به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، عبور از حصار بلند کنکور و رسیدن به صندلیهای دانشگاه، آرزوی هر دانشآموز با پشتکاری است. اما افتادن در دام آزمونهای تستی سالیان درازی است که یادگیری عمیق را فدای ضرباهنگ تند تستزنی کرده است. پس انتظار نابهنگامی نیست اگر راه علاج در احیای اعتبار امتحانات تشریحی و سوابق تحصیلی دیده شود. با این حال، سایه سنگین مافیای کنکور از یک سو و چالشهای عدالت آموزشی در مناطق کمبرخوردار از سوی دیگر، این مسیر را هم به دست انداز انداخته است.
در ادامه گفتگوی ایسکانیوز با مهدیه مهرابی، آموزگار نمونه کشوری را بخوانید:
مهرابی درخصوص نگرانیهای خانوادهها پیرامون تاثیر معدل بر کنکور در شرایط ویژه سال تحصیلی جاری گفت: شرایط ویژه آموزشی امسال و محدودیتهای ناشی از برگزاری بخشی از فرآیندهای آموزشی به صورت غیرحضوری، این نگرانی را تقویت کرده است که مبنا قرار دادن نمرات فعلی تا چه اندازه با عدالت سازگار است.
او با طرح اینکه امتحانات در فضای مجازی پایه واقعی نخواهند داشت، اضافه کرد: حقیقت این است که در آزمونهای غیرحضوری، آنگونه که شایسته است نمیتوان صحت امتحان را از جهت راستیآزمایی تضمین کرد. دانشآموزان در این فضا به منابع مختلف دسترسی دارند و همین موضوع باعث میشود نمره کسب شده، ملاک دقیقی برای سنجش حقیقت علمی دانشآموز نباشد. ما اکنون که با دانشآموزان کار میکنیم، مبنای قضاوت خود را بر شناخت شش ماه قبل استوار کردهایم.
این معلم نمونه با بیان اینکه حتی در امتحانات پایه دهم نیز چالش وجود دارد، اظهار کرد: با وجود اینکه در حال حاضر انواع روشهای آزمون را بررسی میکنیم تا به نمره واقعی دانشآموز نزدیک شویم، اما باز هم احتمال خطا وجود دارد. دانشآموزان در فضای مجازی همزمان میتوانند با یکدیگر در ارتباط باشند و از منابع استفاده کنند. این اتفاقات واقعیت دارد و اگر قرار باشد این معدل که لزوما نمره واقعی فرد نیست تاثیر قطعی پیدا کند، مشکلآفرین خواهد بود.
وی با اشاره به اینکه از وضعیت کنونی دانشآموزان درسخوان بیشترین آسیب را میبینند، گفت: در زمان امتحانات حضوری، تدابیر امنیتی و مراقبتی دقیقی در نظر گرفته میشد که کیفیت آزمون را بالا میبرد. در شرایط فعلی، دانشآموزانی که سالها با جدیت درس خواندهاند، بسیار ناراحت و معترض هستند. حرف آنها این است که دانشآموزان ضعیفتر به راحتی به منابع دسترسی پیدا میکنند و نمراتشان واقعی نیست. این یک چالش جدی است که ما هم بر آن صحه میگذاریم.
مهرابی در پاسخ به سوالی درباره اعتراضات شکل گرفته و پیامهای ارسال شده به شورای عالی انقلاب فرهنگی از سوی خانواده دانش آموزان، بیان کرد: این تحلیل وجود دارد که اعتراضات نه از سوی خانوادهها، بلکه از طرف مافیای کنکور سازماندهی شده است؛ چرا که با اجرای مصوبه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی، آنها هزاران میلیارد تومان ضرر خواهند کرد. ما سالهاست که بر سر این موضوع چالش داریم و معتقد بودیم باید وزن دروس و امتحانات نهایی افزایش یابد.
ضرورت رهایی از سرنوشت دو ساعته
این معلم نمونه در واکنش به درآمدهای میلیاردی موسسات کنکور، اظهار کرد: برگزارکنندگان کلاسها و آزمونهای کنکور و ناشران کتابهای تستی، سالهاست سودهای کلانی به جیب میزنند. قطعا هرچه به سمتی حرکت کنیم که ارزش کنکور کاهش یابد و سنجش بر اساس نمرات نهایی باشد، اتفاق بسیار مبارک و ارزشمندی است.
