به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ یک کارشناس خانواده در گفت‌وگوی اختصاصی با ایسکانیوز با اشاره به نقش گفت‌وگو در سلامت روابط خانوادگی اظهار کرد: خانواده زمانی می‌تواند محیط امنی برای رشد، آرامش و حمایت باشد که اعضای آن توانایی شنیدن و بیان کردن را داشته باشند. متأسفانه در بسیاری از خانواده‌ها گفت‌وگو جای خود را به سکوت، قضاوت، دستور دادن یا واکنش‌های تند داده و همین مسئله باعث شده فاصله عاطفی میان اعضای خانواده افزایش پیدا کند.

وی با بیان اینکه گفت‌وگو تنها صحبت کردن نیست، افزود: بسیاری از افراد تصور می‌کنند همین که درباره مسائل روزمره حرف می‌زنند، یعنی در خانواده گفت‌وگو وجود دارد؛ در حالی که گفت‌وگوی واقعی زمانی شکل می‌گیرد که افراد بتوانند بدون ترس از تحقیر، سرزنش یا قطع شدن صحبتشان، احساسات، نگرانی‌ها و خواسته‌های خود را بیان کنند. گفت‌وگو یعنی شنیدن فعال، احترام به تفاوت‌ها و تلاش برای فهمیدن طرف مقابل.

این کارشناس در پاسخ به این پرسش که چرا خانواده‌های امروز کمتر با هم گفت‌وگو می‌کنند، گفت: بخشی از این مسئله به فشارهای اقتصادی و روانی برمی‌گردد. وقتی والدین خسته، نگران و درگیر تأمین هزینه‌های زندگی هستند، حوصله و انرژی لازم برای گفت‌وگوی آرام کمتر می‌شود. از سوی دیگر، فضای مجازی و استفاده افراطی از تلفن همراه نیز زمان حضور واقعی اعضای خانواده در کنار یکدیگر را کاهش داده است.

او ادامه داد: در گذشته، بسیاری از ارتباط‌های خانوادگی در دورهمی‌ها، وعده‌های غذایی و نشست‌های شبانه شکل می‌گرفت، اما امروز حتی زمانی که اعضای خانواده در یک خانه هستند، هرکدام ممکن است در دنیای جداگانه‌ای زندگی کنند. این جدایی خاموش، به‌تدریج روابط را سرد می‌کند و باعث می‌شود اعضای خانواده از حال درونی یکدیگر بی‌خبر بمانند.

این کارشناس خانواده با تأکید بر اهمیت گفت‌وگو میان والدین و فرزندان بیان کرد: نوجوانان و جوانان بیش از آنکه به نصیحت‌های پی‌درپی نیاز داشته باشند، به شنیده شدن نیاز دارند. وقتی فرزند احساس کند هر حرفی بزند با سرزنش، مقایسه یا تهدید روبه‌رو می‌شود، ترجیح می‌دهد سکوت کند یا مشکلات خود را بیرون از خانه مطرح کند. این وضعیت می‌تواند زمینه‌ساز تصمیم‌های پنهانی، فاصله عاطفی و کاهش اعتماد به خانواده شود.

وی در پاسخ به پرسشی درباره نشانه‌های ضعف گفت‌وگو در خانواده اظهار کرد: افزایش بحث‌های تکراری، قهرهای طولانی، پنهان‌کاری، بی‌تفاوتی نسبت به احساسات یکدیگر، فرار از حضور در خانه و ناتوانی در حل اختلاف‌های ساده، از نشانه‌هایی است که باید جدی گرفته شود. خانواده‌ای که نتواند مسائل کوچک را با گفت‌وگو حل کند، در برابر بحران‌های بزرگ آسیب‌پذیرتر خواهد بود.

این کارشناس با اشاره به راهکارهای تقویت گفت‌وگو در خانه گفت: نخستین قدم، اختصاص زمان مشخص برای صحبت کردن است. خانواده‌ها می‌توانند بخشی از روز را بدون تلفن همراه، تلویزیون و حواس‌پرتی‌های دیگر در کنار هم باشند. حتی ۲۰ دقیقه گفت‌وگوی آرام و بدون قضاوت می‌تواند به تقویت رابطه کمک کند. مهم این است که این زمان به بازجویی، سرزنش یا مقایسه تبدیل نشود.

او افزود: والدین باید یاد بگیرند هنگام شنیدن حرف فرزند، سریع واکنش نشان ندهند. گاهی یک جمله ساده مانند می‌فهمم که این موضوع برایت سخت بوده، می‌تواند راه گفت‌وگو را باز کند. در مقابل، جمله‌هایی مانند تو همیشه اشتباه می‌کنی یا زمان ما این‌طور نبود، معمولاً باعث بسته شدن مسیر ارتباط می‌شود.

این کارشناس خانواده در ادامه تأکید کرد: گفت‌وگوی سالم به معنای نبود اختلاف نیست. اختلاف در هر خانواده‌ای طبیعی است، اما شیوه مدیریت اختلاف اهمیت دارد. اگر اعضای خانواده یاد بگیرند بدون توهین، تحقیر و فریاد درباره مشکلات صحبت کنند، بسیاری از تنش‌ها پیش از تبدیل شدن به بحران حل می‌شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: بازگشت گفت‌وگو به خانواده، یک نیاز جدی اجتماعی است. خانواده‌ای که در آن افراد شنیده می‌شوند، احساس امنیت بیشتری دارد و بهتر می‌تواند در برابر فشارهای بیرونی مقاومت کند. اگر می‌خواهیم جامعه‌ای آرام‌تر، مسئول‌تر و سالم‌تر داشته باشیم، باید از خانه و از احیای فرهنگ گفت‌وگو آغاز کنیم.

خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/