به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از فلاورجان؛ این نسل جدید از هوش مصنوعی، با توانایی تحلیل شرایط، یادگیری مستمر و انجام خودکار وظایف، به‌تدریج جای خود را در بخش‌های مختلف زندگی باز کرده و چشم‌انداز تازه‌ای از اتوماسیون هوشمند را ترسیم کرده است. برخلاف سامانه‌های هوش مصنوعی نسل قبل که تنها به درخواست کاربران پاسخ می‌دادند، عامل‌های هوشمند جدید از چهار قابلیت کلیدی برخوردارند؛ خودمختاری در تصمیم‌گیری بدون نیاز به مداخله مستقیم انسان، ادراک محیطی از طریق تحلیل داده‌های دریافتی از منابعی مانند ایمیل، تقویم، حسگرهای اینترنت اشیا (IoT) و سایر سامانه‌های دیجیتال، یادگیری تطبیقی بر اساس رفتار و ترجیحات کاربران و همچنین همکاری چندعاملی برای حل مسائل پیچیده و اجرای مأموریت‌های چندمرحله‌ای.

به گفته سارا محمدی، متخصص هوش مصنوعی، «Agentic AI مانند دستیاری فوق‌هوشمند عمل می‌کند که نه‌تنها دستورات را اجرا می‌کند، بلکه نیازهای کاربران را پیش‌بینی کرده و در بسیاری از موارد به‌صورت مستقل برای انجام بهترین اقدام تصمیم‌گیری می‌کند.» نفوذ این فناوری اکنون چهار حوزه اصلی زندگی را تحت تأثیر قرار داده است. در خانه‌های هوشمند، عامل‌های هوش مصنوعی می‌توانند مصرف انرژی را با توجه به الگوی زندگی ساکنان مدیریت کنند، دما و روشنایی را بهینه سازند، مواد غذایی موردنیاز را به‌صورت خودکار سفارش دهند، وضعیت لوازم خانگی را برای جلوگیری از خرابی پایش کنند و امنیت خانه را از طریق تحلیل رفتارهای غیرعادی افزایش دهند.

در محیط‌های کاری نیز Agentic AI به ابزاری فراتر از یک دستیار دیجیتال تبدیل شده است. این فناوری قادر است ایمیل‌ها را اولویت‌بندی کند، جلسات را به‌صورت هوشمند برنامه‌ریزی کند، گزارش‌های تحلیلی تولید کند، داده‌های سازمانی را تحلیل کرده و در فرآیند پشتیبانی مشتری، بسیاری از مشکلات را بدون دخالت نیروی انسانی شناسایی و برطرف سازد. بخش سلامت و پزشکی نیز از مهم‌ترین حوزه‌های بهره‌برداری از این فناوری به شمار می‌رود. عامل‌های هوشمند با استفاده از داده‌های دستگاه‌های پوشیدنی، علائم حیاتی افراد را به‌صورت لحظه‌ای پایش می‌کنند، در شرایط اضطراری برای دریافت خدمات درمانی اقدام می‌کنند، تداخل دارویی را بررسی کرده و با تحلیل الگوهای رفتاری و پزشکی، امکان تشخیص زودهنگام برخی بیماری‌ها را فراهم می‌سازند.

در حوزه مالی نیز این فناوری نقش پررنگی یافته است. تحلیل خودکار هزینه‌ها، ارائه پیشنهاد برای مدیریت بهتر بودجه، مدیریت هوشمند سبد سرمایه‌گذاری بر اساس میزان ریسک‌پذیری کاربران و شناسایی سریع تراکنش‌های مشکوک و تقلبی، از مهم‌ترین کاربردهای Agentic AI در این بخش محسوب می‌شود. آمارهای منتشرشده از سوی مؤسسه Gartner نشان می‌دهد روند توسعه این فناوری با سرعت قابل‌توجهی ادامه دارد.

بر اساس این گزارش، هم‌اکنون بیش از ۳۳ درصد سازمان‌های بزرگ جهان از دست‌کم یک عامل هوش مصنوعی در فرآیندهای عملیاتی خود استفاده می‌کنند. همچنین پیش‌بینی می‌شود ارزش بازار جهانی Agentic AI تا سال ۲۰۲۷ به ۴۷ میلیارد دلار برسد. این مؤسسه برآورد کرده است که تا آن زمان ۷۵ درصد تعاملات روزمره انسان با فناوری به‌نوعی با عامل‌های هوش مصنوعی در ارتباط خواهد بود و استفاده از این فناوری به‌طور متوسط ۴۰ درصد بهره‌وری سازمان‌ها را افزایش خواهد داد.

با وجود این مزایا، توسعه سریع هوش مصنوعی عامل‌محور نگرانی‌های قابل‌توجهی نیز به همراه داشته است. دسترسی گسترده این سامانه‌ها به داده‌های شخصی، موضوع حریم خصوصی و امنیت اطلاعات را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌رو تبدیل کرده و احتمال سوءاستفاده از اطلاعات یا حملات سایبری را افزایش داده است. از سوی دیگر، مسئولیت‌پذیری الگوریتم‌ها همچنان محل بحث است و در بسیاری از تصمیم‌های خودکار، مشخص نیست در صورت بروز خطا، مسئولیت بر عهده توسعه‌دهنده، کاربر یا خود سامانه خواهد بود.
تأثیر این فناوری بر بازار کار نیز از دیگر دغدغه‌های مطرح‌شده است. برخی برآوردها نشان می‌دهد تا سال ۲۰۳۰ حدود ۸۵ میلیون شغل به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر گسترش هوش مصنوعی قرار خواهند گرفت. علاوه بر این، کارشناسان نسبت به افزایش وابستگی انسان به سامانه‌های خودمختار هشدار داده و معتقدند اتکای بیش از اندازه به این فناوری می‌تواند به تضعیف برخی مهارت‌های شناختی و تصمیم‌گیری انسانی منجر شود.

کارشناسان راهکار مدیریت این تحول را در تدوین مقررات شفاف، استقرار چارچوب‌های اخلاقی و حفظ نظارت انسانی بر عملکرد عامل‌های هوشمند می‌دانند. از جمله مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده در این زمینه می‌توان به قانون AI Act اتحادیه اروپا اشاره کرد که چارچوبی برای توسعه و استفاده مسئولانه از فناوری‌های هوش مصنوعی ارائه کرده است. بررسی روندهای جهانی نیز نشان می‌دهد آینده Agentic AI به سمت ادغام گسترده‌تر با اینترنت اشیا، توسعه سامانه‌های چندعاملی و ارائه خدمات کاملاً شخصی‌سازی‌شده حرکت خواهد کرد. با این حال، متخصصان معتقدند موفقیت این فناوری تنها زمانی تضمین خواهد شد که میان نوآوری، امنیت، اخلاق و حفظ نقش انسان تعادل برقرار شود.

در نهایت، هوش مصنوعی عامل‌محور را می‌توان آغازگر فصل تازه‌ای در تعامل انسان و ماشین دانست؛ فناوری‌ای که اگر به‌عنوان تقویت‌کننده توانایی‌های انسانی و نه جایگزین آن به‌کار گرفته شود، می‌تواند بهره‌وری، کیفیت زندگی و کارایی بسیاری از بخش‌های جامعه را متحول کند. اکنون، همزمان با آغاز این عصر جدید، مهم‌ترین پرسش پیش روی دولت‌ها، سازمان‌ها و کاربران این است که آیا جهان برای مدیریت مسئولانه این انقلاب هوشمند آمادگی لازم را دارد؟

خبرنگار: فاطمه کهکشان

انتهای خبر./