وی با بیان اینکه نقد او صرفا معطوف به زیرساختهای فعلی فضای مجازی است گفت: دانشآموزان با امتحانات نهایی راحتتر هستند و ما هم که در بدنه آموزش کار میکنیم، این روش را ترجیح میدهیم. در کنکور، سرنوشت یک دانشآموز در یک بازه زمانی دو تا سه ساعته تعیین میشود که بسیار ناعادلانه است.
مهرابی درخصوص چرایی عادلانهتر بودن تاثیر امتحانات نهایی بر کنکور گفت: من همیشه به شاگردانم میگویم در امتحانات نهایی، برای هر درس فرصت جداگانه و زمان مشخصی دارید. در کنکور، دانشآموز باید تمام دروس را در یک روز امتحان بدهد که فشار جسمی و روانی سنگینی دارد. ممکن است در آن روز خاص، دانشآموز دچار بیماری شود یا فضای سالن مناسب نباشد و سرنوشت یک عمر او به هم بریزد. در حالی که در امتحانات نهایی، اگر یک درس بد داده شود، امکان جبران در دروس دیگر وجود دارد. خوشبختانه اکنون ارزش معدل بالا رفته و این موضوع استرس بچهها را به مراتب کمتر کرده است.
مهرابی با اشاره به اینکه تغییرات جدید بر اتمسفر آموزشی اثر گذاشته، گفت: اکنون تمرکز بچهها به طور کامل بر امتحانات نهایی قرار گرفته و جایگاه مدرسه در حال ارتقا یافتن است. پیش از این، نگاه اکثر دانشآموزان بهویژه در مدارسی نظیر مدارس یزد، همواره به خارج از محیط مدرسه بود. کلاسهای کنکور آنچنانی، هزینههای گزاف و اساتید پروازی حرف اول را میزدند، اما وقتی دانشآموزان میبینند که امتحانات نهایی تعیینکننده اصلی است، ارتباط خود را با دبیر و متون درسی جدی میگیرند.
او با طرح اینکه روشهای تستی و فرمولهای سریع جای خود را به درک عمیق مفاهیم داده، اضافه کرد: مطالعه برای امتحانات نهایی دانشآموز را وادار میکند تا متن کتاب را به صورت کامل و تشریحی و با حوصله مطالعه کند. در این روش، دانشآموز فرصت دارد تا حق مطلب را به صورت تشریحی بیان کند. در نظام تستی، یک اشتباه کوچک در علامتزدن میتوانست تلاش داوطلب را نابود کند که بسیار ناعادلانه بود، اما در آزمون تشریحی اگر دانشآموز مفهوم سوال را برساند، حتی اگر نمره کامل نگیرد، دبیر میتواند بخشی از نمره را به او اختصاص دهد. این روش برای سرنوشت کسی که دوازده سال درس خوانده، بسیار منصفانهتر است.
شکاف میان امکانات و موفقیت
این معلم نمونه در واکنش به اینکه چرا رتبههای برتر کنکور اغلب در اختیار مدارس غیردولتی هستند، اظهار کرد: برآوردهای موجود نشان میدهد که در سالهای گذشته، رتبههای برتر کنکور معمولا متعلق به مدارس غیرانتفاعی و غیردولتی بودهاند. این مدارس به دلیل برخورداری از شرایط آموزشی بهتر، امکانات ویژه و مواد درسی فراتر از کتب رسمی، دانشآموزان خود را جلوتر از دیگران قرار میدادند.
وی اضافه کرد: در مقابل، دانشآموزان مناطق محروم و مدارس دولتی که از این امکانات برخوردار نبودند، در رقابت با آنها دچار مشکل میشدند.
مهرابی با بیان اینکه تاثیر قطعی معدل میتواند این روند را تحتالشعاع قرار دهد، گفت: اگرچه این تصمیم با هدف بهبود شرایط گرفته شده، اما یک چالش اساسی به نام تامین دبیر وجود دارد. متاسفانه در سالهای اخیر کمبود دبیر توانمند و باتجربه به شدت محسوس شده است. ما با موج بزرگی از بازنشستگی معلمان مواجه شدهایم که جایگزینی برای آنها پیشبینی نشده است. این موضوع باعث شده تا تامین معلم در مناطق محروم با بحران مواجه شود.
مهرابی در پاسخ به پرسشی پیرامون وضعیت مدارس دولتی در شهرهای کوچک گفت: ما در شهر خودمان گاهی مجبور میشویم در مدارس دولتی هزینههای شخصی بپردازیم تا بتوانیم یک دبیر توانمند را برای حضور در کلاس متقاعد کنیم؛ زیرا اساسا دبیر توانمندی در دسترس نیست. اگر تامین معلم به درستی انجام شود، بسیاری از مشکلات حل شده و عدالت آموزشی برقرار میشود، اما در حال حاضر ما با مشکل جدی در این زمینه روبرو هستیم.
