بهره‌برداری از ۱۳ طرح آبخیزداری همدان با مشارکت مردم و خیران

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی همدان اعلام کرد بارش‌های یک هفته اخیر موجب پر شدن حجم ۳۰ درصد سازه‌های آبخیزداری استان و سرریز شدن ۲۰ درصد آن‌ها شده است. محمدمهدی آرتیمانی گفت بررسی‌های میدانی، عملکرد مناسب سازه‌ها در کاهش انرژی جریان آب، کنترل فرسایش و مدیریت انتقال رسوبات را نشان می‌دهد.

به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ بارندگی‌های اخیر، میزان آب ذخیره‌شده پشت سازه‌های آبخیزداری استان را افزایش داده است. محمدمهدی آرتیمانی، معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری همدان، گفت بخشی از بارش‌ها در خاک و اراضی تشنه جذب شد و بخش دیگر به‌صورت رواناب جریان یافت؛ فرایندی که به پر شدن حجم ۳۰ درصد سازه‌ها و سرریز شدن ۲۰ درصد آن‌ها انجامید.

آرتیمانی درباره نحوه شکل‌گیری جریان آب توضیح داد که در سرشاخه‌ها، کم بودن عمق خاک و شیب تند، شدت رواناب را افزایش داد. به گفته او، این جریان‌ها پس از رسیدن به پایین‌دست، با شدت بالا وارد رودخانه‌های اصلی شدند. افزایش حجم آب پشت سازه‌ها نیز بخشی از وضعیت مشاهده‌شده پس از فعالیت سامانه بارشی اخیر بوده است.

وی وسعت اراضی مستعد اجرای آبخیزداری در همدان را یک میلیون و ۱۰۰ هزار هکتار اعلام کرد. مطالعات توجیهی برای ۹۰۰ هزار هکتار انجام شده و از میان اراضی مطالعه‌شده، طرح‌های آبخیزداری در ۳۸۰ هزار هکتار اجرا شده و به سرانجام رسیده است. این آمار، گستره ظرفیت شناسایی‌شده و میزان عملیات تکمیل‌شده در استان را مشخص می‌کند.

معاون آبخیزداری در تشریح نتایج اقدامات گفت به ازای هر هکتار، کنترل ۲۷۰ مترمکعب رواناب، استحصال ۸۱ مترمکعب آب و افزایش تولید ۱۰۰ کیلوگرم علوفه حاصل می‌شود. او همچنین کاهش فرسایش و کنترل رسوب را به میزان دو تن عنوان کرد. این شاخص‌ها، بخشی از آثار اعلام‌شده اجرای طرح‌ها در حفاظت از منابع آب و خاک است.

آرتیمانی با اشاره به اجرای طرح‌ها از محل مشارکت و مسئولیت اجتماعی، از ساخت سازه‌های سنگی ملاتی به حجم ۳۶۰ مترمکعب خبر داد. به گفته وی، این عملیات با اعتباری بیش از ۱۰ میلیارد ریال و مشارکت بخش خصوصی، شامل معدن‌داران، انجام شده است. بارش‌های مؤثر اخیر نیز فرصتی برای بررسی عملکرد عملیات مکانیکی اجراشده در مدیریت رواناب فراهم کرد.

او گفت ارزیابی‌های میدانی پس از بارندگی، عملکرد مناسب سازه‌های احداث‌شده را در مواجهه با رواناب و جریان‌های سیلابی نشان می‌دهد. کاهش انرژی جریان، کنترل فرسایش خاک و مدیریت جابه‌جایی رسوبات، از نقش‌هایی بود که وی برای این سازه‌ها برشمرد. آرتیمانی، این اقدامات را در کاهش آثار مخرب جریان آب مورد توجه قرار داد.

به اعتقاد این مسئول، مشارکت بخش خصوصی در چنین طرح‌هایی نمونه‌ای از سرمایه‌گذاری هدفمند برای حفاظت از آب و خاک است و می‌تواند آسیب‌پذیری مناطق روستایی در برابر مخاطرات طبیعی را کاهش دهد. او همچنین اعلام کرد ۱۳ طرح آبخیزداری با مشارکت مردم، خیران، منابع مسئولیت اجتماعی و همکاری قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) در استان اجرا و بهره‌برداری شده است.

آرتیمانی درباره ال‌نینو نیز گفت همدان برای مدتی کوتاه بخشی از این پدیده را تجربه کرد، اما بارش‌ها سیل‌آسا و خسارت‌بار نبودند و آبگرفتگی خاصی گزارش نشد. او شدت کم بارندگی، اجرای طرح‌های آبخیزداری و جذب آب در خاک تشنه را از عوامل مؤثر در این وضعیت عنوان کرد.

آبخیزداری در چهار بخش مکانیکی، بیومکانیکی، بیولوژیکی و مدیریتی دنبال می‌شود. در بخش مکانیکی، سازه‌های کنترل سیل و رسوب شامل خشکه‌چین، گابیونی، ملاتی و بند خاکی احداث می‌شود. بانکت‌بندی و تراس‌بندی در حوزه بیومکانیکی قرار دارند و کپه‌کاری، بذرکاری و نهال‌کاری نیز از عملیات بخش بیولوژیکی هستند؛ اقداماتی که در کنار یکدیگر، مجموعه روش‌های اجرایی آبخیزداری را تشکیل می‌دهند.

خبرنگار: نازنین مولائی منظر

انتهای پیام/

کد مطلب: 1324603

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha