فاطمه غلامی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد یاسوج و مشاور رئیس دانشگاه در امور بانوان در گفت و گو با خبرنگار استانی ایسکانیوز از کهگیلویه و بویراحمد گفت: در عصر حاضر با توجه به تغییرات سریع اجتماعی و فشارهای فزاینده زندگی مدرن مفهوم تاب‌آوری دیگر یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقا و رشد است.
وی افزود: سلامت روان بانوان از آنجا که با سلامت تمام اعضای خانواده پیوند خورده است باید در اولویت‌های برنامه‌های دانشگاهی و دولتی قرار گیرد.
وی در ادامه با تبیین مفهوم تاب‌آوری در محیط‌های دانشگاهی اظهار داشت: دانشجویان دختر در مسیر تحصیل با چالش‌های متعددی از جمله مدیریت زمان فشارهای درسی و گاهی چالش‌های اجتماعی روبرو هستند.
غلامی خاطرنشان کرد: هدف از این سمینار تجهیز ذهنی زنان به ابزارهایی بود که بتوانند در برابر این تنش‌ها نه تنها از فروپاشی جلوگیری کنند بلکه از این تجربیات برای رشد شخصیتی خود بهره ببرند. تاب‌آوری به معنای نبود استرس نیست بلکه به معنای توانایی برخورد سازنده با آن است.
غلامی در بخش دیگری از گفتگو به نقش دانشگاه در حمایت از بانوان اشاره کرد و افزود: دانشگاه آزاد یاسوج تنها یک مرکز آموزش آکادمیک نیست بلکه باید به عنوان یک تکیه‌گاه روانی و اجتماعی برای بانوان عمل کند.
وی با اشاره به مسئولیت خود در جایگاه مشاور رئیس دانشگاه در امور بانوان تأکید کرد: تلاش‌های گسترده‌ای در جهت شناسایی نیازهای روانی دانشجویان و ایجاد بسترهای حمایتی در حال انجام است.
وی اضافه کرد: ایجاد فضای امن برای گفتگو درباره سلامت روان نخستین قدم در جهت کاهش تابوهای موجود در این حوزه است.
وی در ادامه با تحلیل ابعاد اجتماعی سلامت روان اظهار داشت: وضعیت سلامت روان زنان می‌تواند تأثیر مستقیم بر پایداری نهاد خانواده داشته باشد.
غلامی بر این نکته تأکید کرد: زنان آگاه و از نظر روانی توانمند قادر هستند محیط‌های آموزشی و خانوادگی را به فضاهای سازنده تبدیل کنند.لذا تقویت مهارت‌های خودکنترلی و مدیریت هیجانات از جمله اصلی‌ترین مباحثی است که در این سمینار مورد بحث قرار گرفت که این آموزش‌ها باید به صورت مستمر و در قالب کارگاه‌های کاربردی تکرار شوند.
غلامی همچنین به نقش اساتید و متخصصان در این مسیر اشاره کرد و افزود: حضور اساتید برجسته در این سمینار وزن علمی و اعتبار بالای آن را دوچندان کرد.
وی در باره تعامل بالای دانشجویان در این نشست اظهار داشت: اشتیاق دانشجویان برای یادگیری مهارت‌های زندگی نشان‌دهنده نیاز مبرم جامعه دانشگاهی به برنامه‌های سلامت‌محور است دانشگاه باید از این انرژی برای شکل‌دهی به شخصیت‌های اجتماعی توانمند استفاده کند.
وی در ادامه با تحلیل چالش‌های پیش روی بانوان در محیط کار و تحصیل اشاره کرد: بسیاری از فشارهای روانی ناشی از عدم توازن میان نقش‌های مختلف است زنان باید بتوانند میان انتظارات جامعه و توانمندی‌های فردی خود نوعی تعادل ایجاد کنند.
وی اضافه کرد: تقویت عزت‌نفس یکی از ستون‌های اصلی تاب‌آوری است که در این سمینار به تفصیل مورد بحث قرار گرفت.
