به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از فارس؛ سردار جابر مهدییار، از فرماندهان دوران دفاع مقدس در حوزه موشکی دریایی سپاه، کارشناس مسائل نظامی و مؤسس و مدیرکل اسبق امنیتی و انتظامی استانداری فارس، در گفتوگوی اختصاصی با «باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران»، به بررسی تحولات امنیتی منطقه و چشمانداز احتمال وقوع درگیری نظامی جدید پرداخت. وی با تشریح مؤلفههای قدرت و بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، موقعیت راهبردی کشور در خلیج فارس، اهمیت تنگه هرمز در معادلات اقتصادی و سیاسی جهان و ظرفیتهای نظامی و ژئوپلیتیکی ایران، به تبیین موانع پیشروی آمریکا و رژیم صهیونیستی در هرگونه تقابل احتمالی پرداخت. مهدییار همچنین با اشاره به نقش حضور مردم در حفظ ثبات و یکپارچگی کشور، انسجام ملی و پشتیبانی مردمی را از مهمترین عوامل بازدارنده در برابر سناریوهای احتمالی دشمن دانست. مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
سردار جابر مهدییار در پاسخ به پرسشی درباره چشمانداز امنیتی کشور و احتمال وقوع درگیری نظامی جدید اظهار کرد: وضعیت عمومی منطقه با توجه به شرایط کنونی و تحولات پس از انتخابات کنگره آمریکا و مجلس سنا و همچنین انتخابات رژیم صهیونیستی، در حال تجربه تغییرات تازهای است؛ با این حال، در شرایط فعلی، وضعیت نظامی مرزها و بهویژه منطقه خلیج فارس از منظر اقتدار نظامی ایران، قابل توجه است.
وی با بیان اینکه اقتدار نظامی ایران دارای شاخصههای مشخصی است، افزود: نخستین شاخصه، موضوع تنگه هرمز و توان ایران برای کنترل آن است. دومین شاخصه به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس مربوط میشود؛ کشورهایی که به گفته وی با آمریکا و رژیم صهیونیستی همکاری داشتهاند و در جریان تحولات نظامی، تأسیسات و امکانات نظامی آمریکا مستقر در این کشورها هدف قرار گرفتهاند. به اعتقاد او، شرایط ایجادشده موجب نگرانی و هراس حاکمان این کشورها شده و امکان اقدام نظامی را برای آنان محدود کرده است.
مهدییار سومین شاخصه را وضعیت دریای عمان دانست و گفت: با توجه به تغییر برد و قابلیت موشکهای ایران، طرف مقابل حلقه محاصره خود را عقبتر برده و در فاصلهای بسیار دورتر مستقر شده است. وی در این زمینه به عددی اشاره کرد که در متن گفتوگو بهصورت «۱۰۷۰ هزار کیلومتری» ثبت شده و برای انتشار دقیق، نیازمند تطبیق با فایل صوتی است. او همچنین تأکید کرد که برد موشکهای ایران محرمانه است و به گفته وی، در صورت وقوع درگیری آینده، طرف مقابل ناچار خواهد بود فاصله خود را بیشتر کند.
ایشان وضعیت مرزهای کشور، بهویژه در سیستان و بلوچستان و مناطق غربی را از دیگر مؤلفههای امنیتی برشمرد و اظهار کرد: تحرکات تروریستی در این مناطق سرکوب شده است، هرچند همچنان احتمال وقوع حوادث وجود دارد؛ ازاینرو یگانهای عملیاتی کشور بهطور جدی شرایط را رصد میکنند.
این کارشناس حوزه نظامی با تأکید بر اهمیت مؤلفه مردمی در امنیت کشور بیان کرد: در داخل کشور نیز وضعیت عمومی مردم اهمیت ویژهای دارد. حضرت امام خمینی(ره) همواره بر محوریت مردم تأکید داشتند و معتقد بودند همه امور کشور باید با محوریت مردم پیش برود.
به گفته وی، حضور مردم در میدانها و خیابانها، یکی از عوامل مهم در حفظ امنیت داخلی و جلوگیری از تحقق طرحهای آمریکا برای تغییر رژیم بوده است. مهدییار با اشاره به تداوم این حضور، آن را عاملی مؤثر در ثبات حاکمیت و استمرار انسجام داخلی دانست.
ایشان ادامه داد: شرایط عمومی مردم، وضعیت مرزها و شرایط دریا، در کنار یکدیگر مؤلفههای قدرت کشور را تشکیل میدهند. ما سرنوشت کشورمان را به سرنوشت آمریکا گره نمیزنیم؛ بلکه این آمریکاست که باید بداند سرنوشت و عملکردش میتواند از تحولات ایران تأثیر بپذیرد.
مهدییار در ادامه با اشاره به تحولات سیاسی آمریکا گفت: پس از انتخابات، اتفاقاتی در ساختار سیاسی این کشور رخ داده که میتواند بر عملکرد دولت آمریکا تأثیرگذار باشد. وی به تغییر ترکیب کنگره و انتقال آن از جمهوریخواهان به دموکراتها اشاره کرد و افزود: مخالفت دموکراتها با حزب جمهوریخواه و اعتراض آنان به عملکرد ترامپ، در کنار اختلافات درونحزبی، فشار سیاسی بر دولت آمریکا را افزایش داده است.
وی همچنین با اشاره به شرایط اقتصادی آمریکا، کنترل تنگه هرمز و پیامدهای آن بر حوزههایی مانند کشاورزی، تأمین کود شیمیایی، نفت و برخی زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی را از عوامل مؤثر بر افزایش نارضایتیها دانست.
این فرمانده دوران دفاع مقدس با بیان اینکه فشارهای اقتصادی و سیاسی در سرزمینهای اشغالی نیز وجود دارد، اظهار کرد: تغییرات سیاسی در آمریکا و رژیم صهیونیستی و جهتگیری متفاوت احزاب، بر شرایط روانی و سیاسی ترامپ تأثیر گذاشته است. به گفته وی، این فشارها موجب شده است که ترامپ به ناکامی آمریکا در برابر ایران اذعان کند و شرایط تازهای در معادلات پیشرو شکل بگیرد.
مؤسس و مدیرکل اسبق امنیتی و انتظامی استانداری فارس با تأکید بر اینکه آمریکا و رژیم صهیونیستی از تداوم تقابل نظامی دست نخواهند کشید، گفت: احتمال دارد شیوههای عملیاتی آنان تغییر کند. به گفته وی، در تقسیمبندی عملیاتی مورد نظر این دو طرف، غرب ایران برای اقدامات رژیم صهیونیستی و جنوب کشور برای اقدامات آمریکا در نظر گرفته شده است.
وی افزود: تهران نیز در تقسیمبندی جغرافیایی و عملیاتی آنان جایگاه مشخصی دارد؛ البته ایران نیز تقسیمبندی و فرمولهای عملیاتی خود را دنبال میکند. موشکهای ایران دیگر محدود به جغرافیای مشخصی نیستند و وضعیت کشور از حالت صرفاً دفاعی بهسمت توانمندی تهاجمی حرکت کرده است.
این کارشناس حوزه نظامی با اشاره به تغییرات ایجادشده در سامانههای پدافندی، آفندی و تهاجمی کشور اظهار کرد: تغییر تاکتیکها، افزایش استقلال و اختیارات فرماندهان در سراسر کشور، تغییر برد و پراکندگی تجهیزات، گسترش حوزههای عملیاتی و افزایش عمق جغرافیایی عملیات، شرایط را برای آمریکا و رژیم صهیونیستی دشوار کرده است.
ایشان تأکید کرد: این مجموعه عوامل موجب شده است طرف مقابل برای هرگونه اقدام نظامی جدید، بهویژه آنچه از آن بهعنوان جنگ سوم یاد میشود، با دقت و احتیاط بیشتری تصمیمگیری کند.
مهدییار با اشاره به احتمال اقدام نظامی محدود از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی گفت: به نظر میرسد آنان تمایل داشته باشند عملیاتی کوتاهمدت و شدید انجام دهند تا بتوانند از آن بهعنوان اعلام پیروزی در جنگ استفاده کنند. چنین اقدامی ممکن است از نظر روانی و برای افکار عمومی داخل آمریکا و سرزمینهای اشغالی کاربرد داشته باشد، اما به اعتقاد وی، در سطح جامعه بینالملل و در معادلات حاکمیتی ایران، نتیجه مورد نظر آنان را به دنبال نخواهد داشت.