وی با اشاره به پیوند میان کمبود معلم و نتیجه کنکور تصریح کرد: وقتی با مشکل تامین دبیر مواجه هستیم و از سوی دیگر تاثیر معدل بر کنکور قطعی شده است، دانشآموزی که از آموزش مناسب محروم بوده، در بحث معدل نیز آسیب میبیند. این موضوع میتواند منجر به ناکامی عمده دانشآموزان مناطق محروم در کنکور شود. لذا اندیشیدن تمهیدات قانونی ویژه برای حمایت از این مناطق ضرورت دارد تا این روند واقعا به نفع دانشآموزان مستعد اما کمبرخوردار تمام شود.
برتری امتحانات نهایی بر رقابت یکروزه
مهرابی در پاسخ به اینکه جایگزینی امتحانات نهایی با کنکور چه مزایایی برای سیستم آموزشی دارد، گفت: هر چند چالش تامین دبیر در برخی مناطق کشور یک واقعیت جدی است که باید برای آن راهکار اندیشید، اما برگزاری امتحانات نهایی در مقایسه با کنکور تکروزه اولویت دارد؛ چرا که این نتایج در طول سه سال حاصل میشود و فشار روانی ناشی از تعیین تکلیف زندگی در یک روز را از بین میبرد.
این معلم نمونه در واکنش به اینکه آیا تاثیر معدل به ضرر دانشآموزان مناطق محروم است، اظهار کرد: نباید فراموش کنیم که دانشآموزان در مناطق محروم دسترسی به کلاسهای کنکور گرانقیمت، کتابهای کمکآموزشی متعدد و تستهای تخصصی ندارند؛ بنابراین کنکور برای آنها شش تا هفت چالش بزرگ دیگر دارد و لزوما مسیر راحتتری برای آنها نیست.
وی با بیان اینکه اگر مسئولیت تصمیمگیری در کشور را بر عهده داشت باز هم امتحانات نهایی را برمیگزید، گفت: اگر صاحبنظر و تصمیمگیرنده بودم، با وجود تمام سختیها باز هم امتحانات نهایی را در اولویت قرار میدادم. دانشآموزان در کنکور به دلیل نداشتن امکانات تستی بسیار اذیت شدهاند و توزیع این فشار در طول سه سال عادلانهتر است.
ترمیم معدل؛ فرصتی برای جبران و کاهش استرس
او با طرح اینکه ترمیم معدل یک حق مجدد برای دانشآموزان محسوب میشود، اضافه کرد: فراهم کردن امکان ترمیم معدل یا ترمیم تکدرس، به ویژه برای کسانی که در طول سال با مشکلاتی روبرو بودهاند، بسیار موثر است. این اقدام بار استرس را از دوش خانوادهها برمیدارد و فرصتی دوباره به دانشآموز میدهد تا اگر در امتحانی موفق نبوده، دوباره خود را اثبات کند.
این معلم نمونه در واکنش به میزان موفقیت این طرح در سالهای گذشته اظهار کرد: سالهاست که از این مورد استفاده میشود و من دانشآموزان بسیاری را دیدهام که از این روند راضی بودهاند. آنها توانستند با استفاده از فرصت ترمیم، سطح معدل خود را بالا ببرند و به آنچه دوست دارند نزدیکتر شوند.
مهرابی درخصوص طرح پیشنهادی مبنی بر افزایش فاصله زمانی میان امتحانات دانش آموزان برای مطالعه بیشتر، گفت: هر چند امتحانات حضوری کیفیت راستیآزمایی بسیار بالاتری دارد، اما تجربه شخصی ما در این سالها نشان داده است که طولانی شدن بیش از حد بازه زمانی امتحانات معمولا نتیجه عکس میدهد و به جای کمک به دانشآموز، باعث افت کیفیت میشود.
وی با بیان اینکه فرسودگی انرژی دانشآموزان در امتحانات طولانی حتمی است، گفت: دانشآموزان معمولا در شروع امتحانات با نشاط هستند، اما وقتی بازه زمانی خیلی طولانی میشود، دچار خستگی مفرط میشوند و امتحانات آخری را رها میکنند. در واقع آنها در روزهای پایانی فقط میخواهند از فضای امتحان رها شوند و این موضوع به نتیجه نهایی آسیب میزند.