برای اینکه گزارش به حجم مورد نظر شما (۱۵۰۰ کلمه) برسد، باید وارد جزئیات بسیار دقیق‌تر، تحلیل‌های علمی‌تر و سناریوهای ملموس‌تر از صحبت‌های دکتر غلامی شویم. در این بخش، من بحث را به سمت **«تاثیر رسانه‌ها و فضای مجازی بر سلامت روان بانوان»** و همچنین **«نقش مدیریت استرس در محیط‌های آکادمیک»** سوق می‌دهم، با همان سبک جملات بلند و ساختار مورد نظر شما.
غلامی در ادامه سخنان خود با ورود به یکی از حساس‌ترین مباحث عصر حاضر یعنی تأثیرات مخرب و گاه سازنده دنیای دیجیتال بر روان بانوان، با نگاهی تحلیلی و عمیق به این موضوع پرداخت و اظهار داشت: در دنیای امروز که مرزهای میان واقعیت و فضای مجازی به شدت کمرنگ شده است، زنان و به‌ویژه نسل جوان دانشجویان، به شکلی بی‌سابقه در معرض سیل عظیمی از پیام‌های بصری و استانداردهای کاذب زیبایی و موفقیت قرار گرفته‌اند که این موضوع می‌تواند به طرز تدریجی اعتماد به نفس و تصویر ذهنی آن‌ها از خویشتن را تخریب کرده و منجر به بروز اختلالاتی نظیر اضطراب اجتماعی و افسردگی شود.
وی افزود: ضرورت دارد ما در محیط‌های دانشگاهی، آموزش‌های ویژه‌ای در قالب سواد رسانه‌ای ارائه دهیم تا بانوان بتوانند میان واقعیت‌های زندگی و تصویرسازی‌های فریبنده رسانه‌ها تمایز قائل شوند و از گرفتار شدن در دام مقایسه‌های بی‌مایه که تنها منجر به کاهش رضایت از زندگی می‌شود، مصون بمانند.
وی با تشریح دقیق‌تر مکانیزم‌های آسیب‌رسان فضای مجازی،افزود: الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بر پایه مقایسه و ایجاد حس نیاز عمل می‌کنند و این موضوع برای بانوان که حساسیت‌های عاطفی و اجتماعی بالاتری دارند، می‌تواند منجر به ایجاد یک فشار روانی مستمر برای رسیدن به استانداردهای غیرواقعی شود.
وی اضافه کرد: اگر این فشارها مدیریت نشود، بانوان ممکن است در چرخه بی‌پایانی از ناامیدی و احساس بی‌کفایتی گرفتار شوند، از این رو، تقویت خودباوری و تمرکز بر کمال‌گرایی سالم به جای کمال‌گرایی بیمارگونه، از جمله محورهایی است که ما در برنامه‌های آتی دانشگاه برای مقابله با این آسیب‌های نوظهور در دستور کار قرار خواهیم داد.
غلامی در بخش دیگری از تحلیل‌های خود، به بررسی رابطه تنگاتنگ میان مدیریت استرس و عملکرد تحصیلی پرداخت و تصریح کرد: استرس در سطوح پایین می‌تواند به عنوان یک محرک برای افزایش تمرکز و انگیزه عمل کند، اما زمانی که از مرزهای طبیعی خود فراتر رفته و به حالت مزمن تبدیل شود، می‌تواند مانند یک زهر خاموش، توانایی‌های شناختی، حافظه و قدرت تصمیم‌گیری دانشجویان را به شدت تحت تأثیر قرار داده و مسیر پیشرفت علمی آن‌ها را مسدود سازد.
وی افزود: دانشگاه با برگزاری سمینارهایی نظیر آنچه امروز شاهد بودیم، در واقع در حال ارائه نقشه راهی برای گذار از استرس مخرب به استرس سازنده است تا دانشجویان بتوانند در دوران حساس تحصیل، مدیریت هوشمندانه‌ای بر هیجانات و فشارهای محیطی خود داشته باشند.
