به گزارش گروه سیاسی ایسکانیوز خبرگزاری این مراسم با برافراشتن پرچم جمهوری اسلامی ایران و ادای احترام به آن، همزمان با نواختن مارش نظامی آغاز شد و در ادامه، نشست علمی با عنوان پرچم، اقتدار ملی، انسجام اجتماعی برگزار شد.

در ابتدای این نشست، با اشاره به جایگاه پرچم به عنوان نماد اقتدار، همبستگی و انسجام ملی، از اهمیت تدوین و تصویب آیین‌نامه سامان‌دهی نحوه استفاده از پرچم و سرود ملی جمهوری اسلامی ایران سخن گفته شد.

مجید انصاری، معاون حقوقی رئیس‌جمهور، در سخنان خود با اشاره به همزمانی روز پرچم با آغاز سال تحصیلی و روزهای هفته دفاع مقدس، این مناسبت را فرصتی برای گرامیداشت یاد و خاطره شهدایی دانست که برای حفظ ایران، تمامیت ارضی کشور و برافراشته ماندن پرچم ایران جان خود را فدا کرده‌اند.

وی با اشاره به جایگاه تاریخی پرچم و درفش در جوامع بشری اظهار کرد: درفش و علم از گذشته‌های دور نماد همبستگی، پایداری، مقاومت و عزت ملت‌ها بوده و در ابتدا در میدان‌های نبرد، افزون بر نقش شناسایی، نماد انسجام و ماندگاری سپاه به شمار می‌رفته است.

انصاری با اشاره به سنت پرچمداری در تاریخ اسلام، از نقش علمداران در دوره پیامبر اکرم(ص)، امیرالمؤمنین علی(ع)، جنگ احد و واقعه عاشورا یاد کرد و افزود: در تاریخ انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس نیز پرچمداران نهضت اسلامی و رزمندگان با ایثار و فداکاری، اجازه ندادند پرچم عزت و اقتدار ملت ایران به زمین بیفتد.

معاون حقوقی رئیس‌جمهور در ادامه، به پیشینه توجه به پرچم در قانون اساسی مشروطه و جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و گفت: در اصل پنجم متمم قانون اساسی مشروطه، رنگ‌های سبز، سفید و سرخ و نشان شیر و خورشید به عنوان مشخصات رسمی پرچم مورد توجه قرار گرفت و پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز اصل هجدهم قانون اساسی، پرچم جمهوری اسلامی ایران را با سه رنگ سبز، سفید و سرخ، نشان مخصوص جمهوری اسلامی و شعار الله‌اکبر به رسمیت شناخت.

انصاری تصریح کرد: با وجود جایگاه مهم پرچم و سرود ملی، در سال‌های گذشته مقررات جامعی درباره مشخصات فنی، نحوه تولید و نصب پرچم، شیوه احترام به آن، چگونگی استفاده در مراسم مختلف و همچنین نحوه اجرای سرود ملی وجود نداشت و در برخی موارد، نبود ضوابط واحد موجب بروز ناهماهنگی در نحوه استفاده از این نمادهای ملی شده بود.

وی افزود: بر همین اساس، معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری با همکاری کارشناسان و صاحب‌نظران، آیین‌نامه‌ای را برای سامان‌دهی مقررات مربوط به پرچم و سرود ملی تهیه کرد که به تصویب هیئت دولت رسید و زمینه اجرای یکپارچه ضوابط مربوط به این دو نماد ملی را فراهم کرد.

به گفته وی، این آیین‌نامه موضوعاتی از جمله استانداردهای تولید و مشخصات پرچم، نحوه قرار گرفتن پرچم جمهوری اسلامی ایران در کنار پرچم‌های سازمانی، ضوابط نصب و نیمه‌افراشتن پرچم، موارد استفاده مجاز و غیرمجاز و همچنین شیوه اجرای سرود ملی را تعیین کرده است.

انصاری همچنین با اشاره به ضرورت توجه به موضوع حمایت حقوقی از پرچم گفت: در این آیین‌نامه، برای وزارت دادگستری نیز تکلیفی در زمینه تهیه لایحه مربوط به جرم‌انگاری اهانت به پرچم جمهوری اسلامی ایران پیش‌بینی شده است.

وی با بیان اینکه سرود ملی نیز همچون پرچم از نمادهای هویتی کشورهاست، اظهار کرد: در آیین‌نامه جدید، نحوه اجرا، پخش، نسخه رسمی، آداب و رفتار حاضران هنگام پخش سرود ملی و همچنین ضوابط مربوط به استفاده از آن در مراسم رسمی، آموزشی، ورزشی و بین‌المللی مشخص شده است.

