به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، در دنیای امروز که مرزهای فیزیکی با سیلاب داده‌ها و پیکسل‌ها از میان رفته است، نبرد اصلی نه در میدان‌های جنگ سنتی، بلکه در لایه‌های نرم‌افزاری، اپلیکیشن‌ها و نوشت‌افزارها جریان دارد. هر بار که کودکی در ایران، یک شخصیت کارتونی با استانداردهای غربی را در یک اپلیکیشن یادگیری یا طرح روی یک نوشت‌افزار می‌بیند، فرآیند «استعمار فرهنگی» در ذهن او رخ می‌دهد.

ما با بحران عمیقی روبرو هستیم. استفاده از ابزارهایی که نه تنها از نظر تکنولوژیک، بلکه از نظر روانی و فرهنگی، متعلق به ما نیستند. ضرورت گذار از نوشت‌افزارهای بیگانه به سمت تولید نوشت‌افزارهای ایرانی-اسلامی، دیگر یک انتخاب اقتصادی نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای حفظ هویت ملی و تربیت نسلی است که قهرمانانش را در خود بیند، نه در نقشه‌های دوردست پایتخت‌های غربی.

نوشت‌افزارها، صرفاً مجموعه‌ای از ابزارهای نوشتن، تمرین کردن، درس خواندن و آموختن نیستند. وقتی یک کودک برای تمرین نوشتن یا حل ریاضی از نرم‌افزاری استفاده می‌کند که در آن شخصیت‌ها و استانداردهای زیبایی‌شناسی آن‌ها برآمده از فرهنگ‌های متفاوت است، نوعی «ناهمسازی فرهنگی» در او ایجاد می‌شود.

این شخصیت‌ها و انیمیشن‌ها، حامل ارزش‌های پنهانی هستند. آن‌ها نوعی از سبک زندگی، روابط اجتماعی و حتی مدل‌های اخلاقی را به عنوان «هنجار» به کودک القا می‌کنند. وقتی قهرمان یک بازی یا یک انیمیشن، ویژگی‌هایی دارد که با ارزش‌های خانواده ایرانی و اسلامی در تضاد است، یا صرفاً یک «بیگانه فرهنگی» است، کودک ناخودآگاه حس می‌کند که برای مدرن بودن باید از الگوهای آن فرهنگ پیروی کند.

تولید نوشت‌افزار ایرانی-اسلامی، اولین قدم برای ایجاد یک اکوسیستم بومی است. این کار تنها به معنای تولید یک سری لوازم التحریر با طرح‌های ایرانی نیست، بلکه به معنای ساخت زیرساختی است که در آن تولید کننده و طراح ایرانی، با نگاهی به شخصیت کارتون‌ها و انیمیشن های ایرانی و قهرمانان ملی-مذهبی، استانداردهای خود را تعریف کند. حمایت از تولید ملی در این حوزه، باعث ایجاد زنجیره‌ای از ارزش‌ها می‌شود؛ وقتی ما زیرساخت خود را بسازیم، امنیت روانی کودکانمان را نیز تضمین کرده‌ایم.

اما مهم‌ترین و عمیق‌ترین لایه ماجرا، فراتر از اقتصاد و امنیت است؛ ما در حوزه «روان‌شناسی هویت» ایستاده‌ایم. نوشت‌افزارها، ابزارهای قدرتمند «نمادپردازی» هستند. در فرهنگ‌های غربی، انیمیشن‌ها و شخصیت‌های دیجیتال، نقش «اسطوره‌های مدرن» را ایفا می‌کنند. آن‌ها قهرمانان جدید عصر دیجیتال هستند.

اگر ما در نوشت‌افزارهای خود، از شخصیت‌های غربی استفاده کنیم، در واقع اجازه می‌دهیم که اسطوره‌های ما به آرامی در پس هجوم شخصیت پردازی های غربی گم شوند. چرا باید کودک ایرانی با الگوی یک ابرقهرمان که هیچ سنخیتی با فرهنگ ایرانی-اسلامی ندارد بزرگ شود، در حالی که ما در تاریخ و ادبیات خود، قهرمانانی داریم که نماد عدالت، ایثار، شجاعت و پیوند با خلاقیت‌های الهی هستند؟

نوشت‌افزارهای ایرانی-اسلامی فرصتی طلایی برای بازآفرینی قهرمانان هستند. تصور کنید یک دفتر یا کیف ایرانی که در آن شخصیت‌ها، با همان لباس، زبان، و وقار ایرانی، اما با تکنولوژی‌های پیشرفته و انیمیشن‌های سطح بالای جهانی، به کودک آموزش می‌دهند. در این حالت، کودک نه تنها یاد می‌گیرد، بلکه با شخصیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که با ریشه‌های او همسو هستند. این یعنی تبدیل شدن از یک مصرف‌کننده بی‌هویت به یک شهروند آگاه و صاحب‌اصالت.

