به گزارش خبرنگار سیاسی ایسکانیوز، مذاکرات هستهای میان ایران و ایالات متحده پس از هشت ماه وقفه، جمعه گذشته در فضایی آکنده از بیاعتمادی از سوی ایران نسبت به آمریکا از سر گرفته شد. دور پیشین این گفتوگوها در فروردینماه ۱۴۰۴ آغاز شده بود، اما تنها چند روز مانده به شروع دور ششم، اسرائیل با چراغ سبز آمریکا حمله نظامی علیه ایران را آغاز کرد؛ رخدادی که از نگاه مقامات ایرانی، به یکی از مهمترین ریشههای بیاعتمادی نسبت به طرف آمریکایی تبدیل شده است.
روز گذشته نیز مجلس شورای اسلامی در جلسهای غیرعلنی و با حضور عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در جریان آخرین روند مذاکرات قرار گرفت. عباس مقتدایی، نایبرئیس دوم کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، درباره این نشست اظهار داشت: «در این جلسه، گزارشی از توان دفاعی کشور و روند ارتقای ظرفیتهای نظامی به نمایندگان ارائه شد. همچنین وزیر امور خارجه ابعاد مختلف مذاکرات و مسائل پیرامونی آن را تشریح کرد. ما به طرف مقابل صراحتاً اعلام کردهایم که موضوع غنیسازی صفر از خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران است و به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست. افزون بر این، طرح هر موضوعی خارج از چارچوب مسائل هستهای در مذاکرات جایی نخواهد داشت.»
مذاکرات تنها روی هستهای، موشکی خارج از دستور
به نظر میرسد طرف آمریکایی در این دور از گفتوگوها نیز تلاش دارد چارچوب مذاکرات را از موضوعات هستهای فراتر برده و مباحثی همچون توان موشکی و مسائل منطقهای را وارد دستور کار کند؛ حوزههایی که جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده تحت هیچ شرایطی درباره آنها با غرب مذاکره نخواهد کرد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در این باره تصریح کرده است: «صنعت موشکی هیچگاه قابل مذاکره نیست، زیرا موضوعی دفاعی است.»
از سوی دیگر، یکی از محورهای مورد تأکید آمریکا بحث «غنیسازی صفر درصد» عنوان میشود؛ موضوعی که تهران آن را از خطوط قرمز خود میداند. عراقچی در واکنش به این مطالبه نیز گفته است: «حتی با بمباران هم نتوانستند توانمندیهای ما را نابود کنند. غنیسازی صفر درصد از محدوده مذاکرات خارج است.»
جمهوری اسلامی با جدیت و حسن نیت وارد این گفتوگوها شده، اما از مواضع اصولی خود عقبنشینی نخواهد کرد. ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در همین زمینه تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران از خطوط قرمز خود کوتاه نیامده و نمیآید.»
همزمان با پیگیری روند مذاکرات، ایالات متحده در حال ارسال تجهیزات و امکانات نظامی بیشتری به منطقه است. در مقابل، مقامات نظامی ایران بر آمادگی کامل نیروهای مسلح برای پاسخ به هرگونه تهدید تأکید دارند. سرلشکر موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، در این باره گفته است: «نیروهای مسلح کشورمان برای انجام مأموریتهای خود در هر شرایطی آماده هستند.»
گفتوگوی اختصاصی ایسکانیوز با سید محمد حسینی، کارشناس و فعال سیاسی اصولگرا و معاون امور مجلس رئیسجمهور در دولت سیزدهم، را در ادامه میخوانید.
ایران همواره مسیر مذاکره را دنبال کرده
سید محمد حسینی در پاسخ به این سؤال که ایران با توجه به تجربههای گذشته چه اهدافی را در این دور از مذاکرات دنبال میکند، گفت: ایران همواره مسیر دیپلماسی و مذاکره را دنبال کرده و در عین حال برای هر اقدام نظامی آمادگی کامل دارد. تجربههای گذشته نشان میدهد که غربیها بارها به تعهدات خود عمل نکرده و میز مذاکره را ترک کردهاند، اما جمهوری اسلامی همواره اهل گفتوگو باقی مانده است.