وی افزود: مردم ایران از نقاط قوت و دستاوردهای خود آگاه هستند و این روند را بخشی از استمرار پیروزیهای کشور میدانند.
این فرمانده دوران دفاع مقدس، سناریوی دیگر طرف مقابل را تداوم عملیاتهای پراکنده و فرسایشی عنوان کرد و گفت: ممکن است پس از یک اقدام شدید و کوتاهمدت، تلاش کنند درگیری را به شکل پراکنده و فرسایشی ادامه دهند؛ الگویی که به گفته وی، در قبال حزبالله لبنان و حماس در غزه نیز دنبال شده است. هدف از چنین رویکردی، درگیر نگهداشتن مستمر ایران و فرسودهکردن توان کشور است.
ایشان در پاسخ به این پرسش که آمریکا و رژیم صهیونیستی تا چه اندازه میتوانند در اجرای راهبرد فرسایشی موفق شوند، اظهار کرد: به نظر نمیرسد آنان بتوانند در این زمینه به موفقیت دست پیدا کنند.
مهدیار با اشاره به سخنان مقام معظم رهبری در دیدار اخیر با فرماندهان نظامی گفت: تأکید ایشان بر پایاندادن به وضعیت نه جنگ و نه صلح، راهبرد کشور را مشخص کرده است. بر همین اساس، طرف مقابل در تحقق هدف خود برای تداوم وضعیت فرسایشی با موانع جدی روبهرو خواهد بود.
او افزود: عوامل بازدارنده در برابر این سناریو، در زمان مقتضی از سوی مجموعه حاکمیت تبیین خواهد شد.
سردار جابر مهدییار در ادامه گفتوگو، با اشاره به اهمیت موقعیت جغرافیایی ایران در معادلات جهانی اظهار کرد: در جهان یازده نقطه مهم وجود دارد که بهعنوان گلوگاههای سخت و راهبردی شناخته میشوند؛ ازجمله تنگه هرمز، بابالمندب و کانال سوئز. به گفته وی، موقعیت ایران در خلیج فارس، برخورداری از ساحل طولانی و استقرار در محدوده تنگه هرمز، ظرفیت اثرگذاری بر جریان انتقال نفت و گاز، تولیدات وابسته و برخی زیرساختهای ارتباطی و فناوری را برای کشور فراهم کرده است.
وی افزود: عبور کابلهای مرتبط با سامانههای هوش مصنوعی و زیرساختهای دیگر از بستر دریا نیز بر اهمیت این منطقه میافزاید. مجموعه این عوامل، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران را در سطح بینالمللی برجسته کرده است.
مهدییار با مقایسه موقعیت ایران با دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس بیان کرد: کشورهایی مانند عراق، کویت، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و قطر از موقعیتی مشابه ایران برخوردار نیستند. حتی عمان نیز با وجود قرارگرفتن در محدوده تنگه هرمز، از نظر شرایط جغرافیایی و راهبردی موقعیت ایران را ندارد.
ایشان ادامه داد: ارتفاعات پشت سر سواحل ایران، محورهای مواصلاتی و ارتباط این مسیرها با عمق کشور، ازجمله عواملی است که موقعیت ایران را در تنگه هرمز متمایز میکند. این ویژگیها علاوه بر ابعاد نظامی، میتواند در معادلات اقتصادی و رایزنیهای بینالمللی نیز اثرگذار باشد.
این کارشناس حوزه نظامی با اشاره به نقش آنچه «منطقه مقاومت» نامید، گفت: همکاریهای منطقهای با نیروها و مجموعههای همسو، موجب گسترش موقعیت ژئوپلیتیکی مورد نظر ایران شده و حوزه دریای سرخ را نیز به این معادلات پیوند داده است.
وی افزود: ایران در حوزه ساحلی خلیج فارس و دریای عمان حضور دارد و به اعتقاد او، همکاریهای منطقهای امکان اثرگذاری بر تحولات دریای سرخ را نیز فراهم کرده است.
