ناصر ایمانی، تحلیلگر مسائل سیاسی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایسکانیوز در بررسی جایگاه ایران در معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای (NPT) بیان کرد: اگر به تاریخچه این توافق‌نامه نگاه کنیم، می‌بینیم کشورهایی که از این قرارداد خارج شده‌اند، موضوع جدیدی نیستند و ایران اولین کشوری نیست که چنین تصمیمی بگیرد. وی افزود: درست است که برخی کشورها پس از خروج از NPT به سمت تولید سلاح اتمی رفتند، مانند کره شمالی و پاکستان، و در ذهن جامعه جهانی این تصور تثبیت شده که هر کشوری از این معاهده خارج شود، هدفش ساخت سلاح هسته‌ای است؛ اما تفاوت اساسی ایران با آن کشورها در این است که در زمان خروج آن‌ها، مراکز هسته‌ای‌شان بمباران نشد و مورد حمله نظامی قرار نگرفتند، بلکه خودشان با اراده شخصی تصمیم به خروج گرفتند.
ایمانی با تأکید بر اینکه ایران نه تنها از NPT بهره‌ای نبرد، بلکه این معاهده دست و پای کشور را محدود کرد، تصریح کرد: ما به دلیل تعهد به NPT، سخت‌ترین بازرسی‌هایی را تحمل کردیم که حتی خود سازمان بین‌المللی انرژی اتمی اذعان دارد هیچ کشوری در کره زمین بازرسی‌های سخت‌گیرانه‌تری را تجربه نکرده است. وی در ادامه خاطرنشان کرد که ما این بازرسی‌ها را تحمل کردیم، اما نتیجه این حضورها نشتی اطلاعات بود؛ اطلاعات هسته‌ای ما لو رفت و دانشمندان هسته‌ای ما شناسایی و در نهایت ترور شدند. بنابراین، ما از این معاهده آسیب دیدیم.
این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به عدم حمایت NPT از اعضایش اظهار کرد: طبق مفاد NPT، هیچ کشوری حق بمباران کشور دیگر را ندارد، اما در مورد ما این قانون اجرا نشد و مراکز هسته‌ای ما بمباران گشت. جالب‌تر آن است که سازمان انرژی اتمی تنها به محکوم کردن این اقدامات بسنده کرد. وی افزود: ما در توافق‌نامه‌ای هستیم که نه تنها فایده‌ای برای ما نداشته، بلکه ضررآفرین بوده است؛ چرا که تنها به دلیل عضویت در NPT بود که بازرسان بین‌المللی را به کشور راه می‌دادیم، در حالی که اگر عضو نبودیم، اصلاً اجازه ورود به آن‌ها را نمی‌دادیم.
وی افزود: حتی اگر صراحتاً اعلام کنیم هیچ قصدی برای ساخت سلاح اتمی نداریم، باز هم ماندن در NPT منطقی نیست. کسانی که با حضور ایران در این معاهده مخالف‌اند، لزوماً به دلیل تولید سلاح نیستند. ایالات متحده و سازمان انرژی اتمی مدام بر عضویت ما تأکید می‌کنند تا بتوانند بازرسی کنند؛ اما اگر خارج شویم، دیگر نمی‌توانند تحت عنوان تعهدات قانونی بازرسی انجام دهند. آمریکا برای بقا رژیم صهیونیستی هر تلاشی کرد تا ایران از این معاهده خارج شود، اما ما با وجود فشارها در NPT ماندیم.
ایمانی در تحلیل تبعات خروج از NPT تصریح کرد: خروج از این معاهده می‌تواند نوعی بازدارندگی دفاعی برای ایران ایجاد کند. اگر فردا خارج شویم، ممکن است آمریکایی‌ها تهدید کنند که حمله نظامی می‌کنند، اما واقعیت این است که همین حالا هم می‌گویند می‌خواهند حمله کنند و حتی ترامپ اقدام کرده است. بنابراین، حمله نظامی ربطی به عضویت یا عدم عضویت در NPT ندارد و ما از این جهت آسیبی نخواهیم دید.
وی افزود: با خروج از این معاهده، دیگر ملزم نیستیم کارشناسان بین‌المللی را که عملاً جاسوسی می‌کنند به کشور راه دهیم. این یک پیش‌بینی نیست بلکه محقق شده است؛ چرا که ترور دانشمندان ما از همین بازرسی‌ها حاصل شده است. دبیر شورای ملی امنیت نیز به صراحت اشاره کرد که رئیس سازمان انرژی اتمی در واقع مزدور اسرائیل است.
این فعال سیاسی با بررسی مفهوم ابهام هسته‌ای اظهار کرد: خروج از NPT ابهام هسته‌ای را برای غرب بیشتر می‌کند. در حالی که برخی صاحب‌نظران معتقدند ابهام هسته‌ای در درازمدت چیز خوبی نیست و بازدارندگی ایجاد نمی‌کند چون ما سلاح را تست نکرده‌ایم و این موضوع بهانه حمله به کشورهای غیرهسته‌ای را فراهم می‌کند، اما من معتقدم اگر بخواهیم بازدارندگی واقعی داشته باشیم، باید به سمت تولید و تست سلاح هسته‌ای برویم.
