پس از انتخاب حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای به رهبری انقلاب اسلامی و شهادت رهبر شهید، حضرت آیت‌الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای، یکی از اتفاقات قابل توجه در فضای دانشگاهی کشور، اعلام بیعت دانشجویان و تشکل‌های دانشجویی با رهبر جدید انقلاب بود. تشکل‌ها و دانشجویان هرکدام به شیوه‌ای این همراهی را اعلام کردند؛ برخی با انتشار بیانیه و برخی با نوشتن نامه و ارسال آن به رهبر انقلاب. هرکدام تلاش کردند به زبان خود، همراهی و ارادتشان را نشان دهند و آمادگی خود را برای ادامه مسیر انقلاب بیان کنند.
پاسخ رهبر انقلاب به این نامه‌ها اما حاوی نکته‌ای فراتر از تشکر و قدردانی بود. ایشان در پیام خود، نامه‌های دانشجویان را نشانه عزم، اراده و احساس مسئولیت آنان برای ساختن آینده دانستند. این جمله از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد نگاه ایشان به این نامه‌ها صرفاً ناظر بر ابراز علاقه دانشجویان نیست، بلکه آن را نشانه وجود یک مسئولیت و تعهد مشترک می‌دانند؛ مسئولیتی که باید در میدان عمل و در مسیر پیشرفت کشور خود را نشان دهد.

این نگاه به دانشگاه و دانشجو، ریشه در اندیشه رهبر شهید انقلاب دارد. رهبر شهید همواره دانشگاه را مبدأ تحول می‌دانستند و برای آن جایگاهی ویژه در پیشرفت کشور قائل بودند. دانشگاه را می‌توان مادر بسیاری از زیرساخت‌های توسعه دانست؛ چراکه بخش مهمی از توان علمی، فناوری و نیروی انسانی کشور در همین محیط شکل می‌گیرد. بسیاری از دستاوردهایی که امروز در عرصه‌های مختلف شاهد آن هستیم، حاصل تلاش و پرورش همین ظرفیت‌ها در دانشگاه‌هاست. شاید به همین دلیل است که دشمن نیز در سال‌های مختلف تلاش کرده با هدف قرار دادن دانشمندان و دانشگاه‌ها، مانعی در مسیر فعالیت‌های علمی ایجاد کند و این ظرفیت مهم را تضعیف کند.

حالا در پیام اخیر رهبر انقلاب، می‌توان امتداد همین نگاه را مشاهده کرد؛ نگاهی که دانشجو را نه صرفاً مخاطب توصیه‌ها، بلکه همراه و هم‌عهد در مسیر ساختن آینده کشور می‌داند. به نظر می‌رسد مسئله اصلی همین عهد مشترک باشد؛ عهدی که یک سوی آن اعتماد و نگاه ویژه رهبری به نسل جوان و سوی دیگر آن مسئولیت دانشجویان برای پیشرفت و اعتلای ایران است. این اعتماد زمانی معنا و اثر واقعی پیدا می‌کند که با تلاش و مسئولیت‌پذیری نسل جوان همراه شود.

البته این عهد تنها با اعلام همراهی و ابراز ارادت محقق نمی‌شود. رهبر انقلاب در ادامه پیام خود مسیر این مسئولیت را نیز مشخص می‌کنند؛ مجهز شدن به سلاح علم و ایمان، تهذیب نفس، انس با خداوند و آشنایی عمیق با معارف قرآن و اهل‌بیت(ع). در کنار این موارد، بر کار و ابتکار مضاعف نیز تأکید دارند. به بیان دیگر، دانشجو برای ایفای نقشی که بر عهده دارد، باید هم از نظر علمی و تخصصی توانمند باشد و هم از نظر فکری و اخلاقی خود را تقویت کند. چراکه پیشرفت کشور تنها با دانش تخصصی محقق نمی‌شود و در کنار آن، به تعهد، باور و روحیه مسئولیت‌پذیری نیز نیاز دارد.

امروز یکی از مهم‌ترین نیازهای دانشگاه‌های ما حرکت به سمت حل مسائل واقعی کشور است. دیگر نمی‌توان صرفاً به تولید مقاله و برگزاری همایش بسنده کرد؛ دانشگاه باید بتواند برای مشکلات اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فناورانه و فرهنگی کشور راه‌حل ارائه دهد. این موضوع نیازمند تغییر در نگاه به فعالیت‌های دانشگاهی، میدان دادن به ایده‌های نو و استفاده از ظرفیت دانشجویان و استادان است. دانشگاه باید علاوه بر تولید علم، زمینه تبدیل این دانش به راهکارهای عملی را فراهم کند تا دستاوردهای علمی بتوانند در زندگی مردم و مسیر توسعه کشور اثرگذار باشند.
رهبر انقلاب پیش از این نیز در پیام خود به مدال‌آوران علمی و ورزشی بر اهمیت تلاش و نقش‌آفرینی نخبگان تأکید کرده بودند. در همین مسیر، دانشگاه آزاد اسلامی با تشکیل ستاد علوم پایه، توجه به یکی از حوزه‌های زیربنایی علم را در دستور کار قرار داده است. علوم پایه از جمله حوزه‌هایی هستند که بسیاری از پیشرفت‌های علمی و فناورانه بر پایه آن‌ها شکل می‌گیرند. البته چنین اقداماتی زمانی می‌توانند اثرگذاری واقعی داشته باشند که به برنامه‌های عملی، حمایت از استعدادهای جوان و تقویت جریان تولید علم در کشور منجر شوند.

اما پیام این هم‌عهدی تنها به مرزهای جغرافیایی ایران محدود نمی‌شود. امروز در شرایطی که مدعیان پرچم‌داری حقوق بشر و آزادی، در برابر اعتراض و مطالبه‌گری دانش‌آموزان و دانشجویان خود به سرکوب و برخورد متوسل می‌شوند، رهبر انقلاب در نقطه مقابل، دانشجویان را به میدان مسئولیت و نقش‌آفرینی دعوت می‌کنند. در جایی که صدای دانشجو در برخی از مدعیان دموکراسی تحمل نمی‌شود، اینجا از عزم و اراده دانشجویان سخن گفته می‌شود و برای آنان در ساختن آینده مأموریت تعریف می‌شود. این تفاوت در نوع نگاه به نسل جوان، نشان‌دهنده اهمیت جایگاه دانشجو و ظرفیت او برای اثرگذاری در جامعه است.

ساختن آینده ایران به نسلی نیاز دارد که هم ریشه‌های هویتی خود را بشناسد و هم از دانش و فناوری روز عقب نماند؛ نسلی که در برابر دشواری‌ها کنار نکشد، اهل پرسشگری و نوآوری باشد و مسئولیت آینده را به دیگران واگذار نکند. نامه دانشجویان و پاسخ رهبر انقلاب را باید آغاز چنین مسیری دانست؛ مسیری که در آن بیعت، به مسئولیت و هم‌عهدی، به تلاش و مجاهدت تبدیل می‌شود. مسیری که تحقق آن نیازمند حضور فعال دانشجویان در عرصه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی و تلاش برای حل مسائل کشور است.
این عهد، فقط برای امروز و فردای دانشگاه نیست؛ عهدی برای ساختن ایرانی مقتدر، سهم‌آفرینی در آینده جهان و حرکت در مسیری است که افق نهایی آن به آرمان بزرگ ظهور گره خورده است.
با تو هم‌عهدیم تا صبح ظهور

فعال رسانه‌ای*

انتهای یادداشت/