به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، صنعت بازی‌سازی در جهان طی دو دهه اخیر به یکی از پر رونق‌ترین حوزه‌های اقتصادی و فرهنگی تبدیل شده است. از بازی‌های موبایلی ساده تا عناوین سه بعدی با بودجه‌های میلیارد دلاری، این صنعت امروز از سینما و موسیقی درآمد بیشتری دارد و میلیونها نفر در سراسر جهان را به خود مشغول کرده است. اما پرسش اساسی اینجاست که در میان این موج عظیم جهانی، جایگاه ایران و بازی‌سازان ایرانی کجاست؟ آیا میتوانیم ادعای رقابت داشته باشیم یا همچنان مصرف کننده‌ای صرف در این بازار هستیم؟

ایران از نظر تعداد گیمر یکی از کشورهای قابل توجه منطقه و جهان است. آمارها نشان میدهد میلیون‌ها ایرانی به بازی‌های رایانه‌ای و موبایلی علاقه مندند و این بازار، یکی از پر رونق‌ترین بازارهای حوزه سرگرمی دیجیتال محسوب میشود. این حجم بالای مخاطب، ظرفیتی بالقوه برای رشد صنعت بومی بازی‌سازی ایجاد کرده، اما پرسش این است که آیا این مخاطبان به بازی‌های ایرانی روی می‌آورند یا همچنان سراغ بازی‌های خارجی میروند؟ تجربه نشان داده بسیاری از گیمرهای ایرانی ترجیح میدهند بازی‌های پرطرفدار جهانی را تجربه کنند و بازی‌های بومی را یا نمی‌شناسند یا به دلایلی مانند کیفیت پایین‌تر، جذابیت آنها را نادیده می‌گیرند.

از سوی دیگر، صنعت بازی‌سازی ایران در سال‌های اخیر گام‌های قابل توجهی برداشته است. شرکت‌های داخلی موفق شده‌اند بازی‌هایی بسازند که در بازارهای داخلی و حتی منطقه‌ای به فروش قابل قبولی دست یابند. برخی بازی‌های موبایلی ایرانی توانسته‌اند تعداد نصب بالایی داشته باشند و برای توسعه دهندگان خود درآمدزایی کنند. همچنین ظهور استودیوهای نوپا، جشنواره‌های بازی‌سازی و رویدادهای تخصصی نشان میدهد که این حوزه به تدریج در حال نهادینه شدن است و جوانان مستعد ایرانی با اشتیاق وارد این عرصه شده‌اند.

با این حال، رقابت با غول‌های جهانی چالش بزرگی است. تولید یک بازی سه بعدی با کیفیت بالا، به بودجه‌های چند ده میلیون دلاری، تیم‌های بزرگ و سالها زمان نیاز دارد؛ امکاناتی که بازی‌سازان ایرانی در شرایط کنونی به آنها دسترسی ندارند. تحریم‌های اقتصادی، دشواری در دریافت تجهیزات سخت افزاری پیشرفته، محدودیت در دسترسی به بازارهای جهانی و نبود زیرساخت‌های پرداخت بین المللی، از مهمترین موانعی هستند که در برابر رشد این صنعت قرار دارند. افزون بر این، نبود حمایت مالی کافی از سوی نهادهای دولتی و سرمایه گذاران خصوصی، بسیاری از استعدادهای جوان را ناگزیر میکند یا از صنعت خارج شوند یا به فکر مهاجرت باشند.

مهدی جعفری جوزانی تهیه کننده انیمیشن و بازی‌های رایانه‌ای در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایسکانیوز گفت: برای بررسی صنعت بازی در کشورمان و اینکه بدانیم در چه وضعیتی هستیم، آیا حالمان خوب است یا حالمان بد است و بدانیم که شرایطمان به چه شکلی است از چند منظر باید به آن نگاه بکنیم. اگر بخواهیم به بازار مصرف بازی در ایران توجه کنیم، کشورمان جزو کشورهایی است که به نسبت جمعیت رتبه قابل توجهی دارد یعنی به نسبت جمعیت ۹۰ میلیونی ایران، شاید بیشتر از ۳۰ درصد جمعیت ما مصرف کننده بازی هستند.

وی با اشاره به اینکه الان درسته این بازار مصرف، گردش مالی قابل توجه در ایران دارد ادامه داد: چون کل اکوسیستم را باید به صورت مجزا مورد ارزیابی و بررسی قرار داد، از نظر تولید بازی که خودش دو بخش است؛ یکی تولید کننده‌های بازی هستند و یکی صنعت بازی ایرانی است. تولید کننده‌های ما شرایط خوب و استعدادهای بسیار خوبی دارند و توانایی‌های خودشان را به کرات توانستند به اثبات برسانند و نشان بدهند که توانایی تولید بازی خوب را دارند.

جعفری جوزانی افزود: اینکه چرا بازی‌های ایرانی صنعتی نمی‌شود، جاییست که حاکمیت، وزارت متولی و نهاد متولی که به این موضوع اختصاص داده شده و قوانینی که در مجلس مصوب میشود یا اعتباراتی که باید در نظر گرفته شود، گیر کار همینجاست که از این صنعت به عنوان صنعت بومی چقدر توانسته‌ایم استفاده کنیم؟ صنعتی که در برخی کشورها شاید چیزی مثل نفت را برایشان گرفته و از لحاظ گردش مالی و درآمد سرانه صنعت بازی در کشورشان یک جایگاه ویژه‌ای دارد. حتی بخشی از درآمد سالیانه و بودجه سالیانه از محل صادرات بازی و فروش بازی اختصاص پیدا میکند.

وی با بیان اینکه ما در این نقطه خیلی ضعف داریم و این ضعف باعث شده که به آرامی از آن دوره‌ای اوج جدی بازی سازان ما در حوزه بازی‌های روایت‌گر و قصه‌گو بود فاصله بگیریم و دچار افول بشویم خاطرنشان کرد: برخی سیاست‌ها منجر به این شد که بخشی از بازی‌سازهای خوب ما از کشور مهاجرت می‌کنند اما از آنجایی که ایران دریای بیکرانی از استعداد است بازهم استعدادهایی رشد کردند و با تولید بازی های مختلفی که در ایران برند شد توانستند خودشان را اثبات کنند و با جذب مخاطبین قابل توجهی توانستند جایگاه خودشان را پیدا بکنند.

تهیه کننده انیمیشن «شمشیر و اندوه» ادامه داد: منتها صنعت بازی در ایران بخاطر عدم سرمایه گذاری درست، عدم تنظیم قوانین و مقررات درست و حتی عدم اجرای قوانینی که می‌توانست به این صنعت کمک بکند و مورد حمایت قرار بدهد، باعث شد به این نقطه برسد که به آرامی بازی سازهای ما به سمت کارهای فریلنسری بروند یا برای پروژه‌های خارجی کار بکنند.

وی تاکید کرد: ما همیشه گفتیم جریانی که به عنوان نهادهای بالادستی هستند، مثل حاکمیت، مثل دولت و... اینها می‌توانند به جای اینکه صرفا پول بدهند، برای جامعه بازی سازی ایران بازارسازی بکنند. البته قبلا فقط پول بدون پشتوانه دراز مدت با برنامه ریزی حمایتی می‌دادند بعد از یک مدت همان پول را هم نمی‌دهند. الان باید بازارسازی بکنند یعنی بستری را فراهم بکنند برای دیده شدن آثار و محصولات و برای دیده شدن بازی‌سازان تا محصولاتشان به دست مخاطب برسد.

جعفری جوزانی با اشاره به اینکه بازی خوب در ایران کم ساخته نمی‌شود گفت: متاسفانه به دلیل اینکه بازارشان شکل نمیگیرد، بستر تبلیغات برایشان فراهم نیست زیرا توان بازی‌ساز اینقدری نیست که بتواند کمپین تبلیغاتی داشته باشد یا یک ناشر و پخش کننده بیاید روی پخش اثرش سرمایه گذاری بکند و کمپین تبلیغاتی راه بندازد بخاط همین، محصول به دست مخاطب نمی‌رسد. جایی مثل صدا و سیما، شهرداری، کانون پرورش فکری و جاهایی از این قبیل که توان تبلیغات دارند میتوانند با هماهنگی وزارت ارشاد و بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای بستر بازار را برای این افراد فراهم کند و تلاش بکند که محصول تولید شده بازی‌سازهای ایرانی به دست مخاطب ایرانی برسد و اگر این کار را بتواند انجام بدهد، چرخه تولید درست و کامل می‌شود.

وی در پاسخ به این سوال که تحریم‌ها چه نقشی در مصرف بازار خارجی دارد بیان کرد: من خیلی قائل نیستم که تحریم روی انیمیشن و بازی تاثیر آنچنانی داشته باشد. این نکته وجود داره که اگر شما ایرانی باشید خصوصا در بازی که حساسیتش بالاتر است، عرضه محصول در بازار جهانی کار را سخت‌تر میکند اما همین کشورهای فارسی زبان فرصت خوبی برای حضور محصولات ما در کشورشان و در بازارهایشان وجود دارد. کشوری مثل روسیه یا کشورهایی به لحاظ فرهنگی به ما نزدیکتر هستند و با توجه به اختلاف ارز خارجی و داخلی این فرصت کماکان مهیاست که همین کشورهای منطقه را بتوانیم هدف خودمان قرار دهیم.

تهیه انیمیشن «افسانه سپهر» در پاسخ به پرسش دیگری مبنی اینکه سطح بازی‌های جهانی انقدر بالاست که آیا گیمرها می‌توانند با سطوح جهانی رقابت کنند؟ گفت: حق کپی رایت در ایران اصلا رعایت نمی‌شود، بازی خارجی را با یک قیمت خیلی ارزان به دست می‌آورند. بازی‌ای که چند ده میلیون دلار یا چند صد میلیون دلار هزینه ساخت آن شده و قیمت واقعی آن در بازار ایران باید چیزی حدود از ۱۰ میلیون تومان تا شاید ۱۷ میلیون باشد؛ با ارزان ترین قیمت در اختیار مصرف کننده قرار می‌گیرد اما وقتی بازی ایرانی به قیمت هزینه کپی بازی خارجی در بازار عرضه می‌شود مورد اعتراض قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: درباره این موضوع فرهنگ سازی هم در بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای باید انجام بشود. کار سختی است. ما برای اینکه این جو و این مساله را برطرف کنیم فرصت های خیلی زیادی را از دست دادیم اما هر چقدر این موضوع مسیرش بازتر بشود و بازار سازی سریعتر شکل بگیرد موضوع به آرامی قابل حل است و بچه ها با اعتماد به نفس بیشتری میتوانند سرمایه جذب بکنند و حتی رویکرد سرمایه گذاران به سرمایه گذاری افزایش پیدا بکنه تا محصولات بهتری هم ساخته شود.

در نهایت، بازی‌سازان ایرانی اگرچه هنوز توان رقابت مستقیم با عناوین عظیم جهانی را ندارند، اما ظرفیت رشد و حتی ورود به بازارهای منطقه‌ای را نشان داده‌اند. آینده این صنعت در ایران به عوامل متعددی بستگی دارد؛ سرمایه گذاری پایدار، حمایت دولت و بخش خصوصی، تربیت نیروی متخصص، و مهمتر از همه ایجاد پیوند میان مخاطب ایرانی و بازی‌های بومی. تا زمانی که این پل ارتباطی شکل نگیرد، بازی‌سازی ایران در حاشیه بازار جهانی باقی خواهد ماند و گیمرهای ایرانی همچنان بیشتر به بازی‌های خارجی متکی خواهند بود.

انتهای پیام/