به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ یک کارشناس منابع آب در گفت‌وگوی اختصاصی با ایسکانیوز با اشاره به تشدید نگرانی‌ها نسبت به وضعیت منابع آبی استان اظهار کرد: کرمان سال‌هاست با محدودیت جدی آب روبه‌روست، اما مسئله امروز تنها کاهش بارندگی نیست؛ مشکل اصلی آن است که الگوی مصرف، نوع کشت، توسعه شهری و برداشت از منابع زیرزمینی با ظرفیت واقعی طبیعت همخوانی ندارد. وقتی مصرف از توان تجدیدپذیری منابع بیشتر شود، بحران به‌تدریج از مرحله هشدار عبور کرده و به مرحله فرسایش سرزمینی می‌رسد.

وی با بیان اینکه بخش کشاورزی بیشترین وابستگی را به منابع آب دارد، افزود: کشاورزی در کرمان بخش مهمی از اقتصاد، اشتغال و هویت محلی را تشکیل می‌دهد، اما تداوم کشت‌های پرآب‌بر در مناطق خشک، فشار سنگینی به سفره‌های زیرزمینی وارد کرده است. اگر اصلاح الگوی کشت با حمایت واقعی از کشاورزان همراه نباشد، نمی‌توان انتظار داشت بهره‌برداران به‌تنهایی ریسک تغییر محصول یا روش تولید را بپذیرند.

این کارشناس در پاسخ به این پرسش که چرا اصلاح الگوی مصرف آب در استان کند پیش می‌رود، گفت: بخشی از مسئله به اقتصاد کشاورزی برمی‌گردد. کشاورز زمانی حاضر به تغییر الگوی کشت می‌شود که بازار فروش محصول جایگزین، آموزش فنی، تسهیلات، بیمه و حمایت خرید برای او روشن باشد. اگر فقط گفته شود محصول کم‌آب‌بر بکارید اما مسیر سودآوری آن مشخص نباشد، طبیعی است که بسیاری از کشاورزان مقاومت کنند.

او ادامه داد: بحران آب در کرمان فقط در زمین‌های کشاورزی دیده نمی‌شود. نشست زمین، خشک شدن قنوات، کاهش کیفیت آب، مهاجرت روستاییان، کاهش تولید و افزایش هزینه‌های زندگی از پیامدهایی است که به شکل مستقیم یا غیرمستقیم بر جامعه اثر می‌گذارد. وقتی آب کم می‌شود، روستا ضعیف می‌شود و وقتی روستا ضعیف شود، شهر نیز با موج مهاجرت، حاشیه‌نشینی و فشار بر خدمات عمومی روبه‌رو خواهد شد.

این کارشناس منابع آب با تأکید بر نقش مدیریت شهری در کاهش مصرف بیان کرد: شهرها نیز باید سهم خود را در مدیریت آب بپذیرند. استفاده از فضای سبز پرمصرف، هدررفت شبکه توزیع، شست‌وشوی غیرضروری معابر، مصرف بی‌رویه خانگی و نبود فرهنگ‌سازی مستمر، بخشی از مشکلات آب در محیط شهری است. مدیریت آب فقط وظیفه کشاورز نیست؛ شهروند، شهرداری، صنعت و دستگاه اجرایی هم در این مسیر مسئولیت دارند.

وی درباره نقش صنایع در بحران آب کرمان گفت: توسعه صنعتی بدون توجه به ظرفیت آبی مناطق، می‌تواند تعادل منابع را برهم بزند. استان کرمان ظرفیت‌های معدنی و صنعتی بزرگی دارد، اما هر طرح توسعه‌ای باید با پیوست دقیق آب، محیط زیست و پایداری منطقه همراه باشد. اگر قرار باشد اشتغال امروز به بهای از بین رفتن منابع فردا تمام شود، توسعه پایدار شکل نگرفته است.

این کارشناس در پاسخ به این پرسش که راهکار فوری برای مدیریت بحران چیست، اظهار کرد: نخستین گام، شفافیت در داده‌ها و تصمیم‌گیری است. مردم و بهره‌برداران باید بدانند وضعیت منابع آب هر منطقه چگونه است و چرا برخی محدودیت‌ها اعمال می‌شود. دومین گام، حمایت واقعی از تغییر الگوی کشت و توسعه روش‌های نوین آبیاری است. سومین گام، کنترل برداشت‌های غیرمجاز و جلوگیری از اضافه‌برداشت از چاه‌هاست.

او افزود: در کنار این اقدامات، باید بازچرخانی آب، استفاده از پساب تصفیه‌شده در صنعت و فضای سبز، احیای قنوات، آبخیزداری و مدیریت سیلاب‌ها جدی‌تر دنبال شود. کرمان استانی خشک است، اما همین محدودیت می‌تواند زمینه نوآوری در مدیریت منابع آب را فراهم کند؛ به شرط آنکه تصمیم‌ها مقطعی و شعاری نباشد.

این کارشناس منابع آب در پایان خاطرنشان کرد: آینده کرمان به نحوه مواجهه امروز با بحران آب وابسته است. اگر همه بخش‌ها مسئولیت خود را بپذیرند، هنوز می‌توان از تشدید بحران جلوگیری کرد، اما اگر اصلاحات به تعویق بیفتد، هزینه‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی آن چند برابر خواهد شد. آب در کرمان فقط یک منبع طبیعی نیست، بلکه پایه امنیت، معیشت و زیست‌پذیری استان است.

خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/