به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ بخشی از کیف‌ها و کوله‌پشتی‌هایی که در فروشگاه‌های شهرهای بزرگ با نام‌های تجاری مختلف عرضه می‌شوند، در خانه‌ها و کارگاه‌های ساریجلو تولید شده‌اند. این روستا از توابع رزن، شبکه‌ای از تولید خانوادگی را در خود جای داده که مهارت در آن میان نسل‌ها منتقل شده و به هویت شغلی شمار زیادی از ساکنان تبدیل شده است.
برآورد فعالان این حرفه نشان می‌دهد حدود ۲۳۰ خانوار از مجموع ۳۵۰ خانوار روستا در کیف‌دوزی فعالیت دارند. ظرفیت تولید نیز سالانه از یک میلیون عدد فراتر می‌رود. اتاق‌ها، زیرزمین‌ها و کارگاه‌های خانوادگی، محل انجام مراحلی مانند برش پارچه، دوخت قطعات و نصب زیپ و بند هستند؛ فعالیت‌هایی که مجموع آن‌ها زنجیره‌ای گسترده از تولید را تشکیل می‌دهد.
قربانعلی یوسفی، از تولیدکنندگان باسابقه و بنیان‌گذار حرفه کیف‌دوزی در ساریجلو، می‌گوید بسیاری از سفارش‌ها از تهران می‌رسد. شماری از همشهریان ساکن پایتخت نیز مغازه‌دارند و ارتباط بازار با تولیدکنندگان از این مسیر برقرار می‌شود. به گفته او، فعالیت‌ها در گذشته بیشتر در کارگاه‌های متمرکز انجام می‌شد، اما به‌تدریج بخش زیادی از تولید به خانه‌ها انتقال یافت.
این الگو، ضمن کاهش هزینه استقرار واحدها، امکان استفاده از نیروی کار محلی و حفظ اشتغال در روستا را فراهم کرده است. اعضای خانواده در مراحل مختلف مشارکت دارند و فضای زندگی، هم‌زمان محل فعالیت اقتصادی است. در چنین ساختاری، ظرفیت مجموعه واحدهای کوچک از توان یک کارگاه منفرد فراتر می‌رود و تولید در مقیاسی گسترده شکل می‌گیرد.
با این حال، نام ساریجلو در بسیاری از موارد همراه محصول به بازار نمی‌رسد. تولید در روستا انجام می‌شود، اما نشان تجاری سفارش‌دهنده یا عرضه‌کننده بر ویترین قرار می‌گیرد. وابستگی به سفارش‌های کارمزدی نیز اختیار تولیدکنندگان را محدود می‌کند؛ به‌گونه‌ای که تعیین قیمت، برند و مسیر عرضه همیشه در اختیار آنان نیست و بخشی از ارزش افزوده در حلقه‌های بعدی توزیع ایجاد می‌شود.
در شهرستان رزن حدود ۵۰۰ واحد تولید کیف و کوله‌پشتی فعالیت دارند. این تمرکز می‌تواند زمینه تشکیل خوشه‌ای تخصصی باشد، مشروط بر آنکه ارتباط میان واحدهای خانگی، کارگاه‌ها، تأمین‌کنندگان و بازار منظم شود. ساریجلو برای افزایش سهم پایدار خود، به پیوند طراحی، تأمین مواد، تولید، کنترل کیفیت، بسته‌بندی و توزیع نیاز دارد تا ظرفیت پراکنده به همکاری منسجم تبدیل شود.
در سال جاری، افزایش چندبرابری بهای مواد اولیه، کاهش سفارش‌ها و کمبود سرمایه در گردش، فشار بیشتری بر فعالان وارد کرده است. یوسفی می‌گوید تولیدکنندگان هم درباره آینده بازار اطمینان ندارند و هم برای خرید مواد اولیه با دشواری برنامه‌ریزی روبه‌رو هستند. این شرایط، استفاده از ظرفیت موجود را تحت تأثیر قرار داده است.
بسیاری از خانواده‌ها برای توسعه کار تسهیلات گرفته‌اند و اکنون باید اقساط بپردازند. کاهش سفارش در کنار گرانی پارچه، آستر، زیپ، بند و یراق‌آلات، فشار تأمین هزینه را افزایش می‌دهد. اختلال در دسترسی به این اقلام، مستقیماً بر قیمت تمام‌شده و قدرت رقابت اثر دارد، در حالی که فروش و بازگشت سرمایه نیز با ابهام همراه است.
در چنین وضعیتی، حمایت مؤثر باید تأمین مواد، سفارش و مسیر فروش را هم‌زمان در نظر بگیرد. افزایش تجهیزات یا پرداخت وام، بدون روشن شدن این حلقه‌ها، پاسخ کاملی به مشکلات نیست. شکل‌گیری هویت تجاری ساریجلو نیز می‌تواند به معرفی محل تولید، افزایش سهم سازندگان از ارزش محصول و تثبیت جایگاه اقتصادی روستا کمک کند.
خبرنگار: نازنین مولائی منظر
انتهای پیام/
نظر شما