به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ یک کارشناس اقتصاد کشاورزی در گفتوگوی اختصاصی با ایسکانیوز با اشاره به جایگاه پسته در اقتصاد استان اظهار کرد: پسته برای کرمان فقط یک محصول کشاورزی نیست، بلکه بخشی از هویت اقتصادی، اجتماعی و حتی فرهنگی استان محسوب میشود. هزاران خانوار در مناطق مختلف کرمان به شکل مستقیم یا غیرمستقیم از این محصول ارتزاق میکنند و هرگونه تغییر در وضعیت تولید یا بازار پسته، بر معیشت کشاورزان، کارگران، صادرکنندگان و فعالان صنایع وابسته اثر میگذارد.
وی با بیان اینکه تولید پسته در سالهای اخیر با فشارهای چندجانبه روبهرو شده است، افزود: افزایش هزینه نهادهها، دستمزد کارگر، هزینه حملونقل، سم، کود، آب و نگهداری باغها باعث شده حاشیه سود بسیاری از باغداران کاهش پیدا کند. از سوی دیگر، خشکسالیهای پیدرپی و افت منابع آب زیرزمینی، تولید پایدار را دشوارتر کرده است. اگر باغدار احساس کند هزینه نگهداری باغ از درآمد آن بیشتر میشود، انگیزه سرمایهگذاری و اصلاح باغ کاهش پیدا خواهد کرد.
این کارشناس در پاسخ به این پرسش که مهمترین تهدید پیش روی پسته کرمان چیست، گفت: تهدید اصلی، ترکیبی از بحران آب و اقتصاد ناپایدار تولید است. پسته نسبت به برخی محصولات مقاومت بیشتری به کمآبی دارد، اما به هر حال برای تولید اقتصادی به مدیریت دقیق منابع نیاز دارد. برداشت بیرویه از سفرههای زیرزمینی، شوری آب، کاهش کیفیت خاک و افزایش دمای هوا میتواند عملکرد باغها را کاهش دهد و آینده تولید را با ابهام روبهرو کند.
او ادامه داد: از سوی دیگر، بازار پسته نیز دچار نوسان است. باغدار گاهی محصول خود را با هزینه بالا تولید میکند، اما در زمان فروش با قیمتهایی روبهرو میشود که با هزینههای واقعی همخوانی ندارد. وجود واسطههای متعدد، نبود شفافیت کافی در بازار و نوسان نرخ ارز، تصمیمگیری را برای تولیدکننده دشوار میکند. در چنین شرایطی، کشاورز کوچک بیشترین آسیب را میبیند.
این کارشناس اقتصاد کشاورزی با تأکید بر اهمیت فرآوری و ارزش افزوده بیان کرد: یکی از ضعفهای جدی این است که هنوز بخش قابل توجهی از محصول به شکل خام یا با فرآوری محدود عرضه میشود. در حالی که اگر زنجیره ارزش پسته تقویت شود، میتوان از این محصول در صنایع غذایی، بستهبندیهای صادراتی، شیرینی، فرآوردههای سلامتمحور و برندهای منطقهای استفاده کرد. ارزش واقعی پسته فقط در باغ نیست، بلکه در فرآوری، بستهبندی، بازاریابی و صادرات حرفهای شکل میگیرد.
وی درباره نقش فناوری در حفظ باغهای پسته گفت: کشاورزی پسته باید به سمت مدیریت هوشمند حرکت کند. استفاده از سامانههای نوین آبیاری، پایش رطوبت خاک، تغذیه دقیق باغ، ارقام مقاومتر، آموزش باغداران و استفاده از دادههای اقلیمی میتواند هزینهها را کاهش و بهرهوری را افزایش دهد. ادامه روشهای سنتی در شرایط جدید اقلیمی و اقتصادی، ریسک تولید را بالا میبرد.
این کارشناس در پاسخ به پرسشی درباره حمایتهای مورد نیاز باغداران اظهار کرد: حمایت باید هدفمند باشد. تسهیلات ارزانقیمت برای اصلاح باغها، بیمه مؤثر محصولات، کمک به توسعه آبیاری نوین، آموزش فنی، حمایت از صادرات و کاهش هزینههای بستهبندی و فرآوری میتواند اثرگذار باشد. حمایت فقط به پرداخت مقطعی محدود نمیشود؛ باید زیرساختی فراهم شود که باغدار بتواند با اطمینان بیشتری تولید کند.
او افزود: کرمان در بازار جهانی پسته نام شناختهشدهای دارد، اما حفظ این جایگاه نیازمند کیفیت پایدار، استانداردهای صادراتی و برندسازی جدی است. کشورهای رقیب با برنامهریزی دقیق وارد بازار شدهاند و اگر ما تنها به سابقه تاریخی خود تکیه کنیم، ممکن است سهم خود را از بازارهای جهانی از دست بدهیم.
این کارشناس اقتصاد کشاورزی در پایان خاطرنشان کرد: آینده پسته کرمان به تصمیمهای امروز وابسته است. اگر مدیریت آب، اصلاح باغها، کاهش هزینه تولید، توسعه صنایع تبدیلی و بازاریابی بینالمللی جدی گرفته شود، پسته همچنان میتواند ستون مهم اقتصاد کشاورزی استان باقی بماند. اما اگر مشکلات فعلی انباشته شود، این محصول راهبردی به تدریج از مزیت اقتصادی خود فاصله خواهد گرفت.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/
نظر شما