به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، بحث درباره آینده شوراهای شهر در تهران، این روزها فقط یک بحث انتخاباتی نیست؛ پای کیفیت حکمرانی شهری، نقش احزاب، میزان مشارکت مردم و حتی سرعت اجرای پروژه‌های عمرانی هم در میان است. محمد سراج، با نگاهی صریح و ساختارمند، از انتخابات تناسبی، کارکرد شوراها و ضرورت مدیریت واحد شهری سخن می گوید؛ موضوعاتی که به باور او اگر درست فهم و اجرا شوند، می توانند مسیر اداره شهر را عاقلانه‌تر، منصفانه‌تر و کارآمدتر کنند.

در ادامه گفتگوی ایسکانیوز با محمد سراج، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اجتماعی را بخوانید.

انتخابات تناسبی؛ نزدیک‌تر به عدالت
سراج در پاسخ به این پرسش که اجرای تناسبی انتخابات آینده شورای شهر تهران قرار است چه مشکلی را حل کند، گفت: مجلس شورای اسلامی با این پیشنهاد موافقت کرد که برای شهرهای بالای پانصد هزار نفر، انتخابات شورای اسلامی به صورت تناسبی برگزار شود. به همین خاطر، مجلس با اصل موضوع موافقت کرد، مشروط به اینکه نخست به صورت آزمایشی در تهران اجرا شود و پس از آن، اگر نتیجه مطلوبی داشت، در شهرهای دیگر هم توسعه پیدا کند.

او درباره ویژگی‌های شیوه‌ی تناسبی برگزاری انتخابات، اذعان کرد: ویژگی اول این است که به عدالت نزدیک‌تر است. نکته دوم این است که مشارکت را بالا می برد. نکته سوم هم این است که احزاب قوام پیدا کرده، شکل می‌گیرند و پاسخگو می‌شوند؛ هم پاسخگو به موکلان خود و هم مطالبه‌گر برای منتخبین تا بتوانند به عنوان حلقه واسط بین موکل و وکیل نقش خود را ایفا کنند.
وی با بیان اینکه احزاب در این مدل باید جدی‌تر شوند، گفت: احزاب باید شکل بگیرند، سازوکار پیدا کنند و پاسخگو باشند. همین باعث می‌شود مشارکت بیشتر شود، عدالت تقویت شود و احزاب هم به عنوان حلقه‌های واسط در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی نقش بهتری پیدا کنند و هویت بگیرند. با این دلایل مجلس به برگزاری انتخابات تناسبی رای داده است.

تهران آزمایشگاه انتخابات تناسبی

سراج با بیان اینکه این انتخابات فعلا فقط در تهران و به صورت آزمایشی اجرا می شود، اظهار کرد: انتخابات تناسبی یعنی شورا دیگر یک نهاد بی موضوعیت نیست. شورای شهر تهران دارای بیست و یک عضو است. در این مدل، یک حلقه واسط به نام حزب یا جبهه سیاسی وارد میدان می شود و فهرست ارائه می‌دهد. مثلا اگر یک جبهه سیاسی بیست درصد آرای ماخوذه را در تهران به دست آورد، بیست درصد کرسی‌های شورا هم از آن همان جبهه می‌شود.
او با بیان اینکه این مدل سهم جریان‌های سیاسی مختلف را حفظ می‌کند، گفت: درگذشته اگر یک جریان بیست درصد رای می‌آورد، بقیه نوزده و هجده و هر چه که می آوردند، دیگر سهمی نداشتند و همه کرسی‌ها به یک سمت می‌رفت. اما در مدل تناسبی، هر جریان به اندازه رای خود، سهم می‌گیرد. یعنی اگر حزبی بیست درصد رای بیاورد، تقریبا چهار نفر از بیست و یک نفر را خواهد داشت. اگر جریانی پانزده درصد رای بیاورد، حدود سه نفر سهم می‌برد و اگر ده درصد رای بیاورد، دو نفر می‌گیرد.
وی افزود: این یعنی جریان‌های سیاسی مختلف حذف نمی‌شوند و هر کدام یک سهم و یک مشارکت در این نهاد دارند.

نقش افراد مستقل در انتخابات تناسبی
سراج در پاسخ به این پرسش که تکلیف افراد مستقل در این مدل چه می‌شود، گفت: در این مدل، افرادی که مستقل از احزاب و به صورت انفرادی وارد رقابت می شوند هم سهم خود را دارند. مردم به آن‌ها رای می‌دهند و مجموع آرای انفرادی‌ها هم مشخص می‌شود.
او ادامه داد: اگر در تهران هزار نفر به صورت انفرادی ثبت نام کرده باشند هر کدام درصدی از آرا را می‌گیرند و در نهایت، بیست درصد کرسی‌ها هم به نامزدهای منفرد تعلق می‌گیرد. یعنی آن چهار نفری که بالاترین رای را میان نامزدهای مستقل آورده باشند، وارد شورا می‌شوند. اگر یکی از آن‌ها فوت کند یا به هر دلیلی کنار برود، از دل همین فهرست انفرادی یک نفر به عنوان علی‌البدل جایگزین می‌شود و آن سهم بیست درصدی همچنان حفظ می‌شود.
وی با طرح اینکه این مدل به عدالت نزدیک‌تر است، اضافه کرد: با این شیوه هم احزاب فعال می‌شوند و هم مردم کار جمعی را یاد می‌گیرند. مجلس هم همین طور است؛ در مجلس تکثر سلیقه وجود دارد، اما باید یاد بگیریم چطور با هم کار کنیم، تضارب آرا داشته باشیم، گفت وگو کنیم و بعد که به تصمیم رسیدیم، همه از آن حمایت کنیم. این مدل، کار را عاقلانه تر، منطقی تر و منصفانه‌تر پیش می‌برد.

