به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ وقتی سخن از آینده مدیریت یک استان به میان میآید، معمولاً نگاهها به ساختمانهای اداری، مدیران فعلی و برنامههای توسعهای معطوف میشود، اما بخش مهمی از این آینده سالها قبلتر در کلاسهای درس شکل میگیرد. ایده سپردن بخشی از مسئولیتهای مدرسه به دانشآموزان، در ظاهر یک تغییر کوچک تربیتی است، اما در عمق خود به یک پرسش بزرگتر پاسخ میدهد؛ چگونه میتوان نسلی تربیت کرد که تنها مصرفکننده تصمیمها نباشد، بلکه توان تصمیمگیری، مشارکت و اداره امور را از دوران نوجوانی تمرین کند.
همدان با جمعیتی بزرگ از دانشآموزان، یکی از مهمترین میدانهای تربیت سرمایه انسانی آینده کشور است. هر سیاست آموزشی در این استان، اثر خود را سالها بعد در مدیریت شهری، اقتصاد، دانشگاه، صنعت و جامعه نشان خواهد داد. به همین دلیل، مدرسه دیگر تنها محل انتقال کتاب و محفوظات نیست؛ بلکه نخستین محیط اجتماعی است که فرد در آن کار گروهی، مسئولیت، گفتوگو، حل مسئله و مشارکت را تجربه میکند.
مدل سنتی آموزش در بسیاری از جوامع، دانشآموز را بیشتر در جایگاه دریافتکننده آموزش تعریف کرده است؛ اما نظامهای آموزشی موفق در جهان تلاش کردهاند دانشآموز را به کنشگری فعال تبدیل کنند. تجربه مسئولیت در شوراهای دانشآموزی، فعالیتهای فرهنگی، مدیریت برنامههای مدرسه و مشارکت در تصمیمهای مرتبط با محیط آموزشی، میتواند مهارتهایی را ایجاد کند که با آموزش نظری به دست نمیآید.
در استانی مانند همدان که همزمان با ظرفیتهای تاریخی و علمی، با موضوعاتی مانند مهاجرت جوانان، اشتغال فارغالتحصیلان و نیاز به نیروی مدیریتی توانمند مواجه است، تربیت نیروی انسانی آینده اهمیت دوچندان دارد. مدیران آینده استان از میان همین دانشآموزانی خواهند آمد که امروز در مدارس همدان درس میخوانند؛ بنابراین کیفیت تجربه اجتماعی آنها در مدرسه بخشی از سرمایه مدیریتی فردا خواهد بود.
یکی از نکات مهم در این مسیر، تغییر نگاه به مفهوم مدیریت است. مدیریت فقط نشستن پشت میز و صدور دستور نیست؛ بلکه توان گفتوگو، پذیرش مسئولیت، تصمیمگیری در شرایط دشوار و پاسخگویی در برابر دیگران است. اگر این مهارتها از دوره مدرسه تمرین شوند، فاصله میان آموزش رسمی و نیازهای واقعی جامعه کاهش پیدا میکند.
در کنار این موضوع، مسئله هویت نیز برای نسل جدید اهمیت ویژهای دارد. نوجوان امروز در فضایی رشد میکند که بخش بزرگی از اطلاعات، ارتباطات و الگوهای رفتاری خود را از فضای مجازی دریافت میکند. این شرایط باعث شده مدرسه و خانواده نقش مهمتری در ایجاد گفتوگوی موثر با دانشآموزان داشته باشند؛ گفتوگویی که تنها بر انتقال اطلاعات تمرکز نکند، بلکه به پرسشها، دغدغهها و نگرانیهای نسل جدید نیز پاسخ دهد.
همدان از یک مزیت مهم در حوزه هویت فرهنگی برخوردار است. شهری که با پیشینه تمدنی، نام ابنسینا، آثار تاریخی و سابقه علمی شناخته میشود، ظرفیت بالایی برای پیوند دادن آموزش امروز با هویت تاریخی دارد. اما این ظرفیت زمانی برای نسل جوان معنا پیدا میکند که از سطح معرفی در کتابها عبور کرده و در تجربه روزمره دانشآموزان حضور پیدا کند.
در همین مسیر، توسعه زیرساختهای آموزشی نیز اهمیت دارد. اجرای طرحهای ساخت، تجهیز و افتتاح ۷۳ مدرسه از مجموع ۱۱۱ مدرسه در دستور کار، نشاندهنده تلاش برای بهبود فضای فیزیکی آموزش است. با این حال، تجربه نظامهای آموزشی مختلف نشان میدهد ساختمان مدرسه اگرچه ضروری است، اما به تنهایی کیفیت آموزش را تضمین نمیکند. مدرسه موفق ترکیبی از فضای مناسب، معلم توانمند، برنامه تربیتی موثر و مشارکت دانشآموز است.
موضوع خانواده نیز بخش دیگری از این زنجیره است. ارتباط میان خانواده و مدرسه زمانی موثر خواهد بود که از حالت اداری و مناسبتی خارج شود و به همکاری واقعی برای شناخت و حمایت از دانشآموز تبدیل شود. بسیاری از مسائل اجتماعی نوجوانان زمانی قابل مدیریتتر میشوند که سه ضلع دانشآموز، خانواده و مدرسه ارتباط مستمر و قابل اعتماد داشته باشند.
از سوی دیگر، کاهش آسیبهای اجتماعی در میان نوجوانان نیز بدون تقویت امید و احساس تعلق دشوار خواهد بود. نوجوانی که خود را در تصمیمها، فعالیتها و آینده جامعه سهیم بداند، احتمال بیشتری دارد که برای ساختن آینده خود و محیط پیرامونش تلاش کند. مسئولیت دادن به دانشآموزان میتواند یکی از ابزارهای ایجاد همین احساس تعلق باشد.
البته مشارکت دانشآموزان به معنای واگذاری مسئولیتهای غیرمتناسب با سن آنها نیست. هدف، ایجاد فرصت تجربه و یادگیری است؛ فرصتی که در آن دانشآموز بتواند با هدایت معلمان و مربیان، مهارتهای اجتماعی را تمرین کند. این فرآیند نیازمند برنامهریزی، آموزش و پذیرش نقش جدید مدرسه است.
در آینده پنج تا ۱۰ ساله همدان، یکی از مهمترین سرمایههای استان نه فقط منابع طبیعی، بناهای تاریخی یا ظرفیتهای اقتصادی، بلکه کیفیت نسلی خواهد بود که قرار است این ظرفیتها را مدیریت کند. اگر مدرسه بتواند دانشآموز را از یک مخاطب منفعل به یک شهروند مسئول تبدیل کند، بخشی از مشکلات مدیریتی آینده از همین امروز کاهش خواهد یافت.
آینده مدیریت همدان از اتاقهای اداری آغاز نمیشود؛ از کلاسهایی آغاز میشود که در آنها یک دانشآموز برای نخستین بار مسئولیت یک فعالیت را میپذیرد، نظر میدهد، تصمیم میگیرد و نتیجه انتخاب خود را تجربه میکند. شاید مهمترین سرمایهگذاری استان، ساختن همین تجربههای کوچک برای ساختن مدیران بزرگ آینده باشد.
خبرنگار: ندا ترابی
انتهای پیام./
نظر شما