راهبرد واشنگتن برای عراق جدید؛ از مهار نفوذ ایران تا اتصال بغداد به کریدورهای انرژی غرب

احیای خط لوله نفتی کرکوک–بانیاس با حمایت آمریکا، تنها یک پروژه انرژی نیست؛ بلکه بخشی از تلاش گسترده واشنگتن برای بازتعریف جایگاه عراق در معادلات منطقه‌ای است. هم‌زمان با سفر نخست‌وزیر جدید عراق به آمریکا و توافق‌های اقتصادی گسترده میان بغداد و واشنگتن، ایجاد مسیرهای جایگزین صادرات نفت از طریق سوریه و ترکیه، به‌عنوان ابزاری برای کاهش وابستگی عراق به تنگه هرمز و محدود کردن نفوذ ایران در اقتصاد و انرژی این کشور دنبال می‌شود.

به گزارش خبرنگار گروه بین‌الملل ایسکانیوز؛ سفر علی الزیدی، نخست‌وزیر جدید عراق، به واشنگتن و دیدار او با دونالد ترامپ، نقطه آغاز مرحله‌ای تازه در روابط بغداد و آمریکا توصیف شده است؛ مرحله‌ای که برخلاف گذشته، بیش از آنکه بر همکاری‌های امنیتی متمرکز باشد، بر اقتصاد، انرژی و بازآرایی جایگاه ژئوپلیتیکی عراق استوار است. در همین چارچوب، توافق عراق و سوریه برای احیای خط لوله نفت خام کرکوک–بانیاس با مشارکت شرکت‌های آمریکایی، به یکی از مهم‌ترین محورهای این سفر تبدیل شد.

این پروژه که قرار است ظرفیت انتقال حدود ۲ میلیون بشکه نفت در روز را داشته باشد، از سوی رسانه‌های منطقه‌ای و آمریکایی بخشی از راهبرد واشنگتن برای ایجاد مسیرهای جایگزین صادرات انرژی، کاهش آسیب‌پذیری عراق در برابر بحران‌های تنگه هرمز و تقویت حضور اقتصادی آمریکا در زیرساخت‌های حیاتی این کشور ارزیابی شده است. در این میان، حضور شرکت‌هایی مانند شورون در کنار حمایت سیاسی دولت آمریکا نشان می‌دهد که انرژی به یکی از اصلی‌ترین ابزارهای نفوذ واشنگتن در عراق جدید تبدیل شده است.

در این گزارش، بازتاب توافق احیای خط لوله عراق–سوریه در رسانه‌های مختلف و تحلیل آن‌ها از اهداف آمریکا، عراق و بازیگران منطقه‌ای در قبال این پروژه را بررسی خواهیم کرد.

وب‌سایت «سیریاک پرس»، رسانه‌ تخصصی مسائل جامعه سریانی و مسیحیان خاورمیانه، در مورد استراتژی آمریکا در قبال دولت جدید عراق نوشت: هم‌زمان با سفر علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، به پایتخت آمریکا و دیدار او با دونالد ترامپ، سوریه در جریان نشست‌هایی که در آمریکا برگزار شد، یک یادداشت تفاهم با عراق و یادداشت تفاهم دیگری با یک کنسرسیوم بین‌المللی از شرکت‌ها برای بازسازی و احیای خط لوله نفت خام کرکوک–بانیاس امضا کرد. این پروژه بخشی از یک راهبرد گسترده‌تر برای متنوع‌سازی مسیرهای صادرات نفت عراق در شرایط افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت دریایی در تنگه هرمز تلقی می‌شود.
به بیان دیگر، واشنگتن تلاش دارد عراق را از نظر انرژی به مسیرهایی متصل کند که خارج از حوزه نفوذ ایران و مسیرهای سنتی خلیج فارس قرار دارند. بر همین اساس، وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که دو کشور هدف راهبردی احیای یک کریدور حیاتی انرژی را که تولید نفت عراق را به بازارهای صادراتی مدیترانه و فراتر از آن متصل می‌کند، به رسمیت می‌شناسند.
همچنین این وب‌سایت خبری می‌گوید که تعهد دو کشور برای همکاری در بازسازی و بهره‌برداری از خط لوله، امنیت و ثبات را از طریق رونق اقتصادی پیش می‌برد.

در ادامه این گزارش آمده است که هدف پروژه بازسازی، بازگرداندن ظرفیت عملیاتی این خط لوله به حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام در روز است؛ اقدامی که به فعال شدن دوباره یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در منطقه کمک می‌کند و جایگاه سوریه را به‌عنوان یک مرکز ترانزیت انرژی به سمت دریای مدیترانه تقویت خواهد کرد.