مهدیار با اشاره به نقش مصر در تحولات منطقه اظهار کرد: اگر مصر با توجه به همکاریهایی که به گفته وی با آمریکا دارد، اقدامی علیه ایران انجام دهد، کانال سوئز نیز میتواند در چارچوب این معادلات قرار گیرد. او با این ارزیابی، تأکید کرد که ایران و مجموعه نیروهای همسو با آن در سه گلوگاه مهم راهبردی جهان، یعنی تنگه هرمز، بابالمندب و کانال سوئز، ظرفیت اثرگذاری دارند.
این فرمانده دوران دفاع مقدس با تأکید بر ارتباط موقعیت ژئوپلیتیکی ایران با اقتصاد جهانی، گفت: تنگه هرمز تنها یک موقعیت نظامی نیست، بلکه از منظر اقتصادی نیز اهمیت ویژهای دارد. به گفته وی، در صورت مسدودشدن کامل این تنگه، کشورهای ساحلی خلیج فارس در تأمین مواد غذایی، پوشاک، قطعات، تجهیزات و دیگر نیازهای زندگی با مشکلات جدی مواجه خواهند شد.
وی افزود: در چنین شرایطی، حملونقل دریایی این کشورها با محدودیت روبهرو میشود و اتکا به حملونقل هوایی نیز نمیتواند جایگزین کاملی برای جابهجایی گسترده کالاها باشد.
مهدییار با اشاره به احتمال استفاده از مسیر دریای سرخ برای دورزدن محدودیتهای احتمالی تنگه هرمز اظهار کرد: از نگاه وی، دریای سرخ و بابالمندب نیز میتوانند در این معادله نقش داشته باشند. او همچنین با اشاره به کانال سوئز و خطوط لوله انتقال نفت به دریای سرخ، تصریح کرد که این مسیرها نیز در صورت تشدید تقابل، میتوانند با تهدیدهایی روبهرو شوند.
ایشان با بیان اینکه چنین اقداماتی میتواند برای اقتصاد ایران نیز هزینههایی به همراه داشته باشد، بر ضرورت افزایش پایداری و تابآوری اقتصادی کشور تأکید کرد و گفت: برای رسیدن به اهداف، باید توان تحمل فشارها و مشکلات اقتصادی را افزایش داد.
مهدییار در ادامه با یادآوری تجربه دوران دفاع مقدس بیان کرد: در آن دوران نیز این راهبرد مطرح بود که اگر دریا برای ایران امن نباشد، نباید برای طرف مقابل هم امن باشد. او با تعمیم این دیدگاه به شرایط کنونی گفت: از نظر وی، این موضوع میتواند خلیج فارس، دریای عمان، دریای سرخ و حتی دریای مدیترانه را دربر بگیرد.
وی تأکید کرد که ایران از نظر تجهیزات، طرحهای عملیاتی، نیروها و اراده لازم برای اثرگذاری بر این مناطق برخوردار است.
مهدییار در بخش دیگری از این گفتوگو، با تفکیک عرصه سیاسی کشور به دو حوزه، اظهار کرد: مواضع و راهبردهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران در سطح داخلی و بینالمللی، بر اساس دیدگاهها و سیاستهای اعلامشده از سوی رهبران نظام تبیین شده و کشور مسیر خود را بر مبنای این سیاستها ادامه میدهد.
وی در ادامه، از وجود اختلافنظرها و گرایشهای غربگرایانه در داخل کشور انتقاد کرد و گفت: به اعتقاد او، همچنان افرادی در کشور حضور دارند که به ارتباط و تعامل با آمریکا تمایل دارند و خواهان بازگشت شرایط روابط ایران و آمریکا به دوران پیش از انقلاب هستند.
این کارشناس حوزه نظامی بیان کرد که چنین جریانهایی از ابتدای انقلاب تاکنون تلاش کردهاند اختلافات سیاسی را گسترش دهند و در معادلات کشور نقشآفرینی کنند، اما نتوانستهاند در تغییر حاکمیت تأثیرگذار باشند.
وی درباره آنچه طرح سیاسی این جریانها میخواند، توضیح داد: از نگاه او، هدف این افراد همراهی با آمریکا در حوزههای مختلف، ازجمله حملات نظامی، سایبری، اقتصادی و سیاسی و کمک به تحقق طرح تغییر رژیم است.
