به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، بسیاری از ما، زمانی که غرق در خواندن سطرهای یک رمان تأثیرگذار می‌شویم یا با تماشای فیلمی با فیلم‌نامه‌ درخشان لذت میبریم ناخودآگاه با خود فکر می‌کنیم «چه می‌شد اگر من هم می‌توانستم چنین متنی بنویسم؟» این پرسش، جرقه‌ی اولیه‌ی اشتیاق به نویسندگی است که در ذهن بسیاری از جویندگان راه ادبیات روشن می‌شود. اما پرسشی که بلافاصله پس از آن، چون سدی سنگی قد علم می‌کند، این است آیا نویسندگی مهارتی اکتسابی است یا امری ذاتی که تنها در انحصار عده‌ای خاص قرار دارد؟

پاسخ به این پرسش، برای هر تازه‌واردی به این عرصه، حیاتی است. حقیقت این است که اگرچه برخی افراد از هوش کلامی یا تخیل قوی‌تری برخوردارند، اما نویسندگی به همان اندازه که هنر است، یک مهارت محسوب می‌شود. نگاهی به کارنامه‌ی نویسندگان بزرگ تاریخ، نشان می‌دهد که آنچه آثار آنان را از یک یادداشت معمولی متمایز کرده، نه صرفاً جوشش‌های آنی، که از فرآیند طاقت‌فرسای «تمرین، بازنویسی و ممارست» به دست آمده است.

نویسندگی تکنیک‌هایی دارد که از دلِ قرن‌ها تجربه و نقد ادبی استخراج شده‌اند؛ از ساختار پیرنگ و شخصیت‌پردازی گرفته تا شیوه‌های روایت و فضاسازی. آموختن این تکنیک‌ها، نقشه راهی است که نویسنده را از سرگردانی در میان کلمات نجات می‌دهد. مطالعه‌ی آثار مرجع در این زمینه، نه تنها استعداد را کور نمی‌کند، بلکه به آن جهت می‌دهد و بستر لازم را برای ظهور خلاقیت فراهم می‌سازد.

در این میان، یکی از خلأهای همیشگی در فضای آموزشی کشور، فقدان منابعی جامع بود که بتواند دست نویسنده‌ی مبتدی را بگیرد و او را تا قله‌های حرفه‌ای شدن همراهی کند. در همین راستا، مجموعه ده‌جلدی «گام به گام تا داستان‌نویسی حرفه‌ای» که توسط انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است، یک اتفاق خجسته در حوزه‌ی آموزش ادبیات محسوب می‌شود. این مجموعه، با نگاهی دقیق و ساختارمند، ابعاد مختلف نویسندگی را واکاوی کرده و برای کسی که می‌خواهد نویسندگی را از الفبا آغاز کند و به ظرایف خلق یک اثر ماندگار برسد، این مجموعه نه یک پیشنهاد، که یک راهنمای الزامی است.

«الگوهای جهانی داستان» نوشته «امی دیردون» با ترجمه مهکامه ستوده یکتا اولین جلد از این مجموعه است که جهت ترفندهایی برای عبور از موانع نوشتن تدوین شده است.

گروهی معتقدند، نویسندگی قابلیتی ذاتی است و باید در جوهره یک فرد وجود داشته باشد. گروهی نیز عقیده دارند، فراگیری اصول نوشتن چندان سخت‌تر از فراگیری سایر هنرها، از جمله موسیقی نیست. همان‌طور که یک هنرجوی موسیقی بعد از ممارست کافی به نوازنده‌ای چیره‌دست بدل می‌شود، در نویسندگی نیز می‌توان با کمی تلاش و تبحر در مجموعه‌ای از شگردها به سطح قابل قبولی از توانایی در نوشتن دست یافت. از طرفی داستان‌های پرمایه و غنی می‌توانند برای مخاطبان خود در نقش شبیه‌ساز زندگی ظاهر شوند و با ارائه تجارب زندگی و ایجاد حظ روحی، در اعتلای شخصیت و رشد عقلی و عاطفی آن‌ها بسیار تأثیرگذار باشند. نیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان، به عنوان نهاد مروج ادبیات داستانی بر خود واجب دانسته به هر نحو ممکن به ترویج ادبیات داستانی، این هنر راهبردی در عصر حاضر اقدام کند. این مجموعه راهی اصولی و علمی برای رسیدن به مهارت نویسندگی است.