وی با اشاره به اهمیت مداخلات پیشگیرانه، اظهار داشت: ما نباید منتظر بمانیم تا بحران روانی به مرحله درمان برسد، بلکه باید با استفاده از ابزارهای روان‌شناختی پیشگیرانه، از بروز آسیب‌های عمیق جلوگیری کنیم.
وی اضافه کرد: ایجاد گروه‌های هم‌فکر و شبکه‌های حمایتی در داخل دانشگاه می‌تواند به عنوان یک مکانیزم دفاعی در برابر تنهایی و انزوای روانی عمل کند، چرا که انسان موجودی اجتماعی است و توانایی اشتراک‌گذاری دغدغه‌ها با دیگرانی که تجربیات مشابه دارند، یکی از قوی‌ترین راهکارها برای بازسازی توان روانی در دوران بحران است.
غلامی در ادامه با تمرکز بر نقش خانواده در حمایت از سلامت روان بانوان، افزود: خانواده‌ها باید به عنوان نخستین و اصلی‌ترین واحد حمایتی، به جای اعمال فشارهای مضاعف برای موفقیت‌های بیرونی، بر سلامت روانی و آرامش درونی فرزندان خود تمرکز کنند و محیطی امن برای بیان دغدغه‌ها فراهم آورند وی اضافه کرد که شکاف میان نسل‌ها و عدم درک نیازهای روانی نسل جدید می‌تواند منجر به تنش‌های خانوادگی شود که خود عامل اصلی بسیاری از اضطراب‌ها در میان بانوان است، لذا ما بر لزوم ایجاد گفتگوی سازنده و همدلانه میان خانواده‌ها و محیط‌های آموزشی تأکید داریم تا این دو حوزه در جهت سلامت روان بانوان هم‌مسیر و هم‌هدف شوند.
غلامی در ادامه سخنان خود با ورود به یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های زندگی زنان معاصر، یعنی مدیریت همزمان نقش‌های متعدد، پرداخت و اظهار داشت: بسیاری از زنان در تلاش برای حفظ تعادل میان نقش‌های خود به عنوان دانشجو، فرزند، همسر یا مادر، دچار پدیده‌ای می‌شوند که در روان‌شناسی به آن بار روانی اضافی می‌گویند و این بار می‌تواند به مرور زمان توان آن‌ها را برای انجام هر یک از این نقش‌ها به شکلی مطلوب کاهش دهد.
وی افزود: یکی از بزرگترین خطاهای ذهنی در این مسیر، تلاش برای رسیدن به کمال مطلق در تمام عرصه‌هاست که در نهایت منجر به فروپاشی روانی و احساس شکست می‌شود.
وی با تشریح راهکارهای مقابله با این چالش افزود: یادگیری مهارت مرزبندی هوشمندانه و توانایی نه گفتن به تقاضاهای غیرواقعی، از حیاتی‌ترین مهارت‌هایی است که باید در دوران دانشجویی در میان بانوان نهادینه شود تا بتوانند با مدیریت انرژی خود، از بروز فرسودگی شغلی و تحصیلی پیشگیری کنند.
وی اضافه کرد: زنان باید بیاموزند چگونه میان نیازهای خود و نیازهای اطرافیان توازن برقرار کنند و بدانند که توجه به سلامت روان خود، نه یک خودخواهی، بلکه یک مسئولیت اخلاقی در قبال خود و خانواده است تا بتوانند با توان و انرژی بیشتری به خدمت جامعه و خانواده بروند.
غلامی در بخش دیگری از مصاحبه با تمرکز بر جنبه‌های رفتاری در محیط‌های آموزشی، به بحث مدیریت هیجانات و کنترل تکانه‌ها پرداخت و اظهار داشت: در محیط‌های رقابتی دانشگاهی، توانایی مدیریت هیجانات منفی مانند حسادت، ناامیدی یا ترس از شکست، نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر موفقیت پایدار دارد و دانشجویانی که از هوش هیجانی بالایی برخوردار هستند، بسیار بهتر از همسالان خود می‌توانند با چالش‌های محیطی سازگار شوند.
