به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از خراسان رضوی، حسن غلامی، دهیار نمونه کشوری در نشست خبری به مناسبت روز ملی روستا و عشایر سازمان در جهاد سازندگی خراسان رضوی با تأکید بر ظرفیت‌های مغفول‌مانده مناطق روستایی گفت: تنها ۲۰ درصد از ظرفیت روستاهای کشور شناسایی شده و بخش عمده‌ای از این توانمندی‌ها همچنان ناشناخته باقی مانده است؛ ازاین‌رو، برای پیشرفت روستاها باید به توان جامعه محلی تکیه کرد و برنامه‌های متناسب با ویژگی‌های هر منطقه را در دستور کار قرار داد.
غلامی ، با اشاره به وضعیت جمعیتی روستاهای کشور اظهار کرد: در حال حاضر ۶۰ هزار روستا در کشور وجود دارد و در خراسان رضوی نیز بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ روستا دارای کد اعتبار دهیاری هستند.
وی با انتقاد از رویکردهای متمرکز در برنامه‌ریزی برای روستاها افزود: اگر نسخه‌های از بالا به پایین کارآمد بودند، جمعیت روستایی کشور پس از ۴۷ سال از ۷۰ درصد به ۲۶ درصد کاهش نمی‌یافت. اکنون ۲۶ درصد جمعیت کشور در روستاها زندگی می‌کنند، در حالی که ۲۷ درصد اشتغال و فعالیت‌های اقتصادی کشور و همچنین بخش مهمی از امنیت غذایی به روستاییان وابسته است.
دهیار نمونه کشوری روستای کریم‌آباد تصریح کرد: روستاییان همواره در حل مسائل پیش‌قدم بوده‌اند، اما یکی از دلایل خالی شدن روستاها از سکنه، مشارکت ندادن جامعه محلی در تصمیم‌گیری‌ها و اتکا به نسخه‌های از بالا به پایین است. برنامه‌هایی که بدون شناخت دقیق شرایط محلی تدوین می‌شوند، نتوانسته‌اند زمینه ماندگاری جمعیت در روستاها را فراهم کنند.
غلامی با اشاره به طرح مدل‌سازی روستایی در جهاد سازندگی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: جامعه محلی برای پذیرش تغییر به مشاهده الگوهای عملی نیاز دارد. در همین راستا، اجرای این طرح در ۱۰ روستای استان آغاز شده است و در صورت موفقیت، امکان گسترش آن به یک روستا در هر یک از ۳۲ شهرستان استان فراهم خواهد شد.
وی با تأکید بر ضرورت تقویت ساختارهای مردمی در مدیریت روستاها افزود: نمی‌توان همه مسائل روستایی را از بیرون و بدون شناخت مستقیم شرایط محلی درک کرد. به همین دلیل، ساختاری مبتنی بر مشارکت مردم شکل گرفته است که در آن دغدغه‌مندان، ساکنان محلی و افرادی که برای نجات زادگاه خود تلاش می‌کنند، در قالب هسته پیشرفت روستا و در کنار دهیار و شورای محلی فعالیت خواهند کرد.
دهیار نمونه کشوری روستای کریم‌آباد در بخش دیگری از این نشست، تدوین سند پیشرفت روستا به دست جامعه محلی را ضروری دانست و گفت: مدیران محلی خود از ساکنان روستا هستند و آمادگی ایجاد تغییر را دارند. دلیل ضرورت نگارش سند پیشرفت نیز این است که بدون نقشه و الگوی مشخص نمی‌توان مسیر روشنی برای آینده روستا ترسیم کرد.
وی ادامه داد: گاهی در تهران برای هزاران روستا ساختار و برنامه تدوین می‌شود، در حالی که نمی‌توان یک نسخه واحد را برای همه مناطق به کار گرفت. هر روستا از نظر اجتماعی، اقتصادی و ظرفیت‌های محلی با روستاهای دیگر تفاوت دارد و به همین دلیل، خود جامعه محلی باید در تدوین سند پیشرفت مشارکت داشته باشد و دولت نیز با تسهیلگری، مسیر اجرای برنامه‌ها را هموار کند.
غلامی با اشاره به نقش شناخت مستقیم مردم از مسائل روستاها اظهار کرد: ممکن است مسئولان و کارشناسان از شرایط یک منطقه آگاهی داشته باشند، اما تجربه زیسته و درک مستقیم مشکلات را نداشته باشند. هنگامی که روستاییان خود مسئله را لمس می‌کنند، برای حل آن نیز انگیزه و پیگیری بیشتری دارند و گاهی یک کشاورز یا دامدار می‌تواند راهکاری برای پیشرفت ارائه دهد که از نگاه کارشناسان غیربومی پنهان مانده باشد.
وی با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی ظرفیت‌های مختلف افزود: برای حل مسائل روستاها باید همه گروه‌ها و افراد توانمند در کنار یکدیگر قرار گیرند و از ایده‌های جامعه محلی استفاده شود. رسانه‌ها نیز می‌توانند با معرفی ظرفیت‌های گردشگری و نمایش زیست‌بوم واقعی روستاها، زمینه شناخت بیشتر مردم از این مناطق را فراهم کنند.
دهیار نمونه کشوری روستای کریم‌آباد درباره اهداف سند پیشرفت روستا بیان کرد: این سند، نقشه راهی ۲۰ ساله برای پیشرفت روستا ترسیم می‌کند و قرار است بستری در سایت جهاد سازندگی فراهم شود تا روستاها و ظرفیت‌های آن‌ها معرفی شوند. بسیاری از مسائل را خود مردم روستا می‌توانند حل کنند و در مواردی که نیاز به حمایت گسترده‌تر وجود داشته باشد، حاکمیت با نقش تسهیلگر وارد عمل خواهد شد.
غلامی در ادامه با اشاره به ماهیت سند پیشرفت روستا گفت: این سند صرفاً بر ساختار فیزیکی و عمرانی تمرکز ندارد، بلکه ابعاد مختلف پیشرفت، از جمله اشتغال‌زایی، آموزش و سایر ظرفیت‌های محلی را در بر می‌گیرد. در این الگو، هر روستا متناسب با ویژگی‌ها و توانمندی‌های خود، هویت و برند مشخصی خواهد داشت.
وی با بیان اینکه تدوین این اسناد همچنان در جریان است، افزود: در حال حاضر امکان ارائه آمار دقیق از نتایج همه طرح‌ها وجود ندارد، اما در برخی روستاهایی که این فرایند اجرا شده است، نشانه‌هایی از مهاجرت معکوس و ایجاد اشتغال مشاهده می‌شود که روستای کریم‌آباد یکی از نمونه‌های آن است.
دهیار نمونه کشوری روستای کریم‌آباد در تشریح نتایج اجرای سند پیشرفت در این روستا تصریح کرد: با تدوین و اجرای این سند، سطح زیر کشت و منابع آب روستا را سه برابر کردیم و ۲۸ خانوار نیز به روستا بازگشتند. این تجربه نشان می‌دهد که با فراهم شدن بستر مناسب و مشارکت مردم، جامعه محلی می‌تواند بخش مهمی از مسائل خود را شناسایی و برای حل آن‌ها اقدام کند.
خبرنگار: حنانه آخوندزاده
انتهای پیام/
نظر شما