خداحافظی با هنر یا بقای میراث ایرانی؟ فریاد خاموش بافندگان فرش در روز اصناف

گره به گره، رج به رج و ماه‌ها تلاش بی‌وقفه؛ اما حاصل کار بسیاری از بافندگان فرش دستباف در اصفهان تنها روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان درآمد است. واقعیتی که در روز تکریم اصناف، ضرورت توجه بیشتر به معیشت فعالان این هنر اصیل ایرانی را یادآور می‌شود.

به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از اصفهان؛ اولین روز تابستان، یکم تیرماه، در تقویم رسمی کشور به‌عنوان روز تکریم و بزرگداشت اصناف نام‌گذاری شده است. روزی برای یادآوری نقش بی‌بدیل اصناف در اقتصاد، اشتغال و تولید ملی. در حالی که این روز یادآور نقش حیاتی تولیدکنندگان در اقتصاد ملی است، صنف فرش دستباف ایران میان شکوه میراث فرهنگی و بحران معیشت گرفتار شده است.

در این میان، یکی از اصنافی که نامش با هنر، اصالت، فرهنگ و هویت ایرانی گره خورده، صنف تولیدکنندگان، فروشندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران است. صنفی که سال‌هاست بخش مهمی از اعتبار هنری و اقتصادی کشور را بر دوش می‌کشد.

اصالت و اشتغال زایی در تار و پود هویت ایرانی

فرش دستباف ایرانی، تنها یک کالای تزئینی یا مصرفی نیست بلکه هویت ایرانی است. هر گره آن روایتگر تاریخ، ذوق، صبوری و هنر مردمی است که نسل‌ به‌ نسل این میراث ارزشمند را حفظ کرده‌اند. همچنین در این میان، نمی‌توان از تلاش تولیدکنندگان این حوزه چشم پوشید. تولیدکنندگانی که در کارگاه‌های کوچک و بزرگ خود، با به‌کارگیری بخش زیادی از جامعه بانوان و همچنین جمعی از آقایان، زمینه اشتغال‌زایی قابل توجهی را در کشور فراهم کرده‌اند. این کارگاه‌ها، بویژه در شهرهایی مانند اصفهان و نیز شهرها و روستاهای اطراف آن، به یکی از مهم‌ترین بسترهای اشتغال خانگی و کارگاهی تبدیل شده‌اند و بسیاری از خانواده‌ها از این طریق امرار معاش می‌کنند.

واقعیت تلخ: بافنده در حاشیه سود

با این وجود، در کنار همهٔ این ظرفیت‌ها و ارزش‌ها، یک واقعیت تلخ همچنان وجود دارد که بافندهٔ فرش، کم‌ترین سهم را از این چرخه تولید تا عرضه می‌برد. با وجود اهمیت گسترش تولید و صادرات فرش دستباف، متأسفانه دستمزدی که به بافنده پرداخت می‌شود، در بسیاری از موارد متناسب با زحمت، زمان و مهارت او نیست. این در حالی است که بافنده، در حقیقت با جان خود و با صبر و حوصله‌ای مثال‌زدنی، گره به گره و رج به رج به فرش جان می‌دهد و ماه‌ها برای خلق یک اثر هنری ماندگار تلاش می‌کند.

به گزارش خبرنگار ایسکانیوز، تعداد زیادی از بانوان در اصفهان و شهرها و روستاهای اطراف، در کارگاه‌های قالی‌بافی برای تولیدکنندگان مشغول به کار هستند و گروهی دیگر نیز در منزل خود برای استادکاران فرش می‌بافند. اما با وجود این تلاش مستمر، شمار زیادی از این بافندگان از دستمزد بسیار پایین خود گلایه دارند. موضوعی که باعث شده برخی از آنان حتی از ادامه این کار منصرف شوند.

شکاف و تضاد میان تلاش و پاداش

در گفت‌وگوی خبرنگار ما با یکی از بافندگان باتجربه این شهر، وی ضمن تأکید بر این‌ که قالی‌بافی می‌تواند فرصت مناسبی برای درآمدزایی باشد، از ناچیز بودن دستمزدها انتقاد کرد و گفت: با احتساب دستمزد روزانه یک بافنده برای ۸ الی ۱۰ ساعت کار بی‌وقفه، رقمی حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان نصیب او می‌شود؛ رقمی که برای چنین حجم از تلاش و مهارت و زحمت، بسیار تعجب‌برانگیز و ناچیز است.

این بافنده همچنین اظهار داشت که حتی کسانی که می‌خواهند خودشان تمام مراحل کار را از تهیه مواد اولیه تا بافت نهایی انجام دهند نیز در نهایت از سود چندانی برخوردار نمی‌شوند. چرا که خریدار فرش، محصول نهایی را با قیمتی بسیار پایین خریداری می‌کند و در نتیجه، حاصل ماه‌ها تلاش بی‌وقفهٔ بافنده، سودی اندک و نا امید کننده به همراه دارد.

راهکاری برای بقای میراث ملی

فرش دستباف ایرانی، اگرچه در جهان به‌عنوان یکی از اصیل‌ترین و ارزشمندترین هنرهای سنتی شناخته می‌شود اما تا زمانی که بافنده به‌ درستی دیده و حمایت نشود، این هنر و صنعت با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد بود. بی‌تردید، حفظ این میراث ملی بدون توجه به معیشت و حقوق واقعی بافندگان ممکن نیست.

امید است در روز تکریم اصناف، توجه بیشتری به این صنف ارزشمند شود. صنفی که نه‌ تنها حافظ هویت ایرانی است بلکه با ایجاد اشتغال، نقش مهمی در اقتصاد کشور ایفا می‌کند. بی‌تردید تولیدکنندگان، فروشندگان و صادرکنندگان فرش دستباف می‌توانند در کاهش این نابرابری و جبران بخشی از زحمات بافندگان نقش تعیین‌ کننده‌ای ایفا کند. با سامان‌دهی بهتر زنجیره تولید تا فروش، شفاف‌سازی در قیمت‌گذاری، جلوگیری از واسطه‌گری‌های غیرمنصفانه و پرداخت دستمزد عادلانه‌تر به بافندگان، زمینه‌ای فراهم شود تا هنر فرش‌بافی از یک تلاش سخت و کم‌درآمد، به یک شغل پایدار، آبرومند و شایسته تبدیل گردد.

خبرنگار: یاسمن دهقانی

انتهای خبر/

کد مطلب: 1310111

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha