صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی در گفتگو با خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، در پاسخ به اینکه چرا با وجود پدیده قدرتمند ال‌نینو، بارش‌های کشور همچنان با عدم قطعیت بالایی مواجه است، گفت: این پدیده ال‌نینو بر روی خط استوا در اقیانوس آرام شکل می‌گیرد و کشورهایی که به این منطقه نزدیک هستند، مانند بخش‌هایی از قاره آمریکا، شرق آسیا و شمال استرالیا، تحت تأثیر مستقیم آن قرار دارند؛ به گونه‌ای که برای برخی از این کشورها خشکسالی و برای برخی دیگر ترسالی به همراه دارد. اما رابطه این پدیده با کشور ما به دلیل مسافت زیاد، غیرمستقیم است و لزوماً این‌طور نیست که هر زمان ال‌نینو باشد، ما با ترسالی مواجه شویم یا در غیاب آن خشکسالی رخ دهد.
وی با طرح این نکته که تأثیر ال‌نینو در ایران عمدتاً در فصل پاییز و به‌ویژه در آبان و نیمه اول آذر متمرکز است، اضافه کرد: همبستگی این پدیده با بارش‌های کشور ما در نهایت حدود ۶۰ درصد است؛ به این معنا که بارش سالانه حدود ۴۰ درصد و بارش پاییز حدود ۶۰ درصد تحت تأثیر آن قرار دارد.
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در واکنش به این پرسش که آیا شاخص‌های اقلیمی دیگری نیز بر بارش‌ها مؤثرند، اظهار کرد: شاخص‌های زیادی بر اقلیم کشور ما اثر می‌گذارند که اغلب تأثیر غیرمستقیم دارند، اما برآیند تمام این شاخص‌هاست که آب و هوای ما را می‌سازد. به عبارت دیگر آن غولی که از ال‌نینو ساخته‌اند چندان قابل اعتنا نیست.
او با بیان اینکه شاخص‌های متعددی بر وضعیت جوی کشور مؤثر هستند، گفت: شاخص‌هایی نظیر دور پیوند nao، دور پیوند ao که در اقیانوس اطلس و قطب رخ می‌دهند و همچنین شاخص دو قطبی اقیانوس هند که بسیار مؤثر است، در کنار شاخص بسیار موثر mjo که تأثیری مستقیم بر کشور ما دارد، همگی در برآیند نهایی آب و هوای کشور نقش دارند.
ضیائیان در خصوص اینکه بارش‌های پاییز امسال فراتر از نرمال و متمرکز بر زاگرس و دامنه‌های البرز خواهد بود، گفت: در مهرماه، به‌جز استان‌های ساحلی دریای خزر، در اکثر نقاط کشور بارش‌های درشتی نداریم و به‌طور میانگین، مهرماه تنها ۳ درصد از بارش کل سال را تأمین می‌کند.
وی با اشاره به توزیع زمانی بارش‌ها اضافه کرد: در آبان ماه، حدود ۸ درصد از بارش سال تامین می‌شود. انتظار ما این است که در روزهای پایانی مهر، یعنی هفته آخر مهر و در طول ماه آبان، شاهد بارش‌های بیش از نرمال باشیم که این وضعیت به‌ویژه در نیمه غربی و نوار شمالی کشور پیش‌بینی می‌شود.
چشم‌انداز بارش‌های زمستانی و جبران کسری آب
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی وضع هوا در واکنش به ابهاماتی که درباره مدل‌های بارش زمستانی و پیامدهای آن برای برنامه‌ریزی منابع آبی وجود دارد، اظهار کرد: نقشه‌ها نشان می‌دهند که بارش‌های زمستانه در اغلب مناطق کشور نرمال باشد؛ یعنی تقریباً معادل میانگین بلندمدت باشد. از آنجا که غالب بارش‌های کشور در فصل زمستان رخ می‌دهد، وقوع بارش‌های نرمال در این فصل می‌تواند نویدبخش سال خوبی باشد.
او با بیان اینکه احتمال کاهش بارش‌ها در زمستان نسبت به سال‌های قبل کم است، گفت: ما در زمستان با بارش‌های نرمال رو به‌رو خواهیم بود و احتمال اینکه بارش‌ها کمتر از نرمال باشند، بسیار اندک است؛ لذا در این فصل بارش بیش از نرمال یا نرمال پیش‌بینی می‌شود.
وی در پاسخ به ادعاهایی مبنی بر اینکه پاییز امسال یکی از خشک‌ترین پاییزهای ۵۰ سال گذشته خواهد بود و کشور با کسری بارش مواجه است، گفت: همان‌طور که اشاره کردم، ما در پاییز امسال و به‌ویژه در ماه آبان، برای نیمه غربی و نوار شمالی کشور بارش‌های بیش از نرمال خواهیم داشت و اگر این پیش‌بینی‌ها محقق شود.
چالش تغذیه سفره‌های زیرزمینی و تأثیر گرمایش بر ذخایر برفی
صادق ضیائیان در پاسخ به اینکه آیا بارش‌های پیش‌بینی‌شده می‌تواند کسری منابع آب زیرزمینی را جبران کند، گفت: با این بارش‌ها کسری منابع آب زیرزمینی تامین نخواهد شد. البته بهبود پیدا می‌کند. وضعیت سدها احتمالاً مناسب خواهد شد، اما بهبود منابع آب زیرزمینی زمان‌بر است و نمی‌توان انتظار داشت که این کسری‌ها به‌سرعت تأمین شوند.
وی با طرح این نکته که بارش برف نقش حیاتی در تغذیه تدریجی سفره‌های زیرزمینی دارد و نگرانی‌هایی درباره افزایش دما و کاهش سهم برف وجود دارد، اضافه کرد: این موضوع کاملاً درست است. بر اساس پیش‌بینی‌های فعلی که ممکن است تغییر کند، احتمالاً با مشکل در میزان بارش برف مواجه نخواهیم شد، اما چالش اصلی ما ماندگاری برف است که کمتر خواهد شد. چون دما از میانگین بلندمدت بیشتر است.
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در واکنش به این پرسش که روند گرمایشی کنونی چه تأثیری بر ذخایر برفی دارد، اظهار کرد: زمانی پیش‌بینی می‌شود که مثلا دمای زمستان حدود ۱ تا ۲ درجه از میانگین بلندمدت بیشتر باشد. این مسئله باعث می‌شود برف‌ها زودتر آب شوند و ماندگاری آن‌ها در ذخایر برفی کوهستان کاهش یابد.
ضیاییان با ذکر مثالی اضافه کرد: در منطقه‌ای مانند کردستان که دمای زمستانی‌اش منهای ۱۰ است اگر این دما به منهای ۸ برسد باز هم بارش برف رخ می‌دهد اما ماندگاری‌اش کمتر خواهد شد. شود و در نتیجه تغذیه تدریجی سفره‌های آب زیرزمینی در سال جاری کمتر خواهد بود.
او در پاسخ به اینکه آیا این روند گرمایشی می‌تواند ذخایر منابع آبی را در فصل گرم سال آینده به خطر بیندازد، گفت: در حال حاضر نمی‌توان سناریوی دقیقی برای مدیریت منابع آب در تابستان سال آینده ترسیم کرد، زیرا باید منتظر وقوع زمستان و بررسی نتایج آن باشیم؛ اما می‌توان گفت وضعیت تابستان سال آینده نسبت به تابستان امسال بهتر خواهد بود.
انتهای پیام/
نظر شما