به گزارش خبرنگار سیاسی ایسکانیوز، با بالا رفتن سطح تنشها میان ایالات متحده و ایران، واشنگتن با استقرار ناوگان گستردهای از تجهیزات نظامی خود در منطقه خلیج فارس به این تنشها دامن زده است، آنطور که گزارشها نشان میدهند تلاش واشنگتن برای استقرار و تجهیز هر چه بیشتر در منطقه غرب آسیا همچنان ادامه دارد.
از سویی دیگر عباس عراقچی هفته گذشته پس از برگزاری دور دوم مذاکرات در ژنو از پیشرفت خوب مذاکرات خبر داد و گفت: پیشرفت خوبی نسبت به جلسه گذشته حاصل شد و این دور فضای سازندهتری وجود داشت. اکنون تصویر روشنتری از اقداماتی که باید انجام شود، داریم.
اگر چه اظهارات مقامات ایرانی از پیشرفت مذاکرات حکایت دارد اما تحرکات میدانی آمریکا روایت متفاوتی را ارائه میدهد، رویکردی که از نگاه ناظران، بر بیاعتمادی موجود افزوده و به تشدید فضای تنش میان دو کشور دامن میزند.
آیا جمهوری اسلامی و آمریکا به سمت جنگ فراگیر میروند؟
هرچند دو تیم مذاکره کننده تهران و واشنگتن از فضای سازنده این دور از گفتگوها حرف میزنند اما نمیتوان فشار رسانهای و تهدیدهای ساکن کاخ سفید را نادیده گرفت.
دونالد ترامپ در یکی از سخنرانیهای خود از مهلت ۱۰ روزه برای رسیدن به توافق حرف به میان آورد، ادعایی رئیس دستگاه دیپلماسی کشور به آن واکنش نشان داد و تأکید کرد: «هیچ ضربالاجلی وجود ندارد. ما صرفاً درباره این گفتوگو کردیم که چگونه میتوانیم به توافقی سریع برسیم.»
در عین حال، برخی تحلیلها یکی از پیامدهای احتمالی شکست مذاکرات را درگیری نظامی گسترده میان ایران و آمریکا میدانند. در همین زمینه، رهبر انقلاب هشدار دادهاند که هرگونه اقدام نظامی علیه ایران میتواند به گسترش دامنه درگیری در سطح منطقه منجر شود.
مذاکرات هستهای قابل پیشبینی دقیق نیست
در همین رابطه وحید احمدی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سوال خبرنگار سیاسی ایسکانیوز مبنی بر اینکه با توجه به تنشهای اخیر میان ایران و آمریکا، چشمانداز مذاکرات هستهای را چگونه ارزیابی میکند، گفت: مذاکرات هستهای قابل پیشبینی دقیق نیست و این موضوع چند علت دارد. باید دید آیا آمریکاییها در رویکردهای خود تغییر ایجاد کردهاند یا خیر. اگر تغییری در رفتار و رویکرد آنها رخ نداده باشد و بخواهند مسیر گذشته را ادامه دهند، طبیعتاً مذاکرات به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
وی امکان دستیابی به توافق را مشروط براصلاح رویکرد آمریکا و قائل شدن حق و جایگاه برای ایران دانست و تأکید کرد: واشنگتن باید هدف از مذاکره را واقعاً حلوفصل مسائل بداند، بهعنوان نمونه، آمریکاییها نسبت به موضوع عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای حساسیت دارند و جمهوری اسلامی ایران نیز بارها دکترین خود را در این زمینه اعلام کرده و تأکید داشته که به دنبال سلاح هستهای نیست. اگر واقعاً دغدغه طرف آمریکایی محدود به همین موضوع باشد، زمینه توافق فراهم است.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تصریح کرد: اما اگر آمریکاییها با این رویکرد وارد مذاکرات شوند که خواستههای خود را به جمهوری اسلامی ایران دیکته کنند، قطعاً چنین روندی به توافق منتهی نخواهد شد.
استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه کارکرد روانی دارد
نماینده کرمانشاه در واکنش به این سوال که چرا آمریکاییها بهطور همزمان مسیر مذاکره را دنبال میکنند و در عین حال تجهیزات گسترده نظامی به اطراف ایران و خلیج فارس اعزام کردهاند، گفت: اقدامات اخیر آمریکا نشان میدهد که این کشور بهصورت توأمان دو مسیر دیپلماسی و ابزار نظامی را دنبال میکند. آمریکاییها عملاً با دو اهرم وارد میدان شدهاند؛ از یک سو باب گفتوگو را باز نگه داشتهاند و از سوی دیگر با تقویت حضور نظامی در منطقه تلاش میکنند سطح فشار بر ایران را افزایش دهند.
وی افزود: به نظر میرسد استقرار نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه بیش از آنکه صرفاً ماهیت عملیاتی داشته باشد، کارکرد بازدارنده و فشار روانی در روند مذاکرات را دنبال میکند تا طرف مقابل را در موقعیت امتیازدهی قرار دهد.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران بهصراحت اعلام کرده که تحت فشار تسلیم نخواهد شد خاطرنشان کرد: رویکرد ایران بر این مبناست که ضمن پیگیری مسیر دیپلماسی و مذاکره، آمادگیهای دفاعی خود را نیز حفظ کند.
احمدی تصریح کرد: جمهوری اسلامی در عین حضور پای میز مذاکره، آمادگی کامل برای مواجهه با هرگونه خطای محاسباتی طرف مقابل را دارد و در صورت هرگونه اقدام خصمانه، پاسخ متناسب و قاطع خواهد داد. همین ترکیبِ دیپلماسی فعال و آمادگی میدانی، بخشی از راهبرد بازدارندگی ایران در شرایط کنونی است.
مهلت ۱۰روزه ترامپ را نباید بیش از حد جدی تلقی کرد
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در واکنش به ادعای فرصت ۱۰روزه دونالد ترامپ برای توافق با ایران گفت: ترامپ به مواضع متغیر و بعضاً متناقض مشهور است و به همین دلیل، در فضای بینالملل نیز معمولاً روی اظهارات او حساب ویژهای باز نمیشود. بر این اساس، سخنان اخیر وی درباره مهلت ۱۰روزه را نباید بیش از حد جدی تلقی کرد یا مبنای تحلیل قرار داد.
وی ادامه داد: تنوع و تغییرپذیری مواضع ترامپ بسیار بالاست؛ بهگونهای که گاه فاصله چندانی میان یک اظهار نظر و تغییر آن وجود ندارد. از این رو، تمرکز بیش از حد بر چنین اظهاراتی کمکی به فهم دقیق روندها نمیکند.
احمدی رویکرد ایران را مذاکرات، بر پایه منطق و اصول خود دانست و گفت: جمهوری اسلامی ایران همانگونه که در گذشته نیز اعلام کرده است آمادگی لازم برای مواجهه با هرگونه اقدام خصمانه احتمالی را دارد. بر این اساس نیروهای مسلح کشور در بالاترین سطح آمادگی قرار دارند.
وی درادامه تصریح کرد: راهبرد جمهوری اسلامی روشن است؛ تمرکز ما بر اظهارات مقطعی نیست، بلکه بر حفظ حقوق و منافع ملی استوار است و تحت هیچ شرایطی از این حقوق عقبنشینی نخواهیم کرد.
درصورت آغاز جنگ، منافع آمریکا در جهان مورد هدف قرار میگیرد
احمدی در پایان در پاسخ به این پرسش که در صورت شکست مذاکرات، سناریوی پیشروی ایران و آمریکا چه خواهد بود و آیا احتمال وقوع جنگ فراگیر وجود دارد، گفت: جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده است که در صورت آغاز هرگونه جنگ از سوی آمریکا، دامنه درگیری محدود به ایران نخواهد ماند و ابعاد منطقهای پیدا خواهد کرد.
وی افزود: بر اساس این رویکرد، در صورت بروز تقابل نظامی، منافع آمریکا در سطح جهان مورد هدف قرار میگیرد و همین مسئله میتواند سطح تنشها را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین تأکید کرد: با این حال، راهبرد اصلی جمهوری اسلامی همواره پرهیز از جنگ و مدیریت اختلافات از مسیر دیپلماسی بوده است، اما در عین حال، احتمال وقوع یک جنگ فراگیر بین ایران و آمریکا وجود دارد.
انتهایپیام/
نظر شما