مهدییار در تشریح این ادعا افزود: به گفته وی، در چنین سناریویی قرار بوده است پس از حملات نظامی و هدف قرارگرفتن رهبران، فرماندهان ارشد و دانشمندان، افرادی در داخل کشور برای اعلام رهبری و تشکیل ساختار سیاسی جدید وارد عمل شوند و در مدت کوتاهی، دولت مورد حمایت آمریکا را اعلام کنند.
او تأکید کرد که این طرحها به نتیجه نرسیده و مهمترین عامل ناکامی آنها را حضور مردم در خیابانها دانست.
مهدییار با اشاره به نقش مؤلفه نظامی در کنار مؤلفه مردمی اظهار کرد: قدرت نظامی کشور بخشی از بازدارندگی را تشکیل میدهد، اما به اعتقاد وی، آنچه در جلوگیری از تغییر حاکمیت و تغییر رژیم نقش اساسی داشته، حضور و حمایت مردم بوده است.
وی گفت: در سناریویی که دشمن مدنظر داشت، قرار بود همزمان با حملات نظامی و هدف قرارگرفتن رهبری، فرماندهان و دانشمندان، گروههایی در داخل کشور سازماندهی شوند و با ایجاد انسجام، ساختار سیاسی جایگزین را اعلام کنند؛ اما این طرح بهدلیل نبود پایگاه اجتماعی و استقبالنکردن مردم از این جریانها، به نتیجه نرسیده است.
این فرمانده دوران دفاع مقدس ادامه داد: پس از دو مرحله درگیری و در شرایطی که احتمال وقوع جنگ سوم مطرح است، آمریکا از ظرفیت جریانهای مورد اشاره خود در داخل ایران ناامید شده و ممکن است بهدنبال شیوههای دیگری برای پیشبرد اهدافش باشد.
مهدییار در تشریح سناریوی احتمالی دیگر آمریکا و رژیم صهیونیستی اظهار داشت: ممکن است پس از انجام حملاتی، مناطقی مانند سیستان و بلوچستان و کردستان هدف اقدامات نظامی قرار گیرند و تلاش شود مراکز حساس در این مناطق تصرف شود. به گفته وی، در ادامه ممکن است نیروهایی بهعنوان نیروی حائل وارد عمل شوند و این وضعیت بهتدریج به مناطق دیگر گسترش پیدا کند.
وی افزود: هدف چنین طرحی، از نگاه او، ایجاد گسست جغرافیایی و تجزیه تدریجی کشور و همراهکردن قومیتهای مختلف با این روند است؛ موضوعی که به گفته وی، قومیتهای کرد، بلوچ، عرب، فارس، ترک و لر را دربرمیگیرد.
مهدییار این سناریو را بخشی از طرح و برنامه طرف مقابل توصیف کرد و در مقابل، بر هوشیاری مردم و مسئولان در استانهایی مانند خوزستان، کردستان و سیستان و بلوچستان و همچنین مناطق لرنشین و عشایری تأکید کرد.
ایشان اظهار کرد: حضور مردم این مناطق در خیابانها و حمایت آنان از نیروهای نظامی، مجموعه نیروهای منطقه مقاومت، رهبری و دولت، نشاندهنده آگاهی و همراهی آنان با حفظ یکپارچگی کشور است.
سردار جابر مهدییار در ادامه با تأکید بر مسئولیت اجتماعی مردم در شرایط کنونی گفت: نباید فراموش کنیم که در قبال کشور و مسئولان مسئولیت داریم و باید از افرادی که برای حفظ ایران تلاش میکنند حمایت کنیم.
وی حمایت از مجموعه نیروهای همسو در منطقه را نیز از موضوعات مهم دانست و افزود: به اعتقاد او، پشتیبانی از جریانهای همسو در لبنان، سوریه، عراق و یمن باید ادامه پیدا کند؛ چراکه نگاه این جبههها به ایران است و گروههای مختلف اجتماعی، سیاسی و مبارز فعال در منطقه نیز انتظار دارند از حمایت ایران برخوردار باشند.
این مدیرکل اسبق در پایان با تأکید بر اهمیت انسجام داخلی، حضور مردم و تقویت توان بازدارندگی کشور، این عوامل را در کنار موقعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیتهای اقتصادی و نظامی ایران، از مؤلفههای اثرگذار بر معادلات پیشرو ارزیابی کرد.
خبرنگار: نگین علیزاده
انتهای پیام/
نظر شما