«میانبرهای رمان» نوشته «لورا ویت کمب» و با ترجمه فخرالسادات موسوی به عنوان دومین جلد از این مجموعه نشان می‌دهد چگونه به‌سرعت پیش‌نویس اولتان را پرمحتوا و جذاب بنویسید. لورا ویت‌کمب با آموزش نکات دقیق و ارائهٔ تمرین‌هایی اثربخش نکات ارزنده‌ای برای خلق یک رمان مطرح می‌کند؛ از شکل‌گیری طرح کلی تا پی‌ریزی لحن و سایر عناصر داستان. این کتاب نقشهٔ راهی است به‌سمت روندی ملایم و مناسب برای نویسندگی.

روشی ۴مرحله‌ای برای خلق صحنه‌های تأثیرگذار، ابزار برنامه‌ریزی شامل نمودارهای طرح، زمان‌بندی و منوی طرح، دستورالعمل‌هایی برای خلق داستان حول لحظات کانونی و همچنین فهرستی جامع برای تشخیص سریع اشتباهات مربوط به طرح، شخصیت، لحن، سبک، فضاسازی، توصیف و… از جمله برخی سرفصل‌های این کتاب به شمار می‌روند.

سومین جلد از این مجموعه که نویسندگی آن را «مگی هاماند» انجام داده و ترجمه آن بر عهده مسعود ملک‌یاری بوده «نویسندگی خلاق به زبان ساده» نام دارد.

مگی هاماند این کتاب را نوشته‌ تا در نگارش رمان، داستان‌های کوتاه و نوشته‌های کوتاه داستانی یا غیر داستانی کمک‌حال شما باشد. از تمرین‌ها و نمونۀ آثار بزرگان ادبیات استفاده کرده‌ و کوشیده‌ مطالب تا حد ممکن کاربردی باشند تا بتوانید ایده‌ها و فکرهای ابتدایی‌تان را طی فرایندی به نوشته‌ای کامل تبدیل کنید.

بی‌تردید، نوشتن دشوار است. یکی از مشکلات مهم این است که هنگام نوشتن باید تنها باشیم و اغلب کسی دور و برمان نیست تا حین نوشتن راهنمایی‌مان کند. افزون بر این، روش آموزش نگارش خلاق در اغلب آموزشگاه‌ها درست نیست و بیشتر ملاک اخذ مدرک و نمرۀ آزمون و گزینۀ درست است و ریشۀ خلاقیت را می‌خشکاند. این رویکرد سختگیرانه خلاق‌بودن در ادامۀ زندگی را دشوار می‌کند. این کتاب مجموعۀ بزرگی از متون و تمرین‌های مختلف است که مگی هاماند گرد آورده و متوجه شده در کلاس‌هایش بسیار کارآمدند.

«هزار جرقه داستانی» چهارمین جلد از این مجموعه است که «برایان کوهن» آن را نوشته و ملیحه ظریف شاهسون‌نژاد مترجمی آن را بر عهده داشته است.

ممکن است شما هزاران ایده در نوک انگشتان خود داشته باشید و این کتاب ایده‌آفرین آن رویا را به واقعیت تبدیل می‌کند. با هزار درخواست خلاقانه برای نوشتن. ایده‌هایی برای وبلاگ‌ها، اسکریپت‌ها، داستان‌ها و موارد دیگر که واقعا درمانی برای بلاک شدن نویسنده است. این شروع‌کننده‌های داستان طیف وسیعی از موضوعات را پوشش می‌دهند، از جمله: تعطیلات، دانشگاه، سلامت، پشیمانی، طبیعت، مذهب و... بیش از ۴۰ مورد دیگر! این تذکرات به شما کمک می کند تا از صمیم قلب بنویسید تا بتوانید با مخاطبان خود ارتباط برقرار کنید.

