به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی و ایجاد ارتباط موثر میان ظرفیت‌های علمی و پژوهشی، یکی از الزامات ارتقای کیفیت آموزش و تقویت جریان تحقیقات در دانشگاه‌ها به‌شمار می‌رود. در شرایطی که گسترش هوش مصنوعی و تحولات فناوری، بخش قابل توجهی از آموزش‌های نظری را دستخوش تغییر کرده است، اهمیت آموزش‌های عملی و دسترسی دانشجویان به امکانات آزمایشگاهی بیش از گذشته احساس می‌شود.
دانشگاه آزاد اسلامی نیز با در اختیار داشتن هزاران آزمایشگاه و کارگاه در سراسر کشور، ظرفیت گسترده‌ای برای تقویت آموزش عملی، توسعه تحقیقات کاربردی و پاسخ‌گویی به نیازهای صنعت دارد؛ ظرفیتی که بهره‌برداری موثر از آن، مستلزم ایجاد ارتباط سازمان‌یافته میان واحدهای مختلف و استفاده مشترک از امکانات و توانمندی‌های موجود است.
عبدالله محمدی، مدیرکل شبکه پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی، در گفتگو با خبرنگار ایسکانیوز به تشریح برنامه‌های این مجموعه برای تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی، به تبیین جایگاه علوم پایه در توسعه پژوهش، ضرورت شبکه‌سازی میان آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌ها، تبادل تجهیزات و دانش تخصصی و همچنین شکل‌گیری شبکه‌های تخصصی در حوزه‌های مختلف پرداخته که در ادامه می‌خوانید.
تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی؛ ضرورتی برای ارتقای آموزش و پژوهش در علوم پایه
محمدی با اشاره به اهمیت زیرساخت‌های شبکه آزمایشگاهی در توسعه علوم پایه گفت: حوزه زیرساخت و شبکه آزمایشگاهی می‌تواند در بخش علوم پایه، هم برای ارتقای کیفیت آموزش و هم برای تقویت فعالیت‌های تحقیقاتی بسیار مهم و اثرگذار باشد. شبکه پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه نیز تمام تلاش خود را به‌کار گرفته است تا از طریق شبکه‌سازی، این ظرفیت را توسعه دهد.
وی با بیان اینکه در سطح کشور بیش از ۷ هزار آزمایشگاه و کارگاه در دانشگاه آزاد اسلامی وجود دارد، اضافه کرد: هرکدام از این آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌ها از توانمندی‌ها و قابلیت‌های خاص خود برخوردار هستند، اما اگر بتوانیم میان این مجموعه‌ها یک شبکه ارتباطی ایجاد کنیم، این شبکه می‌تواند اثربخشی بسیار بیشتری داشته باشد و زمینه اجرای طرح‌های کلان را فراهم کند.
مدیرکل شبکه پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی با تشریح برنامه‌های این مجموعه در حوزه آزمایشگاه‌ها اظهار کرد: ما در این حوزه، در سه بخش برنامه‌ریزی می‌کنیم که یکی از آنها افزایش کیفیت آموزشی است.
محمدی با اشاره به شرایط جدید آموزش در عصر توسعه هوش مصنوعی گفت: با توجه به شرایط جدید و گسترش هوش مصنوعی در سطح کشور و جهان، در حوزه مباحث نظری تا حدودی یک مرجع در دسترس قرار گرفته است و امکان پیشبرد آموزش از این طریق وجود دارد، اما در مباحث عملی، دانشجو و عضو هیئت علمی حتما باید در آزمایشگاه حضور پیدا کنند و آموزش عملی را از نزدیک تجربه کنند.
وی با اشاره به نگاه ویژه ریاست دانشگاه آزاد اسلامی به حوزه علوم پایه افزود: با توجه به فرمایشات ریاست محترم دانشگاه که توجه ویژه‌ای به بخش علوم پایه دارند، تلاش خواهیم کرد از این فرصت استفاده کنیم و زیرساخت‌های آزمایشگاهی خود را در این حوزه تقویت کنیم.
