به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ اعتیاد تنها پدیدهای نیست که جسم و روان فرد را بهتدریج و در گذر زمان فرسوده کند، بلکه میتواند چهرهای ناگهانی و مرگبار نیز داشته باشد؛ چهرهای که در قالب اوردوز ظاهر میشود و ممکن است در فاصلهای کوتاه، فرصت ادامه زندگی را از یک انسان بگیرد. در چنین شرایطی، فاصله میان مشاهده نخستین نشانهها و رسیدن کمکهای امدادی میتواند سرنوشت فرد را تغییر دهد.
باور رایجی وجود دارد که خطر اوردوز بیشتر متوجه مصرفکنندگان قدیمی، حرفهای یا افرادی است که مقدار زیادی ماده مخدر مصرف میکنند. این تصور میتواند موجب کمتوجهی به خطراتی شود که مصرفکنندگان تازهکار یا افراد بازگشته به مصرف را تهدید میکند. بررسیهای میدانی و گزارشهای اورژانس نشان میدهد درصد قابل توجهی از قربانیان، کسانی هستند که برای نخستین بار ماده مخدر را تجربه کردهاند یا پس از چند روز ترک و پاکی، دوباره مصرف را آغاز کردهاند.
بازگشت به مصرف پس از یک دوره کوتاه پاکی ممکن است با تصور توانایی بدن برای تحمل میزان پیشین ماده همراه باشد، اما همین بازگشت میتواند پیامدی مرگبار داشته باشد. فرد ممکن است مقدار مصرف خود را مشابه گذشته در نظر بگیرد، در حالی که بدن او دیگر همان شرایط قبلی را ندارد. در نتیجه، تنها یک نوبت مصرف میتواند عملکرد دستگاه تنفسی را مختل کند و در فاصلهای کوتاه، جان فرد را به خطر بیندازد.
در نخستین تجربه مصرف نیز امکان پیشبینی واکنش بدن وجود ندارد و فرد ممکن است بدون شناخت از میزان تحمل جسمی خود، در معرض اوردوز قرار گیرد. به همین دلیل، خطر را نمیتوان فقط براساس سابقه مصرف یا مقدار ظاهری ماده سنجید. هر بار مصرف، بهویژه در شرایطی که فرد تجربه قبلی ندارد یا پس از مدتی دوری دوباره به مصرف روی آورده است، میتواند به یک موقعیت بحرانی تبدیل شود.
پزشکان اورژانس تأکید دارند که در پدیده اوردوز، زمان برای جبران بسیار محدود است. زمانی که تنفس فرد بهشدت کند میشود یا بهطور کامل متوقف میشود، اکسیژن کافی به مغز و دیگر اندامهای حیاتی نمیرسد. در چنین لحظهای، هر ثانیه اهمیت پیدا میکند و تأخیر در شناسایی علائم یا تماس با نیروهای امدادی میتواند فرصت نجات را از بین ببرد.
توقف تنفس، یکی از خطرناکترین پیامدهای اوردوز است. فرد ممکن است در ظاهر خوابیده به نظر برسد، اما در واقع بدن او در حال از دست دادن توان ادامه فعالیت طبیعی است. اگر اطرافیان این وضعیت را با خواب عمیق اشتباه بگیرند و منتظر بمانند تا فرد خودبهخود بیدار شود، ممکن است زمانی متوجه وخامت شرایط شوند که دیگر فرصتی برای مداخله مؤثر باقی نمانده باشد.
یکی از مهمترین علائم هشداردهنده، بیدار نشدن فرد و واکنش نشان ندادن او به صدا یا محرکهای فیزیکی است. در چنین وضعیتی، صدا زدن، تکان دادن یا تلاش برای برقراری ارتباط با فرد نتیجهای ندارد. نبود واکنش طبیعی باید جدی گرفته شود و نمیتوان آن را صرفاً نشانه خستگی یا خواب عمیق دانست.
تنفس بسیار کند، سطحی یا قطع کامل تنفس از دیگر نشانههای حیاتی اوردوز است. ممکن است فاصله میان نفسها طولانی شود یا حرکات قفسه سینه بهسختی قابل مشاهده باشد. کاهش شدید تعداد نفسها نشان میدهد اکسیژنرسانی به مغز و بدن مختل شده و وضعیت فرد وارد مرحلهای شده است که نیاز به اقدام فوری دارد.
تغییر رنگ لبها و ناخنها به سمت کبودی نیز از علائمی است که نباید نادیده گرفته شود. این حالت که از آن با عنوان سیانوز یاد میشود، میتواند نشانه کاهش اکسیژن خون باشد. مشاهده رنگ آبی یا تیره در لبها و ناخنها، بهویژه همراه با بیهوشی یا تنفس غیرطبیعی، نشاندهنده شرایطی بسیار خطرناک است.
ریز شدن غیرعادی مردمکهای چشم و تبدیل شدن آنها به حالتی شبیه نقطه نیز میتواند از نشانههای فوری اوردوز باشد. این وضعیت که به مردمک سوزنی معروف است، در کنار کاهش سطح هوشیاری، تنفس آهسته و کبودی لبها، باید بهعنوان زنگ خطر جدی در نظر گرفته شود. کنار هم قرار گرفتن این نشانهها میتواند احتمال وقوع اوردوز را افزایش دهد.
آگاهی خانوادهها، دوستان، همخانهها و اطرافیان افراد در معرض خطر، نقش مهمی در شناسایی سریع این وضعیت دارد. بسیاری از قربانیان در زمانی دچار اوردوز میشوند که افرادی در نزدیکی آنان حضور دارند، اما ناآگاهی از علائم یا تصور اینکه فرد تنها به خواب رفته است، موجب از دست رفتن زمان میشود. شناخت نشانهها میتواند تصمیمگیری را سریعتر و امکان نجات را بیشتر کند.
در لحظات بحرانی، نباید زمان صرف قضاوت درباره سابقه فرد یا علت مصرف شود. اولویت اصلی، تشخیص خطر و درخواست فوری کمک است. هرگونه تعلل، پنهانکاری یا امید به بهبود خودبهخودی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد. اوردوز وضعیتی است که ممکن است حتی یک دقیقه تأخیر در آن، تفاوت میان بازگشت به زندگی و از دست رفتن کامل فرصت نجات باشد.
افزایش آگاهی عمومی درباره این علائم، تنها یک توصیه فردی نیست، بلکه ضرورتی اجتماعی محسوب میشود. آموزش نشانههای ساده اوردوز میتواند یک دوست، عضو خانواده، همخانه یا حتی رهگذری را که بهطور اتفاقی با چنین صحنهای مواجه میشود، به فردی مؤثر در نجات جان یک انسان تبدیل کند.
اعتیاد همیشه آرام و تدریجی جان افراد را نمیگیرد. گاهی یک تصمیم کوتاه، نخستین تجربه مصرف یا بازگشت دوباره پس از چند روز پاکی، میتواند در چند دقیقه به بحرانی مرگبار تبدیل شود. شناخت علائم، جدی گرفتن هر تغییر غیرعادی و اقدام بدون تأخیر، مهمترین فرصتی است که میتواند از پایان یافتن یک زندگی جلوگیری کند.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/
نظر شما