پنجمین جلد از این مجموعه «یک سال تا نویسنده شدن» است که امین زاهدی مطلق متن «سوزان م.تیبرگین» را ترجمه کرده است.

این کتاب شما را دعوت می‌کند وارد مسیر نویسندگی شوید و اگر هم‌اکنون در مسیر هستید، برایتان هم‌سفری الهام‌بخش و آموزنده خواهد بود. این اثر شامل دوازده کارگاه آموزشی و حاصل بیش از پانزده سال تدریس است. این درس‌ها آمیزه‌ای از انگیزش و آموزش هستند. م.تیبرگین در این کتاب اعتقاد دارد نویسندگی یک شیوه زندگی و عادت است. کسی که می‌نویسد، یعنی به نوشتن عادت کرده است. «عادت» به معنی کار روزمره و مداوم.

بنیان «یک سال تا نویسنده شدن» ترکیبی از انگیزش و آموزش است. هر فصل شامل نمونه‌هایی از آثاری است که در طول قرن‌ها پدید آمده‌اند و البته بیشترشان از نوشته‌های معاصر برگرفته شده‌اند. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که نویسندگان گوناگون چگونه با ظرافت و مهارت نوشته‌ای را خلق و نگاهشان را به جهانیان عرضه می‌کنند.

«سبک شخصی در رمان» ششمین جلد مجموعه ده‌جلدی «گام به گام تا داستان‌نویسی حرفه‌ای» است که «ریچارد گودمن» و «فیلیپ ک.جیسون» آن را نوشته‌اند و مترجم این اثر حبیب یوسف‌زاده بوده است.

زبان متعلق به هیچ‌کس نیست. هر شخصی در هر جای دنیا که متولد می‌شود، زبان را به ارث می‌برد. زبان موهبتی عظیم، پیچیده و پایان‌ناپذیر است. «سبک شخصی در رمان» ادای احترامی به این موهبت بزرگ است. هر کدام از فصل‌های آن تلاشی برای نمایاندن عمق، نجابت، قدرت و شکوه زبان ماست و اشاراتی در باب قابلیت‌های آن هستند.

نویسنده‌ها عاشق کلمات‌اند و به زبان عشق می‌ورزند. بااین‌حال، نمی‌توانند غنی‌تر از زبانی باشند که با آن می‌نویسند. حتی بزرگ‌ترین نویسنده‌ها هرگز نمی‌توانند به زبان تسلط کامل پیدا کنند.

از هنگامی‌که مردان و زنان قلم بر کاغذ نهاده یا تایپ کرده‌اند، با امواج سرکش اقیانوس زبان دست به گریبان بوده‌اند. به‌ویژه نویسندگان که مصائب کم‌وبیش همانندی داشته‌اند. به این ترتیب، نویسندگان هر عصری، کوچک و بزرگ، از طریق کتاب‌ها با نویسندگان پیش از خود ارتباط دارند. کار نویسندگان حفظ این ارتباط است. این مزیت نامحسوس و بی‌اندازه الهام‌بخشی است که هر روز با شکوه و عظمت زبان سروکار داشته باشیم. سبک شخصی در رمان تلاشی برای پیداکردن این مسیر و رسیدن به سبک شخصی است.

هفتمین جلد از این مجموعه «عادت روزانه نوشتن» است که «مارگرت گراتی» نویسنده آن بوده و مرجان مهدی‌پور ترجمه آن را بر عهده داشته است.