آمارگی، وب‌سایت خبری–تحلیلی مستقل آمریکایی درباره خاورمیانه، در مقاله‌ای با عنوان «خط لوله عراق–سوریه به‌عنوان جایگزینی برای هرمز دیده می‌شود» صراحتا نوشت: پروژه‌هایی مانند خط لوله عراق–سوریه با هدف کاهش وابستگی به تنگه هرمز طراحی شده‌اند و ایالات متحده از تصمیم دولت عراق و دولت سوریه برای پیشبرد بازسازی و احیای خط لوله نفت خام عراق–سوریه به‌عنوان یک پروژه زیرساختی اولویت‌دار با اهمیت راهبردی دوجانبه و منطقه‌ای استقبال می‌کند.
براساس این گزارش، اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز پس از تشدید تنش‌ها میان آمریکا و ایران، باعث افزایش قیمت سوخت و انرژی در بازارهای جهانی شد و فشار بر آمریکا و دیگر کشورهای صنعتی را افزایش داد تا برای تأمین مسیرهای جایگزین انتقال انرژی و کاهش وابستگی خود به این گلوگاه راهبردی، اقدام کنند.
نکته دیگر این گزارش آن است که آمریکا می‌خواهد حضور بخش خصوصی خود را در زیرساخت‌های حیاتی عراق تثبیت کند، چون براساس این گزارش، «توافق دوم میان قبلاوی و کنسرسیومی متشکل از Chevron، UCC Holding و TI Capital نیز امضا شد که این گروه کارهای فنی و مالی مورد نیاز برای تعمیر خط لوله را انجام خواهد داد.»

شبکه خبری اسرائیلی آی۲۴ نیوز نیز نوشت: عراق و سوریه توافق کردند خط لوله نفت به مدیترانه را احیا کنند. این مسیر، یک خروجی جدید برای نفت خام منطقه کرکوک فراهم خواهد کرد و به عراق اجازه می‌دهد نفت خود را از طریق دریای مدیترانه به بازارهای اروپایی ارسال کند؛ اقدامی که وابستگی این کشور به مسیرهای صادراتی کنونی را کاهش می‌دهد. این توافق در شرایطی حاصل شده که بغداد به دنبال یافتن جایگزین‌هایی برای تنگه هرمز است؛ تنگه‌ای که اختلال‌های مرتبط با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، صادرات نفت عراق را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است.
پیش از آغاز جنگ، حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز جهان از این تنگه عبور می‌کرد.

آناتولی، خبرگزاری رسمی ترکیه، به جزئیات بیشتری در مورد خط لوله نفت خام عراق و سوریه پرداخت و نوشت: این توافق در جریان نشست شورای کسب‌وکار آمریکا–عراق در واشنگتن امضا شد و شرکت انرژی آمریکایی Chevron یا شورون اجرای این پروژه را برعهده خواهد داشت. این خط لوله که از منطقه نفت‌خیز کرکوک در شمال عراق تا بندر مدیترانه‌ای بانیاس سوریه امتداد دارد، پس از آنکه در جریان حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ آسیب دید و از مدار خارج شد، ولی بعد از این ظرفیت ۲ میلیون بشکه نفت خام در روز را خواهد داشت. براساس این گزارش، عراق قرار است ۵۰ توافق و یادداشت تفاهم به ارزش ۶۰ میلیارد دلار با آمریکا امضا کند.

ایران اینترنشنال به نقل از تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه این کشور برای سوریه و عراق، نوشت: برنامه‌های نخست‌وزیر عراق علی الزیدی برای توسعه مسیرهای جایگزین صادراتی، با تلاش‌های گسترده‌تر منطقه‌ای شامل سوریه، اردن، ترکیه، لبنان و مصر هماهنگ است.

او گفت این پروژه‌ها می‌توانند ظرف دو سال باعث شوند تنگه هرمز برای عراق «به یک موضوع کم‌اهمیت تبدیل شود.»

جو ویلسون، نماینده جمهوری‌خواه ایالت کارولینای جنوبی در آمریکا، نیز از تلاش‌های تام باراک حمایت کرد و گفت خطوط لوله‌ای که از سوریه و ترکیه عبور می‌کنند می‌توانند ظرفیت صادراتی‌ای را که به دلیل اقدامات ایران در اطراف تنگه هرمز تهدید شده است، جایگزین کنند.

او برآورد کرد که این شبکه گسترده‌تر در نهایت می‌تواند ۲.۵ میلیون بشکه نفت در روز را به مدیترانه یا ترکیه منتقل کند و وابستگی بغداد به تهران را کاهش دهد.

سیستم پیشنهادی شامل یک خط لوله از جنوب عراق به سمت شمال و کرکوک؛ و یک مسیر به سمت غرب تا بندر بانیاس سوریه خواهد بود. مسیرهای پیشنهادی همچنان نیازمند مطالعات امکان‌سنجی هستند و پیش از عملیاتی شدن با چالش‌های مهمی مانند تأمین مالی، ساخت‌وساز و مسائل امنیتی روبه‌رو خواهند بود.

انتهای پیام/

کد مطلب: 1312509

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha