به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ روستاها سال‌هاست که در ادبیات توسعه به عنوان پایه‌های تولید و امنیت غذایی کشور شناخته می‌شوند، اما یکی از چالش‌های تاریخی این مناطق، نبود پشتوانه کافی برای آینده اقتصادی خانوارهایی بوده است که بخش بزرگی از زندگی خود را در فعالیت‌های کشاورزی، دامداری و مشاغل سنتی سپری می‌کنند. برخلاف بسیاری از مشاغل رسمی شهری که از مسیرهای مشخص بیمه‌ای برخوردارند، بخش قابل توجهی از فعالان روستایی و عشایری همواره با نگرانی‌هایی درباره دوران سالمندی، ازکارافتادگی و کاهش توان اقتصادی مواجه بوده‌اند.

افزایش ضریب پوشش بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر در همدان و رسیدن تعداد بیمه‌شدگان این صندوق به حدود ۱۸۰ هزار نفر، بخشی از روندی است که تلاش می‌کند این فاصله تاریخی را کاهش دهد. افزایش ۱۳ درصدی پوشش بیمه‌ای در استان را می‌توان نه فقط یک موفقیت آماری، بلکه نشانه حرکت تدریجی جامعه روستایی به سمت پذیرش مفهوم آینده‌نگری اقتصادی دانست؛ مفهومی که در گذشته گاهی به دلیل مشکلات درآمدی یا نبود آگاهی کافی کمتر مورد توجه قرار می‌گرفت.

اقتصاد روستایی همدان همچنان وابستگی زیادی به فعالیت‌های کشاورزی، دامداری و تولیدات محلی دارد. این فعالیت‌ها اگرچه نقش مهمی در تأمین نیازهای جامعه دارند، اما معمولاً با نوسانات زیادی روبه‌رو هستند. تغییرات اقلیمی، هزینه‌های تولید، نوسان قیمت محصولات و شرایط بازار، زندگی اقتصادی بسیاری از خانوارهای روستایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در چنین شرایطی، بیمه اجتماعی می‌تواند به عنوان یک ابزار کاهش ریسک عمل کند و بخشی از نگرانی‌های آینده را کاهش دهد.

تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد توسعه روستا تنها با افزایش تولید محقق نمی‌شود، بلکه امنیت اجتماعی تولیدکنندگان نیز یکی از پایه‌های اصلی توسعه پایدار است. کشاورزی که بداند پس از سال‌ها فعالیت، پشتوانه‌ای برای دوران سالمندی دارد، با اطمینان بیشتری در چرخه تولید باقی می‌ماند. به همین دلیل، بیمه اجتماعی در مناطق روستایی تنها یک خدمت حمایتی نیست؛ بلکه بخشی از سیاست حفظ سرمایه انسانی و اقتصادی روستاها محسوب می‌شود.

در استان همدان، افزایش مشارکت زنان روستایی و عشایری در طرح‌های بیمه‌ای یکی از تغییرات قابل توجه سال‌های اخیر است. رشد سهم زنان از میان بیمه‌شدگان جدید نشان می‌دهد نقش اقتصادی زنان در مناطق روستایی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. زنان روستایی علاوه بر نقش‌های خانوادگی، در بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی مانند صنایع دستی، فرآوری محصولات کشاورزی، دامداری و مشاغل خانگی مشارکت فعال دارند، اما در گذشته این فعالیت‌ها کمتر در ساختارهای رسمی اقتصادی دیده می‌شد.

تقویت پوشش بیمه‌ای زنان روستایی می‌تواند آثار اجتماعی گسترده‌تری نیز داشته باشد. استقلال اقتصادی بیشتر، افزایش احساس امنیت نسبت به آینده و کاهش آسیب‌پذیری خانوارها از جمله پیامدهایی است که توسعه بیمه اجتماعی می‌تواند به همراه داشته باشد. به همین دلیل، توجه به زنان سرپرست خانوار و گروه‌های کمتر برخوردار یکی از محورهای مهم سیاست‌های جدید در این حوزه محسوب می‌شود.

با وجود پیشرفت‌های انجام‌شده، مسئله اصلی همچنان رسیدن به پوشش کامل جامعه هدف است. بخشی از جمعیت روستایی ممکن است هنوز به دلایل مختلف مانند درآمد محدود، نبود آگاهی کافی یا دشواری دسترسی، از خدمات بیمه‌ای استفاده نکنند. تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است که توسعه بیمه در مناطق روستایی نیازمند فرهنگ‌سازی مستمر و طراحی مدل‌هایی متناسب با شرایط اقتصادی این گروه‌هاست.

نقش کارگزاری‌های محلی نیز در این میان اهمیت زیادی دارد. حضور نمایندگان بیمه در مناطق مختلف استان می‌تواند فاصله میان خدمات رسمی و جامعه هدف را کاهش دهد. بسیاری از خانوارهای روستایی زمانی برای استفاده از خدمات اقدام می‌کنند که ارتباط مستقیم، توضیح روشن و اعتماد کافی نسبت به فرآیندها داشته باشند.

از سوی دیگر، توسعه بیمه اجتماعی باید همراه با سیاست‌های گسترده‌تر توسعه روستایی باشد. بیمه به تنهایی نمی‌تواند تمام مشکلات اقتصادی روستاها را حل کند. ایجاد اشتغال پایدار، حمایت از تولید، توسعه بازار محصولات محلی، بهبود زیرساخت‌ها و افزایش دسترسی به خدمات آموزشی و درمانی، مجموعه‌ای از اقداماتی است که در کنار بیمه می‌تواند آینده روستاها را تقویت کند.

همدان با برخورداری از تعداد قابل توجهی روستا و تنوع فعالیت‌های اقتصادی، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از نمونه‌های موفق توسعه اجتماعی در مناطق روستایی را دارد. اما حفظ این مسیر نیازمند نگاه بلندمدت است؛ نگاهی که روستاییان را نه صرفاً دریافت‌کنندگان خدمات حمایتی، بلکه صاحبان سرمایه انسانی و اقتصادی استان بداند.

افزایش تعداد بیمه‌شدگان یک نقطه پایان نیست، بلکه آغاز مرحله‌ای مهم‌تر است؛ مرحله‌ای که باید در آن کیفیت خدمات، رضایت بیمه‌شدگان و ارتباط میان بیمه اجتماعی و توسعه اقتصادی روستاها مورد توجه قرار گیرد. آینده روستاهای همدان زمانی پایدارتر خواهد شد که تولیدکننده امروز، تصویر روشن‌تری از امنیت فردای خود داشته باشد.

بیمه اجتماعی در ظاهر یک قرارداد اقتصادی میان فرد و صندوق است، اما در عمق خود قراردادی میان جامعه و آینده محسوب می‌شود؛ قراردادی که تعیین می‌کند کسانی که سال‌ها چرخ تولید را چرخانده‌اند، در سال‌های نیاز تا چه اندازه از حمایت برخوردار خواهند بود.

خبرنگار: نازنین مولائی منظر

انتهای پیام./