وی افزود: در حال حاضر ترامپ هیچ بهانه بین‌المللی و حقوقی برای حمله به ایران ندارد و پاسخی در چارچوب حقوق بین‌الملل برای حمله به ایران نخواهد داشت. سازمان انرژی اتمی در گزارش‌هایش گفته ایران توانایی دستیابی به فناوری را دارد اما اقدامی نکرده است؛ این حرف‌های دوپهلو است. اگر بخواهیم ابهام هسته‌ای را طولانی کنیم و از NPT خارج شویم، بازدارندگی ما کم می‌شود، مگر اینکه واقعاً سلاح هسته‌ای تولید کنیم که آن وقت بازدارندگی واقعی ایجاد می‌شود.
ایمانی در مورد واکنش متحدان استراتژیک ایران تصریح کرد: این ادعا که خروج از NPT باعث از دست دادن چین و روسیه می‌شود را نمی‌پذیرم. مسئله چین و روسیه با ایران بسیار بزرگ‌تر از یک معاهده است. آن‌ها اهمیت استراتژیک ایران را می‌دانند و اگرچه ممکن است اعتراض کنند، اما رابطه خود را قطع نخواهند کرد. اهمیت راهبردی ایران در حال حاضر برای روسیه حتی از اوکراین بالاتر است.
وی با نگاهی به معادلات کلان ژئوپولیتیک جهان بیان کرد: جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل را نباید صرفاً یک درگیری سه‌جانبه دید، بلکه این یک جنگ در ابعاد جهانی است. ترامپ به دلیل شرایط ژئوپولیتیکی آمریکا و برای خروج از مخمصه‌های فعلی به ایران حمله کرده است. ایران در این معادلات جهانی، نقشی در کوچک کردن قدرت هژمونیک آمریکا ایفا می‌کند و این موضوع برای روسیه و چین بسیار حائز اهمیت است.
این تحلیلگر ماسئل سیاسی با اشاره به فرمایشات اخیر مقام معظم رهبری در دیدار با فرماندهان نظامی اظهار کرد: این سخنان در یک کلام، بیانگر تغییر دکترین نظامی و امنیتی کشور است. تأکید بر پاسخ سریع، نبود محدوده جغرافیایی در عملیات و انجام عملیات پیش‌دستانه، همگی گواه این تغییر دکترین است.
وی افزود: وقتی دکترین نظامی تغییر می‌کند، می‌توان تغییر دکترین اتمی را نیز در آن دید. در مورد حکم شرعی نیز تصریح کرد که در گذشته حکمی مبنی بر حرمت سلاح هسته‌ای صادر شد، اما آن حکم بر اساس شرایطی بود که دشمن حمله نکرده بود. اکنون که کشور مورد تهاجم قرار گرفته، موضوع تغییر کرده و طبق قواعد فقهی، با تغییر موضوع، حکم هم می‌تواند تغییر کند؛ هرچند تشخیص نهایی با رهبری است. اما به طور کلی، تیتر اصلی تحولات فعلی، تغییر دکترین نظامی، امنیتی و دفاعی کشور است که می‌تواند تغییر دکترین اتمی را نیز شامل شود.
این فعال سیاسی اصولگرا در پاسخ به این پرسش که آیا سلاح هسته‌ای جایگزین توانمندی‌های موشکی و دفاعی برای بازدارندگی می‌شود، تصریح کرد: باید بین جلوگیری از جنگ و بازدارندگی بقا تفاوت قائل شد. سلاح هسته‌ای لزوماً مانع وقوع جنگ نمی‌شود، بلکه بازدارندگی برای بقای کشور ایجاد می‌کند. مثلا دو کشور هند و پاکستان هر دو هسته‌ای هستند و جنگ‌هایشان محدود، کنترل‌شده و کوتاه‌مدت است، زیرا هیچ‌کدام بقای دیگری را تهدید نمی‌کند. در حالی که ترامپ صراحتاً بقای ایران را تهدید کرده و حتی گفته است اگر ایران سلاح هسته‌ای داشت، وضعیت متفاوت بود.
وی در ادامه افزود: سلاح‌های متعارف ما بسیار خوب هستند و توانسته‌ایم از کشور دفاع کنیم، اما وقتی بقای کشور در معرض خطر باشد، سلاح‌های متعارف نمی‌توانند در برابر قدرت‌های بزرگ نظامی جهان مانند ایالات متحده و بازوی نیابتی‌اش اسرائیل، تضمین‌کننده بقا باشند. در برابر قدرتی که تسلیحات متعارف بسیار بیشتری دارد، تنها سلاح هسته‌ای است که در لحظه خطر بقا، کارساز است.
ایمانی در پایان با تأکید براینکه در شرایط فعلی، الزامی برای خروج عجولانه از NPT نیست، مگر اینکه تصمیم بر تست سلاح هسته‌ای باشد خاطرنشان کرد: می‌توان ابتدا تست هسته‌ای را در دوران ابهام انجام داد و سپس از معاهده خارج شد. در نهایت، اگر برنامه نظام تست هسته‌ای باشد، خروج از NPT باید به گونه‌ای باشد که به محض کاهش بازدارندگی ناشی از عضویت، بازدارندگی جدیدی از طریق سلاح هسته‌ای ایجاد شود.
انتهای پیام/
نظر شما