زهرا فاتحی، کارشناس روابط بین‌الملل، در تبیین ضرورت‌گذاری از دیپلماسی سنتی به دیپلماسی فرهنگی، در گفت‌وگو با خبرنگار استانی ایسکانیوز از کهگیلویه و بویراحمد گفت: در دوران معاصر، پارادایم‌های حاکم بر روابط بین‌الملل از مدل‌های کلاسیک مبتنی بر قدرت سخت و توازن نظامی، به سمت مدل‌های پیچیده‌تری حرکت کرده‌اند که در آن‌ها «قدرت نرم» نقشی تعیین‌کننده ایفا می‌کند.

فاتحی، فارغ‌التحصیل رشته روابط بین‌الملل، خاطر نشان کرد: در جهان چندقطبی امروز، توانایی یک کشور در بازتولید معنا و انتقال ارزش‌های فرهنگی خود، ابزاری بسیار کارآمدتر از فشارهای سیاسی برای اثرگذاری بر افکار عمومی جهان است.

وی دیپلماسی فرهنگی را نه یک فعالیت جانبی، بلکه هسته اصلی استراتژی‌های تعامل با جهان می‌داند که می‌تواند شکاف‌های ناشی از تنش‌های سیاسی را به شکلی غیررسمی و پایدار ترمیم کند.

فاتحی با تحلیل ساختار تعاملات بین‌المللی افزود: دیپلماسی فرهنگی فرآیندی است که از طریق آن، یک کشور هویت، ارزش‌ها و توانمندی‌های خود را در سطح جهانی تعریف و بازنمایی می‌کند. هنر، ادبیات، سینما و حتی میراث مادی و معنوی، زبان‌های مشترکی هستند که فراتر از مرزهای جغرافیایی و محدودیت‌های زبانی عمل می‌کنند. هنگامی که یک ملت از طریق آثار هنری یا دستاوردهای علمی خود با ملت‌های دیگر گفت‌وگو می‌کند، در واقع در حال ایجاد پیوندی انسانی است که در برابر تلاطم‌های سیاسی، بسیار مقاوم‌تر از معاهدات رسمی عمل می‌کند.

وی تأکید کرد: هدف از تعاملات، نه ورود به جنگ‌های فرهنگی یا تحمیل ارزش‌ها، بلکه ایجاد بستری برای «درک متقابل» و کاهش پیش‌داوری‌های کاذب است. جریان‌های اطلاعاتی سریع و شبکه‌های اجتماعی، امکان حضور مستقیم فرهنگ‌ها را فراهم کرده‌اند؛ اما این موضوع هم‌زمان نیازمند هوشمندی در مدیریت روایت‌هاست.

وی اشاره کرد: برای موفقیت در تعامل با جهان، باید از رویکردهای تک‌بعدی فاصله گرفت و به سمت دیپلماسی چندجانبه حرکت کرد که در آن، دانشگاه‌ها، هنرمندان، ورزشکاران و حتی فعالان حوزه فناوری، بعنوان سفیران غیررسمی فرهنگ در عرصه‌های جهانی حضور یابند.

وی در پایان گفت: بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و پژوهشی برای تحلیل دقیق سوگیری‌های رسانه‌ای جهان و همچنین استفاده از پتانسیل‌های گردشگری و تبادلات فرهنگی، می‌تواند مسیر تعامل با قدرت‌های جهانی را هموارتر سازد. دیپلماسی فرهنگی اگر با نگاهی علمی و هدفمند پیگیری شود، می‌تواند بعنوان یک پیش‌ران اقتصادی و سیاسی عمل کرده و با ایجاد اعتماد در میان جوامع، فضای لازم را برای همکاری‌های گسترده‌تر در حوزه‌های امنیت، اقتصاد و سیاست فراهم آورد. در دنیای امروز، کشورهایی برنده هستند که بتوانند هویت اصیل خود را با زبان مدرنیته و در قالب‌های جهانی بازتعریف کنند.

خبرنگار: فائزه صداقت‌نژاد

انتهای خبر/‌