برخی معتقدند مگر انیمیشن و نوشت‌افزار چه ارتباطی به دین و فرهنگ دارد؟ این‌ها فقط ابزار هستند. این یک اشتباه بزرگ است. هیچ ابزاری در جهان، خنثی نیست. هر ابرازی که ساخته می‌شود، حامل جهان‌بینی سازنده آن است.

نوشت‌افزارهای ایرانی-اسلامی باید فراتر از صرفاً تغییر ظاهر باشند. هدف این نیست که فقط یک شخصیت ایرانی را جایگزین یک شخصیت غربی کنیم؛ بلکه هدف این است که منطق این ابزارها با ارزش‌های ما سازگار باشد.

دولت و سیاست‌گذاران باید با ایجاد فضای رقابتی و حمایتی، تولید نوشت‌افزارهای بومی را نه به عنوان یک کالای لوکس، بلکه به عنوان یک ضرورت فرهنگی در دستور کار قرار دهند. استفاده از لوازم التحریر بومی در مدارس و نهادهای دولتی، اولین قدم برای عادی‌سازی این جریان است.
تولیدکنندگان و طراحان ایرانی نباید تنها به دنبال کپی‌برداری باشند. چالش اصلی، خلق نوآوری‌هایی است که در عین مدرن بودن، ریشه در فرهنگ ما داشته باشد. ما نیاز به طراحان گرافیک و انیماتورهایی داریم که زیبایی‌شناسی اسلامی-ایرانی را درک کرده باشند.
از سوی دیگر آگاهی‌بخشی به والدین ضروری است. والدین باید بدانند که هر نوشت افزاری که فرزندشان با آن وقت می‌گذراند و در حال آموزش هستند، در حال ساختن بخشی از شخصیت اوست. حمایت از محصولات ایرانی، تنها یک شعار اقتصادی نیست، بلکه یک اقدام تربیتی است.

محمدحسین نخچی، فعال حوزه اسباب‌بازی در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایسکانیوز در خصوص تبدیل شخصیت های کارتونی به اسباب بازی و لوازم نوشت افزار گفت: اوضاع ساخت انیمیشن در ایران خوب بوده اما مسئله این است که روی آن کار زیادی نشده است یعنی تشکیل آژانس‌های مرچاندایزینگ نیاز بوده که این آژانس‌ها شکل نگرفته است و هرچه بوده تلاش تهیه کننده انیمیشن بوده است که با یک تولید کننده از بازی و نوشت افزار بتواند تفاهم کند و کاری را پیش ببرد.

وی خاطرنشان کرد: از سوی دیگر تولید کننده خواسته این کار را انجام بدهد اما زبان مشترکی در این زمینه وجود نداشته اما در اصل پروژه‌های طراحی و محصولات یک انیمیشن باید در درون خودش زنجیره کامل مرچندایز را کامل ببیند اما با این مشکل مواجه هستیم که انیمیشن وقتی ساخته می‌شود تازه دنبال این هستند که مثلاً عروسکی ساخته بشود یا اسباب‌بازی و سایر محصولاتش ساخته شود در صورتی که باید از همان ابتدا به آن فکر می‌شده و جزئیات زیادی دارد که باید به آن توجه میشده است مثل اینکه که آیا محصولات کاراکتر یک انیمیشن اصلاً خوب در می‌آید و اصلا قابل تولید محصولات فیزیکی است یا خیر.

ساخت نوشت‌افزار ایرانی-اسلامی، تلاش برای بازپس‌گیری «فضای ذهن» است. ما می‌خواهیم جهانی بسازیم که در آن، کودک ایرانی، در حالی که از باکیفیت‌ترین لوازم التحریر استفاده می‌کند، همزمان با افتخار با قهرمانان و شخصیت های ملی خود در تصویر روبه‌رو شود. ما باید از مصرف‌کننده بودن به سوی خالق بودن حرکت کنیم؛ خالقی که ابزارهای خود را با دست‌های خود می‌سازد و با روحی که از خاک خود و ایمان خود برآمده است.

انتهای پیام/