احسان صالحی کارشناس سیاسی در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی ایسکانیوز با اشاره بر برگزاری نشست سران بریکس در هند و حضور هیأت ایران در رأس رئیس‌جمهور اظهار کرد: بریکس مجموعه‌ای از ۱۰ کشور با اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه است، جمعیت کشورهای عضو این گروه ۴۹ درصد جمعیت جهان و اقتصاد آنها، ۴۰ درصد اقتصاد جهان است. پوتین در نشست فعلی به این آمار اشاره کرد و آن را با اقتصاد کشورهای گروه ۷ که ۲۶ درصد اقتصاد جهان را تشکیل می‌دهد، مقایسه کرد.

وی افزود: فرآیند پیوستن ایران به بریکس تماماً در دولت شهید رئیسی انجام شد؛ شهید امیرعبداللهیان در به ثمر نشستن این ابتکار نقش محوری داشت، همچنین شخص شهید رئیسی نیز در بالاترین سطح سران موضوع را پیگیری کرد چرا که پیوستن عضو جدید به بریکس منوط به موافقت همه اعضاء است و جلب این موافقت در دو سال اول دولت سیزدهم جزو توفیقات ماندگار دولت شهید رئیسی برای ایران است.

صالحی با تأکید براینکه پیوستن صرف به این گروه کفایت نمی‌کند و این گام اول است تصریح کرد: مهم آن است که بتوانیم برای استفاده از ظرفیت‌های بریکس برنامه اقدام داشته باشیم. از جمله مواردی که انتظار می‌رود دولت با جدیت آن را دنبال کند، قرار دادن بحث تحریم در دستور کار بریکس است. باید از بریکس درخواست کرد که بانک‌هایی برای ارتباط ویژه اعضا که در بانکداری بین‌المللی نیز ممزوج نیستند در نظر گرفته شود. این بانک‌ها باید با ارزهای حوزه بریکس تسویه تجاری را انجام دهند و در معاملات از دلار و یورو استفاده نکنند.

کارشناس سیاسی با بیان اینکه در حال حاضر در حوزه بریکس حدود هزار شرکت و بانک تحت تحریم‌های آمریکا و اروپا قرار دارند ظهار کرد: این شرکت‌ها و بانک‌های تحریمی با توجه به تعداد و تنوع زیاد آنها قادر خواهند بود یک شبکه تجاری و بانکی کارآمد بین خود ایجاد کنند. این یک راه واقعی و مؤثر برای خنثی‌کردن تحریم از طریق استفاده از یک ظرفیت بین‌المللی است.

وی ادامه داد: برخی اعضای بریکس در دلارزدایی تجربیات خوبی دارند. باید از این تجربیات استفاده کنیم و با آنها سطحی از مشارکت را برقرار کنیم. کاهش وابستگی به دلار جزو دستور کارهای اصلی بریکس است. کدام کشور بیش از ما به این موضوع نیاز و علاقه دارد؟ لازمه بالفعل کردن این فرصت، دستور کار و برنامه اقدام داشتن است.

صالحی سفرهای مسئولان ما در چارچوب بریکس و امثال آن را زمانی اثرگذار دانست که ایران صرفا تماشاگر نباشد و گفت: ایران برای حضور در این نشست که قطعا دستاوردهی مهمی را بری کشور خواهد داشت باید قبل از سفر بر اساس نیازهای خود و ظرفیت‌های مثلاً بریکس ابتکار و برنامه داشته باشیم و بتوانیم با پیگیری‌های جدی آن را به دستور کار بریکس تبدیل کنیم.

این کارشناس سیاسی با بیان اینکه ایران می‌تواند پیشنهاد تشکیل مجمع شرکت‌های تحریمی در قالب بریکس را ارائه دهد و جلسات آن را برگزار کند گفت: این ابتکار از سوی ایران می‌تواند پایه‌ای برای تضعیف تحریم به عنوان یکی از ابزارهای اصلی یک‌جانبه‌گرایی باشد که مقابله با آن جزو اهداف کشورهای عضو بریکس است.

احسان صالحی در ادامه افزود: علاوه بر مقوله تحریم، ما باید بتوانیم با دستور کار و مطالبات مشخص از ظرفیت بریکس برای توسعه هوش مصنوعی، امنیت سایبری و زیرساخت بومی استفاده کنیم. همچنین می‌توان از ظرفیت بریکس برای ایجاد بلوکی از کشورهای عضو که با چالش‌هایی از طرف پلتفرم‌های جهانی مواجه هستند و آن شرکت‌ها حکمرانی کشورها را به چالش می‌کشند، استفاده کرد.

وی چالش ایران در این حوزه را عدم اراده پذیرش مسئولیت‎پذیری پلتفرم‌ها دانست و تصریح کرد: اگر این بازی از مقیاس ملی به منطقه‌ای تغییر کند و پلتفرم با بازار چند میلیارد میلیاردی جمعیت اعضای بریکس مواجه شود ناچار خواهد شد برای حفظ بازار خود، قواعد بازی را بپذیرد و ملزم به سطحی از پاسخگویی فنی و حقوقی به بلوک بریکس شود.

صالحی تأکید کرد: جزئیات این ایده در خصوص تنظیمات پلتفرم متناسب با موقعیت جغرافیایی اعضای بلوک، توزیع ترافیک و ایجاد بستری برای ثبت شکایات شهروندان و دولت‌ها در موارد مجرمانه و الزام پلتفرم به پاسخگویی در مقررات پیمان درج خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه مسئله دیگر اعتبار و قدرت بریکس، قدرت‌یابی اقتصادی روزافزون چین است که جذابیت کار با این گروه را افزایش می‌دهد گفت: مقاومت ایران در جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی و ناتوانی آنها در از پا درآوردن جمهوری اسلامی نیز به قدرت بریکس افزوده است. اگر ایران در این جنگ شکست می‌خورد، ایده و هویت و اعتبار بریکس ضربه اساسی می‌خورد؛ در مقابل درماندگی آمریکا در جنگ و کاهش اعتبار آن، فرصت جدیدی برای بریکس ایجاد کرده است و ما باید بتوانیم سهم خود را در آورده‌ای که برای بریکس داشته‌ایم نقد کنیم.

این کارشناس سیاسی در خصوص دستاوردهای عینی این نشست‌ها اظهار کرد: دستاورد سیاسی این نشست برای ایران وابسته به این است که چه دستور کارهایی وجود دارد و اینکه چیزی همراه خودمان بردیم یا نه؛ مثلاً تماشاگر رفتیم یا قرار است آنجا تأثیرگذار باشیم.

صالحی در پایان با تأکید بر اینکه برای تأثیرگذار بودن در چنین نشست مهمی قطعا چند ماه کار رایزنی و پیگیری با تک تک اعضا در سطح وزیر خارجه لازم است خاطرنشان کرد: در گذشته دیدیم که ایران از این ابتکارهای دیپلماتیک داشته است یا خیلی ضعیفیم یا فکر می‌کنیم که خیلی سریع باید جواب بدهیم در صورتی که برای موثر بودن و محور بودن دارد.

وی همچنین گفت: الان نمی‌توان از این سفر دستاوردی عینی و واقعی را عنوان کرد، هرچند روز گذشته چین در خلال سخنرانی رئیس‌جمهور این کشور اعلام کرد آمادگی دارد برای حل و فصل تنش در خاورمیانه نقش آفرینی کند که البته این خوب است؛ اما باید مراقب بود چرا که این روند مانند یک شمشیر دو لبه است.

انتهای پیام/