دقیق است.
خلجی گفت: قالی حسینآباد شاملو به دلیل برخورداری از ویژگیهای منحصربهفرد در حوزه نقوش، پیشینه تاریخی و هویت بصری، جایگاهی ویژه در میان دستبافتههای سنتی استان همدان دارد و همین ویژگیها موجب شد بررسیهای کارشناسی برای ثبت مهارت بافت آن در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور در دستور کار قرار گیرد.
معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان همدان ادامه داد: در مسیر تهیه پرونده، ابعاد مختلف این هنر سنتی مورد مطالعه قرار گرفته و کارشناسان با حضور در منطقه، اطلاعات مورد نیاز را از طریق بازدیدهای میدانی جمعآوری کردهاند. این فرآیند با هدف ارائه تصویری دقیق از شیوه بافت، ویژگیهای مرتبط با آن و جایگاه این مهارت در فرهنگ محلی انجام شده است.
وی افزود: پس از تکمیل مراحل مطالعاتی، پیشنویس پرونده به همراه مستندات، تصاویر و اطلاعات مورد نیاز آماده شده تا در کمیته ملی ثبت مورد بررسی قرار گیرد. بررسی در این کمیته یکی از مراحل لازم برای قرار گرفتن مهارت بافت قالی حسینآباد شاملو در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور است.
خلجی با تأکید بر اهمیت ثبت ملی میراث ناملموس اظهار کرد: این نوع ثبتها میتواند ابزاری مؤثر برای پاسداشت و ارزشگذاری مهارتهای سنتی باشد و در عین حال زمینه معرفی گستردهتر آنها را فراهم کند. هنگامی که یک مهارت بومی بهصورت رسمی شناسایی و ثبت میشود، توجه بیشتری به ضرورت حفاظت از اصالتها و استمرار آن در نسلهای آینده شکل میگیرد.
وی تصریح کرد: ثبت ملی مهارت بافت قالی حسینآباد شاملو میتواند در تقویت جایگاه این هنر-صنعت نقش داشته باشد و زمینه انتقال دانش و تجربه موجود میان بافندگان به نسلهای بعدی را فراهم کند. حفظ این دانش بومی از آن جهت اهمیت دارد که بخشی از هویت فرهنگی و هنری منطقه در شیوههای سنتی بافت و ویژگیهای بصری این قالی متجلی شده است.
معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان همدان با اشاره به ظرفیتهای موجود در استان گفت: همدان از توانمندیهای کمنظیری در حوزه فرش و قالیبافی برخوردار است و تنوع دستبافتهها در مناطق مختلف استان، هر یک بخشی از پیشینه، هویت و ویژگیهای فرهنگی همان منطقه را بازتاب میدهند.
خلجی افزود: طی سالهای گذشته، اقداماتی برای شناسایی، مستندسازی و ثبت میراث ناملموس مرتبط با هنر قالیبافی در استان انجام شده است. هدف از این اقدامات تنها ثبت یک نام در فهرست ملی نیست، بلکه تلاش میشود ویژگیهای اصیل هر منطقه شناسایی و مستند شود تا امکان حفاظت از آنها در طول زمان فراهم باشد.
وی با اشاره به سوابق ثبت مهارتهای مرتبط با قالیبافی در استان همدان یادآور شد: تاکنون هشت مورد از قالیهای مناطق مختلف استان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیدهاند که قالی همدان، قالی جوزان ملایر، قالی ازندریان، قالی میشن، قالی چارچنگ کسب و ننج، قالی نهاوند، قالی تویسرکان و قالی مهربان کبودراهنگ را شامل میشوند.
معاون صنایعدستی استان همدان گفت: ثبت این موارد نشاندهنده گستردگی و تنوع هنر قالیبافی در نقاط مختلف استان است. هر یک از این دستبافتهها از ویژگیهایی برخوردارند که موجب تمایز آنها شده و همین تفاوتها بخشی از ظرفیت فرهنگی و هنری همدان را شکل داده است.
وی ادامه داد: ورود مهارت بافت قالی حسینآباد شاملو به این فهرست، در صورت تأیید نهایی، میتواند یک نمونه دیگر از تنوع موجود در قالیبافی استان را به مجموعه میراث ناملموس ثبتشده همدان اضافه کند و جایگاه این منطقه را در حوزه هنر-صنعت فرش بیش از گذشته مورد توجه قرار دهد.
خلجی با اشاره به ضرورت استمرار فرآیند حفاظت پس از ثبت نیز تأکید کرد: ارزش ثبت ملی زمانی بیشتر خواهد بود که در کنار شناسایی رسمی، حفظ اصالتها و انتقال دانش بومی نیز مورد توجه قرار گیرد. مهارتهای سنتی زمانی ماندگار میشوند که نسلهای جدید امکان آشنایی با شیوههای بافت و تجربههای شکلگرفته در طول سالها را داشته باشند.
وی افزود: مستندسازی چنین مهارتهایی از این منظر اهمیت دارد که بخشی از دانش نهفته در هنرهای سنتی، از طریق تجربه و انتقال مستقیم میان نسلها حفظ شده است. ثبت و معرفی این دانش میتواند به جلوگیری از فراموش شدن ویژگیهای اصیل و استمرار حضور آن در جامعه محلی کمک کند.
معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان همدان ابراز امیدواری کرد پرونده مهارت بافت قالی حسینآباد شاملو در کمیته ملی ثبت مورد تأیید نهایی قرار گیرد تا شمار میراث ناملموس ثبتشده حوزه قالیبافی استان افزایش یابد.
خلجی تأکید کرد: در صورت ثبت این مهارت، گام دیگری در مسیر حفاظت، احیا و معرفی ظرفیتهای ارزشمند هنر-صنعت فرش همدان برداشته خواهد شد و فرصت بیشتری برای توجه به اصالت، پیشینه و دانش بومی نهفته در قالی حسینآباد شاملو فراهم میشود.
خبرنگار: نازنین مولائی منظر
انتهای خبر/
نظر شما