حسینی افزود: ایران باور دارد مذاکرات باید ادامه یابد تا به جهان ثابت شود ایران اهل جنگ نیست. اکنون باید روشن شود آیا آمریکا در این دور نیز قصد فریب دارد یا آماده تعامل صادقانه است. همانطور که رهبر انقلاب تأکید کردهاند، در صورت وقوع درگیری، احتمالاً جنگ منطقهای خواهد بود؛ چرا که پایگاهها و نیروهای گسترده آمریکا در منطقه در معرض خطر قرار خواهند گرفت و بیثباتی در منطقه، به ویژه در تنگه هرمز، برای غربیها زیانآور خواهد بود.
وی همچنین اشاره کرد: در داخل آمریکا نیز بسیاری با تحرکات دولت خود موافق نیستند و حتی اقدامات واشنگتن در ونزوئلا با انتقاد روبهرو شده است. در چنین شرایطی، آمریکا ناچار به تعامل و گفتوگو با ایران خواهد بود.
جمهوری اسلامی هرگز زیر بار زیادیخواهی نخواهد رفت
این کارشناس سیاسی اصولگرا در پاسخ به این پرسش که آیا میتوان گفت ایران صرفاً برای اثبات رویکرد گفتوگو وارد مذاکرات شده است، توضیح داد: جمهوری اسلامی همواره ثابت کرده که مسیر دیپلماسی و گفتوگو را دنبال میکند و هدف اصلی از ورود به مذاکرات، نشان دادن همین رویکرد است. از ابتدای انقلاب، ایران تلاش کرده از هرگونه درگیری اجتناب کند و مسائل را از مسیر مذاکره حل و فصل نماید؛ نمونه آن مذاکرات الجزایر در خصوص گروگانهای آمریکایی و یا مذاکرات سعدآباد در سال ۱۳۸۲ با کشورهای اروپایی است، که متأسفانه طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکرد. حتی در برجام نیز ایران تمامی تعهدات خود را به درستی انجام داد، اما تحریمها لغو نشد و طرفهای غربی نتوانستند اعتماد لازم را برای پیشبرد مذاکرات ایجاد کنند.
حسینی با اشاره به این موضوع که جمهوری اسلامی همواره اهل مذاکره است اما هرگز زیر بار زیادیخواهی نخواهد رفت گفت: مذاکرات هستهای تنها برای روشن کردن این واقعیت است که ایران به دنبال سلاح هستهای نیست، همانطور که رهبر انقلاب فتوا داده و ساخت سلاح هستهای را حرام اعلام کردهاند. در عین حال، ایران در حوزه دفاعی و موشکی هیچ کوتاهی نخواهد کرد و این بخش از توانمندیهای کشور، جزو خطوط قرمز محسوب میشود.
وی در ادامه تصریح کرد: اگر طرف آمریکایی در مذاکرات هستهای به دنبال بهرهبرداری یا ایجاد روزنهای است، ابتدا باید تحریمها را به طور کامل لغو کند تا فضای گفتوگو واقعی و مؤثر شکل بگیرد. ایران آماده مذاکره و تعامل سازنده است.
برای بازسازی اعتماد، آمریکا باید اقدامات عملی و مؤثر انجام دهد
معاون امور مجلس رئیسجمهور در دولت سیزدهم در واکنش به این سؤال که آمریکا چه اقداماتی باید انجام دهد تا بیاعتمادی شدید از بین برود، گفت: برای بازسازی اعتماد، آمریکا باید اقدامات عملی و مؤثر انجام دهد و به آنها پایبند باشد. اینکه همزمان با مذاکرات، علیه یاران ایران تحریم وضع میکند یا ناوهای نظامی خود را به منطقه میآورد، نشان میدهد واشنگتن حسن نیت لازم برای گفتوگو را ندارد.
