به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ عنوان شهر جهانی سفال برای لالجین تنها یک امتیاز گردشگری و فرهنگی نیست، بلکه پشتوانهای برای معرفی هنر و تجربه نسلهایی از تولیدکنندگان این شهر به شمار میرود. با این حال، مشکلات زیرساختی و اقتصادی فاصلهای میان این اعتبار و شرایط واقعی کارگاهها ایجاد کرده است؛ فاصلهای که به گفته فعالان این حوزه، توان تولید و ماندگاری نیروی انسانی ماهر را تهدید میکند.
عادل ولیپور، رئیس اتحادیه سفال و سرامیک لالجین، از فعالیت حدود ۱۵۰ کارگاه خبر داده که همچنان برای روشن کردن کورههای خود به نفت سفید وابستهاند. استفاده از این سوخت، شرایط کار را دشوارتر میکند و میتواند بر کیفیت تولید و محیط زیست اثر منفی بگذارد. او گازرسانی به این واحدها را از نیازهای پایه تولید دانست؛ زیرا بدون زیرساخت، انتظار برای ارتقای کیفیت، استانداردسازی، بستهبندی مناسب و رقابت در بازارهای صادراتی واقعبینانه نخواهد بود.
مشکلات فعالان لالجین به سوخت کورهها محدود نیست. دشواری تأمین خاک و مواد اولیه، کمبود نقدینگی، مسائل بیمهای و رکود بازار نیز بر فعالیت تولیدکنندگان فشار وارد کرده است. این شرایط هزینههای تولید را افزایش میدهد و امکان برنامهریزی بلندمدت را کاهش میدهد. نبود حمایت کافی برای نوسازی تجهیزات و توسعه بازار نیز توان رقابت کارگاههای محلی را محدود میکند.
ولیپور معتقد است میان جایگاه جهانی لالجین و میزان حمایت عملی از کارگاههای آن تناسب لازم وجود ندارد. به گفته او، در برخی مناطق کشور اقداماتی مانند تأمین زیرساخت، اعطای تسهیلات، ایجاد بازارچههای دائمی، کمک به حضور در نمایشگاهها، آموزش تخصصی و تبلیغات محصولات بومی انجام میشود، اما تولیدکنندگان لالجینی همچنان با مسائلی مانند گازرسانی، بیمه و تأمین مواد اولیه درگیرند. از نگاه فعالان این صنعت، معرفی جهانی زمانی اثرگذار است که امکانات تولید پایدار نیز فراهم باشد.
نگرانی مهمتر، خروج تدریجی سرمایه انسانی و تجربه انباشتهشده در این هنر است. رئیس اتحادیه سفال و سرامیک لالجین میگوید شماری از تولیدکنندگان و استادکاران فعالیت خود را به مناطقی مانند تهران، اصفهان، شیراز و برخی شهرهای شمالی منتقل کردهاند. به گفته او، پیشنهادهایی برای جذب هنرمندان، از جمله فراهم کردن فضای کارگاهی، تسهیلات و حمایتهای اداری، در این جابهجایی نقش داشته است. این روند برای مقصدهای جدید به معنای جذب نیروی متخصص است، اما برای لالجین احتمال تضعیف ظرفیت تولید و انتقال مهارتها را به همراه دارد.
ولیپور همچنین نسبت به مهاجرت برخی استادکاران به ترکیه و انتقال تجربههای فنی و هنری آنان ابراز نگرانی کرده و از پیگیریهایی برای جذب تولیدکنندگان لالجینی در عمان نیز سخن گفته است. این موارد از نگاه او فقط جابهجایی نیروی کار نیست؛ بلکه احتمال انتقال دانش بومی، شیوههای تولید و مهارتهایی را مطرح میکند که طی نسلها در کارگاههای لالجین شکل گرفتهاند. تداوم این وضعیت میتواند آموزش نسل تازه و حفظ هویت تولید محلی را دشوارتر کند.
رئیس اتحادیه خواستار ورود جدی مسئولان برای رفع موانع تولید شده و تأمین زیرساخت، تسهیل امور اداری، حمایت بیمهای و مالی، نوسازی کارگاهها و توسعه بازار را از نیازهای اصلی این هنر ـ صنعت دانسته است. ایجاد شرایطی برای امنیت شغلی و افزایش انگیزه ماندن و فعالیت در زادگاه سفال نیز میتواند از شتاب گرفتن مهاجرت استادکاران جلوگیری کند.
حفظ جایگاه لالجین به معرفی نام این شهر محدود نمیشود و به توان آن در نگهداشت هنرمندان، استمرار تولید و انتقال مهارت به نسلهای بعد وابسته است. اگر حمایتها متناسب با نیاز کارگاهها اجرا شود، اعتبار جهانی این شهر میتواند پشتوانه رونق اقتصادی و توسعه بازار باشد؛ در غیر این صورت، بخشی از تجربه و سرمایه فرهنگی لالجین ممکن است بیرون از خاستگاه اصلی خود به کار گرفته شود.
خبرنگار: نازنین مولائی منظر
انتهای پیام./
نظر شما