به گزارش خبرنگار گروه بینالملل ایسکانیوز؛ به دنبال آغاز مجدد درگیری میان ایران و آمریکا که پس از نقض آتشبس توسط واشنگتن ایجاد شد و پاسخ قاطع نیروهای مسلح ایران را به همراه داشت، برخی طرفهای منطقهای تلاش برای میانجیگری را در دستور کار قرار دادند.
آکسیوس مدعی شده برخی منابع منطقهای که در جریان تلاشها برای میانجیگری میان ایران و آمریکا هستند، گفتهاند که قطر، مصر، پاکستان و دیگر میانجیهای منطقهای، پیشنهادی برای یک آتشبس ۱۰ روزه به آمریکا و ایران ارائه کردهاند.
منابع منطقهای گفتند میانجیها تلاش میکنند بر اساس پیشنهادی که عمان، ایران و قطر در تاریخ ۱۱ ژوئیه در مسقط، پایتخت عمان، درباره آن گفتوگو کرده بودند، کار را پیش ببرند. در آن مذاکرات، آمریکا از تهران خواسته بود بهطور علنی متعهد شود که تنگه هرمز را باز نگه دارد.
این پیشنهاد خواستار بازگشایی کامل هر دو مسیر کشتیرانی در هرمز است: مسیر جنوبی که از آبهای عمان عبور میکند و در آن حملات ایران متوقف شود. مسیر شمالی که از آبهای ایران عبور میکند و در آن محاصره دریایی آمریکا پایان یابد.
افراد دخیل در میانجیگری
به گزارش رسانه خبری دیجیتال هندی ThePrint، افرادی که در این تلاش میانجیگرانه نقش دارند شامل این افراد هستند:
* محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر
* علی الثوادی، فرستاده قطر
* عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان با درجه فیلد مارشال
* بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر
* بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان
نقش قطر در میانجیگریها
به گفته رسانه خبری نیوعرب، در روزهای اخیر، قطر به یکی از مراکز اصلی تماسهای دیپلماتیک تبدیل شده است.
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، روز یکشنبه در دوحه با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، دیدار کرد تا درباره تحولات منطقهای و تلاشهای دیپلماتیک جاری برای کاهش تنشها و تقویت امنیت منطقه گفتوگو کند.
رهبر قطر همچنین با علی الزیدی، نخستوزیر عراق، دیدار کرد. دو طرف بر اهمیت گفتوگو، دیپلماسی و اجرای تفاهمنامه ایران و آمریکا تأکید کردند؛ از جمله تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، اواخر همین هفته یک سفر منطقهای را آغاز کند که شامل ایران، ترکیه، سوریه و عربستان سعودی خواهد بود. الزیدی در این سفرها بر عزم بغداد برای خارج ماندن از هرگونه ائتلاف منطقهای نوظهور تأکید خواهد کرد.
آکسیوس همچنین گزارش داده است که قطر، مصر، پاکستان و شماری دیگر از کشورهایی که بهعنوان میانجی میان آمریکا و ایران فعالیت میکنند، پیشنهاد کردهاند دو طرف یک آتشبس جدید ۱۰ روزه را اجرا کنند.
سناریوهای موجود
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی میگویند در حال حاضر دو سناریوی اصلی مورد بررسی قرار دارد:
سناریوی اول: دستیابی به توافق آتشبس، پس از آن ازسرگیری تردد کشتیها از تنگه هرمز و بازگشت به میز مذاکرات.
سناریوی دوم: آغاز یک عملیات نظامی گسترده مشترک توسط آمریکا و اسرائیل با هدف وادار کردن ایران به پذیرش امتیازات.
آناتولی نیز میگوید: پاکستان و قطر در پیشنهاد مشترک به آمریکا و ایران گفتهاند که برای ازسرگیری مذاکرات به مواضع پیش از ۹ ژوئیه بازگردید. این پیشنهاد شامل بازگشایی تنگه هرمز، پایان محاصره بنادر ایران توسط آمریکا و لغو تحریمهای فروش نفت ایران است.