شوراها؛ سیاست گذار یا ناظر؟

در ادامه این گفت وگو، سراج در واکنش به انتقاداتی که طی سال‌های گذشته به عملکرد شوراها مطرح شده و این نهاد را بیشتر درگیر روزمرگی و انتخاب شهردار می دانند، اظهار کرد: در عمل ممکن است دچار اشکال‌هایی شده باشیم، اما اصل وجود شوراها این است که مردم در اداره شهر، روستا و محل زندگی خودشان نقش داشته باشند. یعنی دولت اختیار را به مردم بدهد و بگوید این شهری که شما در آن زندگی می کنید را خودتان اداره کنید.
او با بیان اینکه شورا سیاست‌گذار به معنای کلان نیست، گفت: شورا یک بازوی اجرایی انتخاب می‌کند؛ مثلا شهردار را در شهر و دهیار را در روستا. بعد برنامه‌های آن بازوی اجرایی را در حوزه درآمد و هزینه تطبیق می‌دهد و نظارت می‌کند تا شهردار یا مدیر مربوطه بر اساس همان ریل عمل کند.
وی افزود: پس شورا سیاست‌گذاری کلان نمی‌کند. البته با اغماض، شاید در حوزه سیاست‌های اجرایی نقش داشته باشد. چون چهار ساله بودن شورا به این معنا نیست که خودش برنامه بلندمدت کلان بنویسد. برنامه‌های اجرایی را شهردار سالانه تهیه کرده، در اختیار شورا می‌گذارد و شورا آن را تصویب می‌کند؛ از این که درآمدها از کجا تامین شود تا اینکه مخارج از چه محلی باشد.

مدیریت واحد شهری؛ گره اصلی تهران
سراج در پاسخ به اینکه بزرگ‌ترین نقص ساختاری مدیریت شهری تهران چیست، گفت: یک موضوعی که الان در مجلس هم در دستور کار است به بحث افزایش اختیارات شهرداری‌ها و شوراها مربوط می‌شود. ما باید به سمت مدیریت واحد شهری برویم. چون پذیرفتنی نیست که در یک شهر برای آب، فاضلاب، برق و گاز، چندین نفر جداگانه مسوول باشند. در حالی که مردم می‌خواهند در همین شهر زندگی کنند و هر آنچه به زندگی آنها برمی‌گردد، باید در اختیار مدیریت واحد شهری باشد.
او با تاکید بر اینکه این اختیارات باید به مرور واگذار شود، اظهار کرد: کسی که کالبد شهر را مدیریت می‌کند باید بداند کجا کنده‌کاری می شود، چه کسی همراهی می‌کند و چه نهادی باید پاسخگو باشد. الان در تهران، مثلا در منطقه هفت، در چند نقطه مثل میدان سبلان و میدان سپاه، برنامه زمان‌بندی اعلام شده ولی کار در موعد مقرر تمام نشده است. چرا؟ چون یک جا گاز همراهی نمی‌کند، یک جا آب لوله‌اش را جابه جا نمی‌کند، یک جا مخابرات کابلش را منتقل نمی‌کند. به همین علت پروژه‌ها عقب می‌افتد.

او ادامه داد: وقتی می‌خواهند زیر زمین کار کنند، به آب و گاز و کابل و این موارد برخورد می‌کنند و پروژه معطل می‌شود. چرا؟ چون این‌ها متعلق به یک بخش دیگرند و شهرداری فقط متولی یک بخش است. در نتیجه، همراهی و همکاری لازم شکل نمی‌گیرد و کار زمان بر می‌شود، هزینه بالا می‌رود و ناچار می شویم جلسه بگذاریم، از گاز و آب و شهرداری دعوت کنیم، زمان تعیین کنیم و تازه بعد از آن کار پیش برود.
وی با بیان اینکه مدیریت واحد شهری این مشکل را برطرف می‌کند، گفت: اگر همه این بخش‌ها زیر مدیریت شهری باشند، شهرداری همه را جمع می‌کند و کار را پیش می‌برد. این باعث می‌شود پروژه‌ها معطل نشده، زمان بر نشوند و اجرای آن‌ها سریع‌تر و منظم‌تر انجام بگیرد.

دستور کار مجلس برای مدیریت یکپارچه شهری
سراج در پاسخ به اینکه آیا مجلس برای پیاده‌سازی مدیریت یکپارچه شهری برنامه‌ای دارد، اظهار کرد: بله، مجلس این موضوع را در دستور کار دارد. بحث مدیریت یکپارچه شهری و افزایش اختیارات شهرداران و شوراها در حال بررسی است. در کمیسیون مربوطه کارهای اولیه انجام شده و نوبت صحن هم که برسد، امیدواریم همکاران رای دهند تا این مسیر جلو برود.

انتهای پیام/