به گزارش خبرنگار بینالملل ایسکانیوز، شی جینپینگ -رئیسجمهور چین- پس از بیش از یک دهه در قالب سفری رسمی وارد واشنگتن شد و در کاخ سفید با دونالد ترامپ -رئیسجمهور آمریکا- دیدار کرد. با توجه به جایگه دو کشور در نظام جهانی، این نشست از مدتها پیش توجه بسیاری از پایتختهای جهان را به خود جلب کرده بود. استقبال شخصی ترامپ از شی در پایگاه مشترک «اندروز» نیز به یکی از کمسابقهترین جنبههای تشریفاتی این سفر بود که نشان داد واشنگتن برای مدیریت روابط با پکن در مقطع کنونی اهمیت ویژهای قائل است.
بیشتر بخوانید:
چین خود را ملزم به تحریمهای آمریکا نمیداند/ توانایی ایران برای مقاومت در برابر فشارهای واشنگتن
با وجود فضای پرزرقوبرق سفر و استقبال رسمی از رئیسجمهور چین، خروجی اصلی نشست ترامپ و شی در مقایسه با انتظارات اولیه محدود بود. بر اساس ارزیابی کارشناسان اندیشکده شورای آتلانتیک آمریکا، مهمترین نتیجه عملی دیدار، تمدید دوماهه آتشبس تجاری میان دو کشور بود که قرار بود در ماه نوامبر به پایان برسد و اکنون برای مدتی دیگر ادامه خواهد یافت. به این ترتیب، دو طرف فعلا از بازگشت به یک جنگ تعرفهای گسترده اجتناب کردهاند، اما مسائل بنیادی تجارت و اقتصاد همچنان به مذاکرات آینده موکول شده است.
در واقع، واشنگتن و پکن در این نشست بیشتر بر مدیریت رقابت متمرکز شدند . خیلی به حل اختلافات ساختاری ساختاری نپرداختند. موضوعاتی مانند تعرفهها، خرید کالاهای آمریکایی، عناصر و مواد معدنی کمیاب و محدودیتهای فناوری همچنان محل اختلاف دو طرف است و تمدید آتشبس تجاری نیز راهحلی بلندمدت برای این مسائل محسوب نمیشود. کارشناسان آمریکایی معتقدند این تمدید موقت نشان میدهد هر دو طرف برای ادامه تعاملات خود در ماههای آینده انگیزه دارند و دیدارهای آتی ترامپ و شی در ماههای نوامبر و دسامبر نیز بخشی از همین چارچوب خواهد بود.
یکی از نکات قابل توجه این نشست، مسئله توازن قدرت در روابط چین و آمریکا بود. برخی کارشناسان شورای آتلانتیک معتقدند نحوه برگزاری این سفر و سطح تشریفات آن، تصویری از رابطه دو کشور بهعنوان دو قدرت تقریبا همسطح ارائه کرد که از منظر پکن اهمیت ویژهای دارد. با وجود رقابت شدید میان دو کشور، واشنگتن و پکن در عمل ناچارند برای جلوگیری از تشدید کنترلنشده تنشها، کانالهای ارتباطی خود را حفظ کنند.
در پرونده تایوان نیز نشست به توافق علنی میان دو طرف منجر نشد. شی جینپینگ بر مواضع چین درباره تایوان تاکید دارد و پکن خواهان محدود شدن حمایت نظامی آمریکا از این جزیره است، اما در جریان دیدار اخیر توافقی درباره توقف فروش تسلیحات آمریکا به تایوان اعلام نشد. در عین حال، تصمیم واشنگتن درباره یک بسته تسلیحاتی جدید برای تایوان همچنان در وضعیت بلاتکلیف قرار دارد و همین مسئله میتواند یکی از موضوعات مهم دیدارهای بعدی ترامپ و شی باشد.
هوش مصنوعی و رقابت فناوری نیز از دیگر موضوعات مهم مذاکرات بود، اما در این حوزه نیز توافق مشخص و الزامآوری اعلام نشد. دو طرف در برخی مفاهیم کلی درباره ضرورت کنترل انسانی و جلوگیری از سوءاستفاده از هوش مصنوعی اشتراک نظر داشتند، اما درباره سازوکارهای مشخص ایمنی، نحوه اعلام حوادث، ارزیابی مدلهای پیشرفته و محدودیت توسعه فناوریهای حساس به توافق مشخصی نرسیدند. این موضوع نشان میدهد رقابت فناوری همچنان یکی از اصلیترین عرصههای رقابت راهبردی چین و آمریکا باقی خواهد ماند.
در این میان، موضوع ایران نیز یکی از پروندههای مهم و در عین حال حلنشده در روابط دو کشور باقی ماند. پیش از سفر شی به واشنگتن، تحولات ایران بهدلیل جنگ و همچنین سیاست فشار اقتصادی دولت ترامپ، به یکی از موضوعات مورد توجه در روابط پکن و واشنگتن تبدیل شده بود. ایسکانیوز پیش از این گزارش داده بود که چین بهعنوان یکی از مهمترین شرکای تجاری ایران و اصلیترین خریدار نفت کشور، نقش مهمی در میزان اثرگذاری سیاست فشار اقتصادی آمریکا علیه تهران دارد.
با این حال، برخلاف برخی گمانهزنیها درباره احتمال آنکه واشنگتن بتواند چین را برای اعمال فشار بیشتر بر تهران متقاعد کند، در نشست ترامپ و شی توافقی عمومی درباره تغییر روابط اقتصادی چین با ایران یا اعمال فشار پکن بر تهران اعلام نشد. گزارشهای منتشرشده پس از نشست نیز نشان میدهد که چین تعهدی برای وادار کردن ایران به پذیرش خواستههای آمریکا یا حل بحران تنگه هرمز ارائه نکرده است. در نتیجه، موضوع ایران همچنان یکی از حوزههای اختلاف منافع میان دو قدرت باقی مانده است.
در مجموع، دیدار ترامپ و شی را نمیتوان نقطه پایانی بر اختلافات چین و آمریکا دانست. مهمترین نتیجه آن حفظ موقت ثبات در روابط تجاری و جلوگیری از تشدید فوری جنگ تعرفهای بود، در حالی که پروندههای مهمی مانند تایوان، هوش مصنوعی، مواد معدنی راهبردی و ایران همچنان بدون توافق اساسی باقی ماندهاند. کارشناسان آمریکایی نیز تاکید میکنند که آتشبس تجاری بیشتر یک مهلت برای ادامه مذاکره است تا یک راهحل نهایی و مسائل سختتر میان دو کشور همچنان در ماههای آینده خود را نشان خواهند داد.
انتهای پیام/
نظر شما