به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از اصفهان؛ افزایش قیمت نفت و گاز در بازارهای جهانی، بار دیگر اهمیت منابع انرژی خلیج فارس را برجسته کرده است. حالا این پرسش مطرح است که آیا ایران می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های مغفول‌مانده میادین مشترک، درآمدهای ارزی خود را افزایش داده و بخشی از مشکلات اقتصادی و معیشتی را کاهش دهد؟

سید مسعود هاشمیان اصفهانی در پژوهشی با عنوان «از فرصت هرمز تا سفره مردم» معتقد است بهره‌برداری هدفمند از میادین مشترک نفت و گاز و توسعه همکاری با کشورهای همسایه، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد اقتصادی ایران در سال‌های آینده تبدیل شود.

۲۸ میدان مشترک؛ ثروتی که هنوز کامل استفاده نشده است

ایران با هفت کشور همسایه از جمله عراق، قطر، عربستان سعودی، کویت، امارات و عمان در مجموع ۲۸ میدان مشترک نفتی و گازی دارد. با این حال کارشناسان حوزه انرژی معتقدند بخشی از ظرفیت این میادین طی سال‌های گذشته به دلایل مختلف بلااستفاده مانده و کشورهای همسایه سهم بیشتری از برخی ذخایر مشترک را برداشت کرده‌اند.

در این پژوهش، راهکار «تولید یکپارچه» یا Unitization به عنوان یکی از راه‌حل‌های پیشنهادی مطرح شده است؛ مدلی که در آن کشورهای دارای یک مخزن مشترک، تولید و بهره‌برداری را به صورت هماهنگ مدیریت کرده و درآمدها را براساس سهم توافق‌شده تقسیم می‌کنند.

جهش صادرات بدون حفاری جدید

بر اساس برآوردهای ارائه‌شده در این مطالعه، اجرای توافق‌های تولید یکپارچه در چند میدان اولویت‌دار از جمله پارس جنوبی، آزادگان، آرش، فرزاد و هنگام می‌تواند ظرفیت صادرات نفت ایران را تا حدود دو میلیون بشکه در روز افزایش دهد.

نویسنده پژوهش تأکید می‌کند این افزایش تولید، بدون نیاز به سرمایه‌گذاری گسترده برای توسعه میادین جدید قابل تحقق است و می‌تواند درآمدهای ارزی قابل توجهی برای کشور به همراه داشته باشد.

درآمدهای میلیارد دلاری؛ فرصتی برای توسعه

محاسبات این پژوهش نشان می‌دهد در صورت تحقق این سناریو، درآمد سالانه حاصل از افزایش صادرات نفت می‌تواند بین ۷۳ تا بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار متغیر باشد؛ رقمی که به باور کارشناسان در صورت مدیریت صحیح، توان ایجاد تحول در بخش‌های مختلف اقتصادی را دارد.

در همین حال، افزایش قیمت انرژی در اروپا و کاهش عرضه جهانی نفت نیز موجب شده اهمیت منابع انرژی خلیج فارس بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد؛ موضوعی که می‌تواند جایگاه ایران را در معادلات انرژی منطقه تقویت کند.

از زیرساخت تا معیشت؛ درآمدها چگونه هزینه شوند؟

بخش مهمی از این پژوهش به نحوه هزینه‌کرد درآمدهای احتمالی اختصاص یافته است. بر اساس این پیشنهاد، منابع جدید باید به صورت همزمان در دو مسیر هزینه شوند؛ توسعه زیرساخت‌های فرسوده کشور و حمایت مستقیم از معیشت خانوارها.

در حوزه زیرساخت، توسعه شبکه ریلی، مترو، آزادراه‌ها، نوسازی شبکه برق و گاز، ساخت مراکز درمانی و توسعه فضاهای آموزشی از مهم‌ترین اولویت‌ها عنوان شده است.

در بخش رفاهی نیز افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی، کاهش قیمت کالاهای اساسی و پرداخت حمایت‌های هدفمند به دهک‌های پایین درآمدی از جمله راهکارهای پیشنهادی به شمار می‌رود.

سه سناریو برای آینده اقتصاد ایران

این مطالعه سه مسیر متفاوت را برای آینده اقتصاد کشور ترسیم می‌کند. در سناریوی خوش‌بینانه، توافق با کشورهای همسایه و افزایش صادرات نفت می‌تواند به رشد اشتغال، کاهش نرخ تورم و افزایش درآمد سرانه منجر شود.

در سناریوی میانی، تنها بخشی از توافق‌ها محقق خواهد شد و آثار اقتصادی محدودتری به همراه خواهد داشت. همچنین در سناریوی بدبینانه، عدم همکاری کشورهای همسایه و تداوم فشارهای خارجی می‌تواند مانع تحقق این فرصت شود.

ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌ها

در این پژوهش برای وزارت امور خارجه، وزارت نفت، بانک مرکزی، دولت و مجلس نیز نقش‌های مشخصی تعریف شده است؛ از پیگیری مذاکرات و تنظیم قراردادهای مشترک گرفته تا مدیریت درآمدهای ارزی و نظارت بر نحوه هزینه‌کرد منابع.

نویسنده این پژوهش در جمع‌بندی نهایی تأکید می‌کند که تبدیل ظرفیت میادین مشترک به رفاه عمومی، نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و شفافیت در مدیریت منابع است؛ مسیری که در صورت تحقق می‌تواند یکی از مهم‌ترین فرصت‌های اقتصادی ایران در دهه پیش‌رو باشد. این نسخه از نظر تیتر، لید، چینش پاراگراف‌ها و لحن، به قالب گزارش‌های ایسکانیوز بسیار نزدیک‌تر است.

خبرنگار: دانیال احمدی

انتهای خبر/