در میان چالش‌های پیچیده اجتماعی و جمعیتی امروز، ناباروری یکی از آن مسائلی است که کمتر از عمق واقعی‌اش سخن گفته و به آن پرداخته می‌شود، در حالی‌که تأثیر آن نه‌تنها بر زندگی فردی زوج‌ها، بلکه بر آینده جمعیتی کشور نیز انکارناپذیر است. اظهارات اخیر محمد نوذری استاندار قزوین درباره وجود ۱۷ هزار زوج نابارور در استان قزوین، زنگ هشداری جدی برای سیاست‌گذاران، نهادهای اجتماعی و به‌ویژه خیرین حوزه سلامت به شمار می‌رود.

این عدد، تنها یک آمار خشک نیست پشت هر زوج نابارور، داستانی از انتظار، اضطراب، فشار روانی و گاه هزینه‌های سنگین درمانی نهفته است. ناباروری، مسئله‌ای صرفاً پزشکی نیست یک بحران چندوجهی است که ابعاد روانی، اجتماعی و اقتصادی را به‌طور هم‌زمان درگیر می‌کند.

در شرایطی که سیاست‌های کلان کشور در قالب طرح جوانی جمعیت به دنبال افزایش نرخ باروری و تقویت بنیان خانواده است، نادیده گرفتن مسئله ناباروری، عملاً به معنای از دست دادن بخشی از ظرفیت بالقوه جمعیتی کشور خواهد بود. به بیان دیگر، حل مسئله ناباروری، نه یک اقدام جانبی، بلکه بخشی اساسی از راهبردهای جمعیتی است.

در این میان، نقش نهادهایی مانند جهاد دانشگاهی بسیار کلیدی است. فعالیت‌های این نهاد در حوزه درمان ناباروری و توسعه فناوری‌های نوین، از جمله ایجاد و گسترش بانک خون بندناف، نشان‌دهنده ظرفیت بالای علمی و اجرایی در داخل کشور است. اما پرسش مهم اینجاست: آیا این ظرفیت‌ها به اندازه کافی حمایت می‌شوند؟

خون بندناف و سلول‌های بنیادی، دیگر مفاهیمی صرفاً آزمایشگاهی نیستند آن‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محورهای آینده پزشکی شناخته می‌شوند. پیشرفت‌های جهانی در این حوزه نشان می‌دهد که درمان بسیاری از بیماری‌های صعب‌العلاج، از جمله برخی سرطان‌ها، در گرو توسعه همین فناوری‌هاست. بنابراین، سرمایه‌گذاری در این بخش، تنها محدود به درمان ناباروری نیست، بلکه افق وسیع‌تری از سلامت جامعه را در بر می‌گیرد.

با این حال، یکی از حلقه‌های مفقوده در این مسیر، مشارکت جدی خیرین سلامت است. در حالی‌که در حوزه‌هایی مانند ساخت بیمارستان یا تأمین تجهیزات پزشکی، حضور خیرین پررنگ و مؤثر بوده، در حوزه ناباروری و فناوری‌های نوین پزشکی، این مشارکت هنوز به سطح مطلوب نرسیده است. این در حالی است که هزینه‌های درمان ناباروری برای بسیاری از خانواده‌ها سنگین و گاه غیرقابل تأمین است و حمایت‌های مردمی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش این فشار ایفا کند.

ورود خیرین به این عرصه، صرفاً یک اقدام حمایتی نیست یک سرمایه‌گذاری اجتماعی است. سرمایه‌گذاری بر امید است . هر زوجی که با کمک این حمایت‌ها به فرزندآوری می‌رسد، در واقع به بازسازی بخشی از پویایی جمعیتی و تقویت بنیان خانواده کمک می‌کند.

از سوی دیگر، مسئله اطلاع‌رسانی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. بسیاری از خانواده‌ها هنوز آگاهی کافی نسبت به ظرفیت‌های درمانی موجود، به‌ویژه در حوزه سلول‌های بنیادی و خون بندناف ندارند. این خلأ اطلاعاتی، خود به مانعی جدی در مسیر بهره‌مندی از خدمات موجود تبدیل شده است.

اظهارات استاندار قزوین را باید فراتر از یک بازدید اداری تلقی کرد این سخنان، دعوتی است به یک حرکت جمعی حرکتی که در آن، دولت، نهادهای علمی، رسانه‌ها و خیرین، هرکدام سهمی در حل یک مسئله حیاتی بر عهده دارند.

امروز، ناباروری دیگر یک مسئله خصوصی نیست یک دغدغه عمومی است. و حل آن، نیازمند نگاهی فراتر از درمان‌های فردی و مقطعی است. آنچه نیاز داریم، یک رویکرد جامع است رویکردی که در آن، علم، حمایت مالی، آگاهی‌بخشی و سیاست‌گذاری، در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

در نهایت، باید پذیرفت که آینده جمعیتی هر سرزمین، از دل تصمیم‌های امروز آن شکل می‌گیرد. اگر امروز برای کاهش آمار ناباروری و حمایت از زوج‌های در انتظار اقدامی جدی صورت نگیرد، فردا با چالش‌هایی عمیق‌تر مواجه خواهیم شد.

شاید وقت آن رسیده باشد که خیرین سلامت نیز نگاه خود را به این حوزه معطوف کنند جایی که هر کمک، می‌تواند به تولد یک زندگی ختم شود… و این، بی‌تردید یکی از زیباترین اشکال نیکوکاری است.

فعال رسانه‌ای *

انتهای یادداشت./