گروه دانشگاه ایسکانیوز- سال‌تحصیلی جدید، آغاز شد. هر سال به‌خصوص در سال‌های اخیر که ابزارهای تکنولوژی با سرعت عجیبی رشد کرده‌اند، همین حوالی آغاز مدرسه، روایت‌ها و ویدئوهایی از فضای مدارس در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود و بلافاصله عده‌ای موضع می‌گیرند، عده‌ای حکم صادر می‌کنند و عده‌ای هم تحلیل خودشان را تحویل جامعه می‌دهند. یکی از سر دلسوزی، یکی از سر عدم اشراف به بطن کار و یکی هم شاید از سر غرض. برخی از این کلیپ‌ها هم اساساً مربوط به سال‌های گذشته است. اما یک عدد را قبل از همه این تحلیل‌ها باید جلوی چشم گذاشت. امسال حدود ۱۲۴ هزار مدرسه، پذیرای بیش از ۱۶ میلیون دانش‌آموز است.

حالا تصور کنید از میان این ۱۲۴ هزار مدرسه، در یکی از آن‌ها خطایی اتفاق بیفتد. رفتاری خارج از شأن تربیتی مدرسه آن‌هم عمدتاً خارج از مدارس دولتی، سر بزند و همان اتفاق، در شرایطی که تقریباً هر گوشی یک دوربین است و هر دوربینی می‌تواند یک اتفاق را ظرف چند دقیقه به هزاران نفر برساند، ثبت و منتشر شود.

اگر در کنار این رشد تکنولوژی، سازوکار رسانه‌ای متناسبی هم نداشته باشیم و نظارت‌ها هم آن‌قدر که باید جدی و کارآمد نباشد، طبیعی است که همان یک اتفاق با سرعتی چند برابر گذشته تکثیر شود. بعد روایت‌ها شروع می‌شود، موضع‌گیری‌ها شکل می‌گیرد، تحلیل‌ها بالا می‌گیرد و کم‌کم یک خطای محدود، از مدرسه عبور می‌کند و می‌رسد به کل آموزش‌وپرورش. انگار ۱۲۴ هزار مدرسه را یک‌جا دیده‌ایم و حالا درباره همه‌شان حکم صادر می‌کنیم.

بله، باید برای کاهش این خطاها تا جای ممکن تلاش کرد. نظارت باید جدی‌تر شود و برای مواجهه رسانه‌ای با چنین اتفاقاتی هم سازوکار داشت.

اما حتی اگر هر دو سازوکار را هم داشته باشیم، وقتی با ۱۲۴ هزار مدرسه و بیش از ۱۶ میلیون دانش‌آموز طرفیم، باز هم احتمال خطا صفر نمی‌شود، این به معنای نادیده گرفتن نیست. اما چرا یک تک‌گزاره را جای همه مدارس می‌نشانیم؟ چرا یک فیلم را به جای همه مدیران و معلمان می‌گذاریم؟ چرا از یک اتفاق به *ول‌انگاری آموزش‌وپرورش می‌رسیم و بعد فریاد وامصیبتا سر می‌دهیم؟!*

در همین حدود ۱۲۴ هزار مدرسه، کنار همان اتفاقی که دوربین شکارش کرده، هزاران اتفاق خوب هم هر روز در حال رخ دادن است. اتفاقات ارزشمندی که چون حاشیه ندارند، در سایه روایت‌های سیاه، گم می‌شوند.

قدری در بازنشر این روایت‌ها محتاط‌تر باشیم. خطا را نقد کنیم، نظارت را مطالبه کنیم، برخورد کنیم، سازوکار رسانه‌ای بخواهیم اما از یک اتفاق، حکم کلی برای ۱۲۴ هزار مدرسه صادر نکنیم. نظام تعلیم‌وتربیت رسمی عمومی را با خطای یک یا چند نفر و مدرسه، محاکمه نکنید.

*فعال دانشجویی