منابع دولتی پاکستان روز دوشنبه به خبرگزاری آناتولی گفتند این پیشنهاد مشترک پس از «مشورت با شرکای منطقهای» از سوی اسلامآباد و دوحه تدوین شده است.
این منابع افزودند که این طرح از دو طرف میخواهد به مواضعی بازگردند که پیش از آغاز موج جدید درگیریها در اختیار داشتند.
بازگشت به وضعیت پیش از ۹ ژوئیه، نخستین گام برای توقف درگیریهای شدید کنونی و فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات، چه در اسلامآباد و چه در دوحه، خواهد بود.
بر اساس این پیشنهاد، منابع گفتند ایران باید «فوراً» تنگه هرمز را بازگشایی کند؛ در مقابل، آمریکا باید محاصره بنادر ایران را پایان دهد و تحریمهای مربوط به فروش نفت ایران را لغو کند.
این منابع افزودند که این طرح همچنین شامل پیشنهاد یک آتشبس دو هفتهای است تا حملات نظامی تلافیجویانه متوقف شود و مذاکرات متوقفشده از سر گرفته شود.
در همین راستا، وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیهای روز چهارشنبه اعلام کرد: «ازسرگیری درگیری به نفع هیچکس نیست.»
به گزارش InvestingLive، اسلامآباد از دو طرف خواست به تعهدات خود در چارچوب یادداشت تفاهم اسلامآباد که در ماه آوریل با میانجیگری پاکستان حاصل شده بود، پایبند بمانند. وزارت خارجه پاکستان این تفاهمنامه را «بنیادی پایدار برای درک متقابل، احترام متقابل و رفاه مشترک برای منطقه و فراتر از آن» توصیف کرد.
در این بیانیه همچنین آمده است که پاکستان آماده است همچنان نقش خود را در تلاشها برای کاهش تنشها ایفا کند.
نخستوزیر قطر، شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، در تماس تلفنی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از دو طرف خواست دیپلماسی را دنبال کرده و یادداشت تفاهم ۱۷ ژوئن را اجرا کنند.
قطر همچنین حمله پهپادی به خاک خود را محکوم کرد.
مصر نیز خواستار «خویشتنداری و کاهش تنش برای حفظ صلح در منطقه» شد.
کویت حملات به خاک خود را «نقض آشکار حاکمیت» توصیف کرد.
دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، جاسم محمد البدیوی، گفت حملات علیه بحرین و کویت تلاشهای منطقهای برای برقراری صلح را تضعیف میکند.
میانجیگری زیر فشار
جواهر سلیم، دیپلمات سابق پاکستان و رئیس مؤسسه مطالعات منطقهای در اسلامآباد، گفت روند میانجیگری برای پایان دادن به جنگ ایران با فشار شدیدی روبهرو شده است.
او به الجزیره گفت: این روند اکنون واقعاً تحت فشار است و بسیار شکننده شده است. هر دو طرف باید انعطاف بیشتری نشان دهند و هیچکدام نباید بیش از حد از موقعیت خود استفاده کنند، زیرا این موضوع کل روند را به خطر میاندازد. متأسفانه اکنون چنین اتفاقی نمیافتد.
سلیم گفت ایران باید بپذیرد که جریان بدون مانع کشتیرانی از طریق تنگه هرمز قابل مذاکره نیست.
او همچنین گفت واشنگتن باید در اظهارات عمومی خود «مسئولانهتر رفتار کند»، زیرا به گفته او، این اظهارات باعث ایجاد فضای خصومت میشود.
رئیس مؤسسه مطالعات منطقهای در اسلامآباد تأکید کرد که نقش پاکستان همچنان حیاتی است.
سلیم گفت: موارد متعددی وجود داشت که کل روند در آستانه فروپاشی قرار گرفت، اما پاکستان توانست زمانی که همهچیز از مسیر خارج شده بود، آن را دوباره به مسیر بازگرداند.
او افزود: دو طرف بهتنهایی نمیتوانند صلح ایجاد کنند. اما میانجیها نیز فقط تا حدی میتوانند پیش بروند. در نهایت، این امر به همکاری خود دو طرف اصلی درگیری نیاز دارد.
انتهای پیام/
نظر شما