کتاب عادت روزانه نوشتن از اشتیاق نویسنده به طرح تمرین‌هایی تازه و جذاب برای شاگردانش در کلاس نویسندگی خلاق سرچشمه می‌گیرد. او در این کتاب قصد دارد در ذهن کسانی که می‌خواهند نوشتن یاد بگیرند دریچه‌هایی را بگشاید تا تشویق شوند که به نیرو و امکانات کلمات مکتوب پی ببرند. نتایج پژوهشش را در این کتاب با هدف سرمشق‌دادن به علاقه‌مندان به داستان‌نویسی گرد هم آورده‌ تا کمک کند این افراد بهتر بنویسند. در هر فصل، مبحثی مرتبط با نوشتن و به دنبالش تمرینی ۵ دقیقه‌ای در اختیار خواننده گذاشته می‌شود. صرف‌کردن ۵ دقیقه در روز برای تمرین، یکی از مؤثرترین روش‌ها برای کشف توانایی‌های بالقوه و انضباط فردی است.

«سی و هشتمین خطای رایج داستان نویسان» هشتمین اثر از مجموعه ده‌جلدی «گام به گام تا داستان‌نویسی حرفه‌ای» است که «جک م.بیکهم» نویسندگی آن را انجام داده و محمدعلی قربانی مترجمی این اثر را بر عهده داشته است.

نهمین اثر از این مجموعه ده جلدی کتاب «تکنیک‌های نویسندگان بزرگ» نوشته «جف دایر» و ترجمه عباس پژمان است که داستان نویسی پیشرفته با تمرین های کاربردی را بیان کرده است.

به‌دلیل موجز بودن مطالب کتاب و دوری از درازگویی، هرکدام از فصل‌های این کتاب را می‌توان در یک نشست خواند. آنچه در فصل‌های «تکنیک‌های نویسندگان بزرگ» گفته می‌شود این است که هرکدام از عناصر رمان یا داستان چه نقشی در کل داستان بازی می‌کند و هرکدام از آن‌ها را چطور باید آفرید تا بتواند این نقش را خوب بازی کند. این موضوع شاید بتواند این را هم توضیح دهد که به‌طورکلی چه چیز است که داستان و رمان را زیبا می‌کند. هر فصل این کتاب را نویسنده‌ای نوشته که خودش قبلاً توانسته است موضوع آن را در رمان‌ها و داستان‌هایش به‌شکلی استادانه خلق کند. علاوه‌ بر این، تمرین‌هایی برای کمک به یادگیری بهتر خواننده، در انتهای هر فصل قرار دارد.

و در نهایت «شور داستان نویسی» دهمین و آخرین کتاب از این مجموعه است که «دونالد ماس» آن را نوشته و آراز بارسقیان این اثر را به زبان فارسی ترجمه کرده است.

دونالد ماس در این کتاب علت موفقیت برخی داستان‌ها را توضیح می‌دهد و در توضیحات پیرنگ‌ها، مثال‌هایی را ذکر می‌کند. در پایان هر فصل، برایتان تمرین‌هایی گذاشته‌ شده است. این‌ها ابزارهای عملی هستند؛ تکنیک‌هایی برای تکمیل تئوری‌ها. امتحانشان کنید. نویسنده‌ها دوست دارند توصیه‌های نویسندگی بخوانند و به خودشان بگویند که متوجه شده‌اند چی‌به‌چی است. ولی وقتی پای نوشتن می‌نشینند، اوضاع عین قبل است.

هدف نهایی این کتاب استفاده شما از این ابزار است و نشان‌دادنش به دیگران. کارکردن با این روش‌ها چالش شما در این کتاب است. وقتی از این تکنیک‌ها جواب گرفتید، می‌توانید بروید و به طرفدارهایتان بگویید کارتان براساس الهام است.

در نهایت، باید گفت که نویسندگی، سفری است از خود به دیگری. اگر شما نیز در سر، رویای نوشتن دارید، بدانید که این رویا، هم دسترس‌پذیر است و هم نیازمند ایثار. استعداد ذاتی، تنها بذر است؛ اما آن چیزی که از این بذر، درخت تنومند یک نویسنده را می‌سازد، آبیاری مداوم با مطالعه‌ی منابع آموزشی و هرس کردن متون با تمرین بی‌وقفه است. قلم را بردارید؛ نه برای ثبت درخشش‌های ناگهانی، بلکه برای شروع یک نظم. راه، برای آن‌که بخواهد آموختن را پیشه‌ی خود کند، همیشه باز است.

انتهای پیام/