او با طرح اینکه در مجموع تاثیر قطعی معدل گامی به سوی عدالت آموزشی است، اضافه کرد: اینکه فرصت دانشآموز محدود به یک روز و چند ساعت نباشد و بتواند در هر درس توانایی خود را ثابت کند، نکته بسیار مثبتی است و در نهایت به نتایج بهتری منجر میشود؛ اما درباره اجرای آن در سال جاری ملاحظاتی وجود دارد.
این معلم نمونه در واکنش به اعمال تاثیر قطعی معدل برای سال تحصیلی جاری اظهار کرد: با توجه به اینکه بخشی از آموزشها به صورت غیرحضوری و در فضای مجازی بوده است، با تاثیر قطعی معدل برای امسال موافق نیستم. معتقدم در فضای مجازی ممکن است ارزیابیها کاملا واقعی نباشد و باید تفاوتهای این سبک آموزشی را در تصمیمگیری نهایی لحاظ کرد.
مهرابی در پاسخ به اینکه آیا نمرات امتحانات مجازی میتواند مبنای دقیقی برای تاثیر معدل در کنکور باشد گفت: اگر قرار باشد امتحانات به صورت مجازی برگزار شوند و فرآیند آموزش نیز تنها در این بستر پیش برود، بنده معتقدم این معدلها نباید هیچگونه تاثیری در کنکور داشته باشند. نمراتی که در فضای مجازی کسب میشوند، واقعی نیستند و نمیتوانند ملاک درستی برای سنجش سطح علمی دانشآموز باشند.
او با طرح اینکه تنها آزمونهای حضوری قابلیت اعتماد دارند اضافه کرد: تاثیر معدل بر سرنوشت تحصیلی داوطلبان تنها در صورتی منطقی است که امتحانات به صورت حضوری و با نظارت دقیق برگزار شوند. البته حتی در صورت برگزاری حضوری نیز، شاید بهتر باشد به دلیل شرایط خاص سال جاری، ضریب تاثیر این نمرات را کمی کاهش داد تا فشار مضاعفی به دانشآموزان وارد نشود.
این معلم نمونه درخصوص وضعیت آمادگی دانشآموزان پایه دوازدهم اظهار کرد: در اکثر مدارس، تدریس دروس پایه دوازدهم تا اسفندماه به پایان رسیده بود و پس از آن، روند آموزشی بیشتر بر تکرار مکررات استوار بود. با این حال، فاصلهای که به دلیل آموزش غیرحضوری میان دانشآموز و محیط فیزیکی مدرسه افتاد، بچهها را از فضای واقعی یادگیری دور کرد. این دوری طولانیمدت موجب شده است که دانشآموزان تا حدودی خسته شوند و آن شادابی و طراوت آموزشی لازم را برای شرکت در آزمونهای سرنوشتساز نداشته باشند.
وی با بیان اینکه احتمال افت تحصیلی در شرایط فعلی وجود دارد گفت: همین کاهش شادابی آموزشی ممکن است منجر به افت نمرات دانشآموزان شود. از این جهت، برخی از دانشآموزان به دلیل دسترسی نداشتن به آموزشهای باکیفیت و حضوری، ممکن است با مشکل مواجه شوند. بنابراین اگر قرار است نمرات نهایی تاثیرگذار باشند، باید حتما به صورت حضوری برگزار گردند تا بتوان به نتایج آنها استناد کرد.
مهرابی با اشاره به ضرورت پیشبینی راهکارهایی برای برقراری عدالت آموزشی ابراز کرد: با توجه به اینکه برخی از دانشآموزان نتوانستهاند آموزشهای مورد نیاز خود را به طور کامل دریافت کنند، بحثهایی نظیر ترمیم معدل یا ایجاد سازوکارهای مشابه بسیار اهمیت مییابد. باید به دانشآموزانی که در این دوران آسیب دیدهاند، فرصتی دوباره داده شود تا بتوانند کاستیهای ناشی از فضای مجازی را جبران کنند.
او با طرح این نکته که نباید نسبت به آینده دانشآموزان بیتفاوت بود اضافه کرد: اگر اطمینان حاصل شود که آزمونها حضوری است و استانداردهای لازم رعایت میشود، میتوان به تاثیر آن بر کنکور امیدوار بود؛ در غیر این صورت، تکیه بر نمرات مجازی نوعی بیعدالتی است که باید با تدابیر قانونی از وقوع آن جلوگیری کرد. این معلم نمونه در پایان خاطرنشان کرد که هدف نهایی باید کاهش استرس داوطلبان و جایگزینی معیارهای واقعی به جای سنجشهای لحظهای و غیردقیق باشد.
انتهای پیام/
نظر شما