این کارشناس سیاسی اصولگرا با تاکید بر تجربیات جمهوری اسلامی درجنگ ۱۲ روزه گفت: ما تجربه جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ تروریستی دیماه را داریم که در قالب یک کودتا رخ داد و ترامپ صراحتاً اعلام کرد از آن حمایت کرده و هنوز هم از آن حمایت میکند. اگر آمریکا بخواهد با همین شیوه ادامه دهد، به هیچ نتیجهای نخواهیم رسید و نمیتوانیم یکطرفه خواستههای آنها را بپذیریم. تنها در صورتی میتوان به مذاکرات امیدوار بود که تحریمها لغو شود، توافقی حاصل شود که منافع ما تأمین گردد و طرف مقابل به تعهدات خود پایبند باشد.
حسینی در ادامه افزود: ایران در طول ۴۷ سال گذشته همواره مسیر دفاع از خود را دنبال کرده و در آینده نیز همین روند ادامه خواهد داشت. روزگاری بود که تجهیزات و تسلیحات پیشرفته امروز را نداشتیم، اما حتی در آن زمان نیز از خود دفاع کردیم؛ امروز که توانمندیهای دفاعی و تجهیزات پیشرفته داریم، آمادگی کامل برای دفاع از کشور وجود دارد، همانطور که در جنگ ۱۲ روزه از خود دفاع کردیم.
اگر آمریکا بر مواضع خود اصرار کند ادامه گفتوگو ممکن نخواهد بود
سید محمد حسینی در واکنش به این سؤال که اگر آمریکا بر دخیل کردن مسائل موشکی و منطقهای در مذاکرات اصرار کند، ایران چه اقدامی انجام خواهد داد، تأکید کرد: جمهوری اسلامی از موشکی و غنیسازی کوتاه نخواهد آمد. اگر آمریکا بر مواضع خود اصرار کند، مسیر مذاکرات تغییر خواهد کرد و ادامه گفتوگو دیگر ممکن نخواهد بود. آمریکاییها پیش از این خواسته بودند غنیسازی به صفر برسد، برد موشکها کاهش یابد، حتی اسرائیل به رسمیت شناخته شود و مکان مذاکره نیز مشخص گردد، اما ایران هیچیک از این موارد را نپذیرفت و مذاکرات تنها محدود به مسائل فنی هستهای، مانند میزان غنیسازی، شد.
وی افزود: ترامپ و دیگر طرفهای آمریکایی بارها ادعاهای فراوانی مطرح کردند، اما وقتی جمهوری اسلامی محکم بر مواضع خود ایستاد، طرف مقابل ناچار به عقبنشینی شد. این واکنشها نشاندهنده همان روحیه فشار و کوتاه آمدن آمریکاییها در مواجهه با مقاومت ایران است.
ما به آمریکاییها اعتماد نداریم
معاون امور مجلس رئیسجمهور در دولت سیزدهم درباره آینده مذاکرات تأکید کرد: ما به آمریکاییها اعتماد نداریم و توقعی نداریم که مذاکرات به نتیجه برسد. ایران تنها به این دلیل وارد گفتوگو شد که به ملت ایران و سایر کشورهای منطقه و جهان نشان دهد که اهل مذاکره است و به سمت جنگ حرکت نمیکند. جمهوری اسلامی حاضر به گفتگو شد، اما طرف آمریکایی به هیچ تعهدی پایبند نبوده و رویکرد آنها در عمل نشاندهنده تمایل به فشار و درگیری است.
حسینی در ادامه خاطر نشان کرد: مردم خود آمریکا نیز دریافتند که شعارهای ترامپ اغلب دروغین است و دولتها را وارد درگیریهای متعدد میکنند. اکنون در آمریکا دیگر اتفاق نظر سابق درباره حمایت مطلق از اسرائیل وجود ندارد و بخشهایی از جامعه آمریکایی خواهان تغییر این رویه هستند.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: ما انتظار نتیجه مثبت نداریم، اما اگر آمریکاییها عاقل باشند، باید با ایران کنار بیایند. ایران قابل مقایسه با عراق یا افغانستان نیست. این کشور دارای رهبری مقتدر و نیروهای مسلح هوشیار است که برای هرگونه اقدام آمادهاند.
انتهایپیام/
نظر شما