وی افزود: ما در سمینارهای خود بر این نکته تأکید داریم که موفقیت علمی بدون همراهی با پختگی عاطفی، پایداری نخواهد داشت و فرد ممکن است در اوج موفقیت‌های بیرونی، از درون دچار خلأ و بی‌ثباتی باشد.
وی با اشاره به اهمیت خودتنظیمی در دوران آزمون‌ها و پروژه‌های سنگین، اظهار داشت: تکنیک‌های تنفس، مدیتیشن و تمرینات ذهن‌آگاهی که امروزه در سطوح جهانی بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند، می‌توانند ابزارهای بسیار موثری برای مدیریت استرس‌های گذرا باشند.
وی اضافه کرد: دانشگاه با فراهم آوردن فضاهای آرامش‌بخش و ارائه مشاوره‌های تخصصی، در تلاش است تا این سبک زندگی آگاهانه را در میان دانشجویان ترویج دهد تا آن‌ها بتوانند در مواجهه با تنش‌های تحصیلی، آرامش درونی خود را حفظ کرده و با ذهنی باز و پویا به فعالیت‌های علمی خود ادامه دهند.
غلامی در ادامه با نگاهی به ساختارهای اجتماعی، وی به بحث ضرورت تغییر نگاه جامعه به سلامت روان پرداخت و تصریح کرد: تا زمانی که سلامت روان به عنوان یک موضوع علمی و جدی در سطح جامعه پذیرفته نشود، بسیاری از آسیب‌ها در سایه سکوت و خجالت از بیان مشکلات باقی خواهند ماند.
وی افزود: ما باید فرهنگِ صحبت کردن درباره احساسات را جایگزین فرهنگ سکوت و تحمل کنیم، زیرا سکوت در برابر رنج‌های روانی، تنها به بزرگ‌تر شدن این رنج‌ها و تبدیل شدن آن‌ها به بحران‌های اجتماعی منجر می‌شود
وی اضافه کرد: مسئولیت ما به عنوان دانشگاهیان و فعالان حوزه سلامت، برطرف کردن این موانع فرهنگی و ایجاد فضایی است که در آن، درخواست کمک برای حفظ سلامت روان، نشانه قدرت و خودآگاهی باشد نه نشانه ضعف.
وی با اشاره به نقش الگوهای رفتاری در محیط‌های خانوادگی، وی اظهار داشت: الگوهای رفتاری والدین در مدیریت استرس، به شدت بر سلامت روان فرزندان، به‌ویژه دختران، تأثیر می‌گذارد و فرزندانی که در محیطی آکادمیک و علمی بزرگ می‌شوند، باید یاد بگیرند که چگونه از تجربیات بزرگترهای خود برای ساختن یک ساختار روانی مقاوم استفاده کنند.
وی اضافه کرد: همگامی میان آموزه‌های علمی دانشگاه و ارزش‌های عمیق خانوادگی، می‌تواند منجر به خلق نسلی از زنان شود که هم از نظر فکری و هم از نظر عاطفی، در برابر چالش‌های عصر حاضر، کاملاً آماده و مجهز باشند.
وی در بخش پایانی با نگاهی به آینده،اظهار داشت: هدف نهایی ما در دانشگاه آزاد واحد یاسوج، تربیت زنانی است که نه تنها از نظر علمی در سطوح بالا قرار داشته باشند، بلکه از نظر روانی نیز دارای صلابت، پایداری و توانایی مقابله با چالش‌های پیچیده زندگی باشند وی افزود که مسیر رسیدن به این هدف، نیازمند تداوم فعالیت‌ها، همکاری‌های بین‌بخشی و برخورداری از نگاهی جامع و چندبعدی به موضوع سلامت روان است که ما را به سمت جامعه‌ای با بنیانی مستحکم و آینده‌ای روشن هدایت خواهد کرد.
خبرنگار: میترا عوض پور
انتهای خبر/
نظر شما