معاون حقوقی رئیس‌جمهور در پایان سخنان خود از بنیاد ایران‌شناسی به عنوان مجموعه‌ای برخوردار از ظرفیت علمی و پژوهشی برای کمک به سامان‌دهی و تبیین فرهنگی این موضوع یاد کرد و از همکاری این بنیاد در برگزاری مراسم گرامیداشت روز پرچم قدردانی کرد.

در ادامه، علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی، با تقدیر از معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری برای برگزاری این مراسم، گفت: بنیاد ایران‌شناسی که به همت مرحوم دکتر حسن حبیبی بنیان‌گذاری شده، خانه ایرانیان است و مأموریت آن خدمت به فرهنگ و هویت این سرزمین است.

وی سخنان خود را با طرح این پرسش آغاز کرد که پرچم چیست؟ و افزود: ممکن است در نگاه نخست، پرچم قطعه‌ای پارچه با طول و عرض مشخص و دارای رنگ و نشانه باشد، اما این تعریف همه حقیقت نیست؛ زیرا در تار و پود پرچم، حافظه و هویت یک ملت بافته شده است.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به پیشینه تاریخی درفش در تمدن ایران گفت: یافته‌های شهداد کرمان، از جمله درفش مفرغی هزاره سوم پیش از میلاد، و همچنین گزارش‌های تاریخی درباره درفش دوره هخامنشی، از سابقه دیرینه این نماد در ایران حکایت دارد.

صالحی، درفش کاویانی را از مهم‌ترین نمادهای حافظه تاریخی و حماسی ایرانیان دانست و با استناد به روایت شاهنامه فردوسی گفت: در این روایت، درفش حماسی ایران نه از تاج و تخت، بلکه از پیش‌بند یک آهنگر برخاسته است و به نمادی برای گرد آمدن مردم و دادخواهی تبدیل شده است.

وی همچنین به پیشینه نقش شیر و خورشید در تاریخ ایران اشاره کرد و گفت: این نقش در گذر زمان به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای ایران تبدیل شد و در دوره صفوی، در کنار پیشینه نجومی آن، معانی تازه‌ای یافت. شیر با اسدالله و حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) و شمشیر با ذوالفقار پیوند داده شد.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به سه رنگ سبز، سفید و سرخ افزود: این سه رنگ در دوره قاجار در پرچم ایران تثبیت شد و اصل پنجم متمم قانون اساسی مشروطه در سال ۱۲۸۶ خورشیدی، رنگ‌های رسمی بیرق ایران و نشان شیر و خورشید را مشخص کرد. به گفته صالحی، در این مقطع، پرچم ایران برای نخستین بار به موجب قانون رسمیت یافت.

صالحی در ادامه با اشاره به پرچم جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: بر اساس اصل هجدهم قانون اساسی، پرچم رسمی کشور از سه رنگ سبز، سفید و سرخ با نشان مخصوص جمهوری اسلامی و شعار الله‌اکبر تشکیل شده است و این پرچم، در امتداد تاریخ ایران، حامل مفاهیم ایمان، صلح، ایثار و هویت ملی است.

وی با تأکید بر اینکه علاقه به پرچم، بخشی از احساس تعلق به وطن است، گفت: ملت‌ها در سراسر جهان نسبت به پرچم و نمادهای ملی خود احساس تعلق دارند و این نمادها، در کنار آنکه در عرصه حقوق بین‌الملل نشانه حاکمیت کشورها هستند، در سطح انسانی و اجتماعی نماینده هویت و خاطره یک ملت‌اند.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به روابط میان ملت‌ها و کشورها، بر ضرورت احترام به پرچم و نمادهای ملی دیگر کشورها تأکید کرد و افزود: اختلاف میان دولت‌ها نباید به بی‌احترامی نسبت به ملت‌ها و نمادهای آنان منجر شود، چرا که پرچم پیش از آنکه صرفاً به دولت حاکم تعلق داشته باشد، نماد یک ملت و شهروندان آن است.

صالحی تصریح کرد: احترام به نمادهای دیگر ملت‌ها به معنای چشم‌پوشی از مواضع و نقد سیاست‌های آنها نیست و می‌توان با اتکا به منطق، سند و استدلال، از حقوق و مواضع خود دفاع کرد، بدون آنکه به توهین و تحقیر ملت‌ها متوسل شد.

وی با اشاره به آموزه‌های قرآن کریم و سخنان امیرالمؤمنین(ع)، گفت: به جای دشنام باید کردار را توصیف کرد و به جای توهین، حقیقت را بیان کرد؛ رویکردی که از منظر دیپلماسی عمومی نیز اهمیت دارد.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی، دیپلماسی عمومی را عرصه گفت‌وگوی یک ملت با ملت‌های دیگر دانست و افزود: در این عرصه باید ذهن‌ها را با استدلال و سند و دل‌ها را با احترام و همدلی به دست آورد. وی شعر، هنر، اندیشه و مهمان‌نوازی ایرانی را از مهم‌ترین سرمایه‌های فرهنگی و قدرت نرم ایران دانست.

صالحی در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر رسالت بنیاد ایران‌شناسی در معرفی تمدن و فرهنگ ایران گفت: پرچم ما حلقه پیوند بیش از چهار هزار سال حافظه ایرانی است؛ از درفش شهداد و درفش کاویانی تا سه‌رنگی که امروز با ایمان، صلح، نوع‌دوستی و ایثار رنگ گرفته است و وظیفه همه ایرانیان، سربلند نگه داشتن این پرچم است.

وی با اشاره به بیتی از حافظ شیرازی اظهار کرد:

درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد

نهال دشمنی برکن که رنج بی‌شمار آرد

صالحی در پایان تأکید کرد: بزرگی پرچم ایران در فروافکندن پرچم دیگران نیست، بلکه در آن است که با اندیشه، فرهنگ و گفتار نیک، نام ایران را چنان بلند کنیم که مردم جهان از سر شناخت به آن احترام بگذارند.

در ادامه این نشست، دکتر حسن‌پور، از کارشناسان و مدیران مرتبط با معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری، جزئیات آیین‌نامه نحوه استفاده از پرچم رسمی و سرود ملی جمهوری اسلامی ایران را تشریح کرد.

وی با بیان اینکه پرچم و سرود ملی از برجسته‌ترین نمادهای هویت تاریخی، ملی و سیاسی هر کشور هستند، اظهار کرد: آیین‌نامه جدید، ضوابط مربوط به ویژگی‌ها و استانداردهای فنی پرچم، نحوه استقرار و چیدمان آن در مراسم، جایگاه پرچم ملی در کنار پرچم‌های سازمانی، موارد استفاده مجاز و غیرمجاز و همچنین نحوه نیمه‌افراشتن پرچم را مشخص کرده است.

حسن‌پور افزود: بر اساس این آیین‌نامه، احترام و پاسداشت پرچم رسمی جمهوری اسلامی ایران امری همگانی است و دستگاه‌ها و اشخاص مسئول در برگزاری برنامه‌های ملی، رسمی، راهپیمایی‌ها و مسابقات ورزشی موظف به رعایت ضوابط تعیین‌شده هستند.

وی همچنین گفت: در حوزه فرهنگ‌سازی، وظایفی برای وزارت آموزش و پرورش و سازمان صداوسیما و در حوزه روابط و برنامه‌های بین‌المللی نیز وظایفی برای وزارت امور خارجه تعیین شده است.

وی درباره سرود ملی جمهوری اسلامی ایران نیز اظهار کرد: آیین‌نامه جدید، نسخه رسمی و استاندارد سرود، نحوه پخش و اجرای آن در مراسم رسمی، آموزشی و ورزشی، آداب و رفتار حاضران هنگام پخش سرود و موارد ممنوع از جمله تغییر، تحریف و اجرای نامتعارف را مشخص کرده است. همچنین وزارت آموزش و پرورش موظف شده است در حوزه آموزش و برنامه‌های درسی، زمینه آشنایی دانش‌آموزان با این نماد ملی را فراهم کند.

در پایان این مراسم، ضمن قدردانی از همکاری بنیاد ایران‌شناسی و معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری، قطعه‌ای از هنر ایران‌زمین به رسم یادبود به علی‌اکبر صالحی اهدا شد.

«روز پرچم» که اول مهرماه در تقویم رسمی کشور ثبت شده است، با هدف پاسداشت پرچم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمادهای هویت ملی، تاریخی و اجتماعی ایران و تقویت حس تعلق و همبستگی میان نسل‌های مختلف جامعه، به‌ویژه دانش‌آموزان و جوانان، گرامی داشته می‌شود. همزمانی این مناسبت با آغاز سال تحصیلی نیز فرصتی برای پیوند مفاهیم ایران‌دوستی و هویت ملی با فضای آموزش و پرورش فراهم کرده است.

انتهای‌پیام/