محمدی با تاکید بر نقش بنیادین علوم پایه در تحقق ماموریت دانشگاه گفت: اگر بتوانیم بخش علوم پایه را تقویت کنیم، شعار دانشگاه مبنی بر «دانشگاه حل مسئله» نیز محقق خواهد شد. در این صورت، حوزه‌های دیگر هم می‌توانند در ادامه این مسیر رشد کنند، توسعه یابند و بالنده شوند. همچنین از این طریق قادر خواهیم بود پاسخ مناسبی به نیازهای صنعت، به‌ویژه از منظر ارائه خدمات، ارائه کنیم.
شبکه‌سازی؛ از تبادل تجهیزات تا استفاده مشترک از توان کارشناسان
وی در پاسخ به این پرسش که از ۷ هزار آزمایشگاه و کارگاه مورد اشاره آزمایشگاه‌های علوم پایه چه سهمی را دارد توضیح داد: از این 7 هزار آزمایشگاه حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آزمایشگاه‌ها در حوزه علوم پایه فعالیت دارند.
محمدی در ادامه، درباره مفهوم شبکه‌سازی و اینکه آیا منظور از این موضوع، برقراری ارتباط و تعامل میان آزمایشگاه‌های دانشگاه آزاد اسلامی در سراسر کشور است، گفت: دقیقا همین‌طور است. این موضوع هم از منظر تعامل علمی و هم از نظر تبادل تجهیزات و مواد آزمایشگاهی اهمیت دارد.
وی با تشریح ابعاد مختلف این تعامل گفت: ممکن است دستگاهی در یک آزمایشگاه استفاده چندانی نداشته باشد؛ در چنین شرایطی می‌توانیم آن را به آزمایشگاه دیگری منتقل کنیم تا میزان بهره‌وری آن افزایش پیدا کند. بنابراین، تبادل تجهیزات یکی از محورهای مهم شبکه‌سازی میان آزمایشگاه‌هاست.
محمدی با اشاره به اهمیت استفاده مشترک از توان کارشناسان تخصصی اضافه کرد: از منظر تعامل نیروی انسانی نیز ظرفیت‌های قابل توجهی وجود دارد. برای مثال، گاهی کارشناسانی داریم که در حوزه کالیبراسیون و تعمیرات تجهیزات آزمایشگاهی از توانمندی بالایی برخوردار هستند. می‌توانیم از این کارشناسان در آزمایشگاه‌های دیگر استفاده کنیم تا مشکلات موجود برطرف شود و آن مجموعه نیز بتواند فعالیت خود را با کیفیت بیشتری ادامه دهد.
وی تاکید کرد: در واقع، شبکه‌سازی در همه این حوزه‌ها در دستور کار ما قرار دارد و عملا در حال پیشبرد این فرایند هستیم.
از شبکه هوش مصنوعی تا همکاری مراکز خدمات آزمایشگاهی
مدیرکل شبکه پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی با تشریح نمونه‌های عملی شبکه‌سازی در این دانشگاه گفت: صبح امروز، جلسه شبکه هوش مصنوعی دانشگاه با حضور ۱۷ مرکز تحقیقاتی و دانشکده هوش مصنوعی برگزار شد که یک نمونه از این شبکه سازی است.
محمدی با اشاره به موضوعات مطرح‌شده در این نشست اضافه کرد: در این جلسه، مراکز و دانشکده‌های حاضر درباره پروژه‌هایی که می‌توانند در حوزه ورزش و همچنین سازمان حفظ نباتات تعریف و ارائه کنند، به تبادل نظر پرداختند. این نمونه‌ای از همکاری و هم‌افزایی میان مجموعه‌های مختلف دانشگاه در قالب شبکه‌سازی است.
وی همچنین به برگزاری نشست دیگری در این زمینه اشاره کرد و گفت: روز گذشته نیز جلسه‌ای با روسای مراکز خدمات آزمایشگاهی دانشگاه داشتیم تا درباره ظرفیت‌های همکاری میان این مراکز و چگونگی تعامل بیشتر آنها با یکدیگر بحث و تبادل نظر کنیم.
فعالیت ۱۲ شبکه تخصصی در حوزه‌های مختلف علمی
محمدی در پاسخ به این پرسش که چه تعداد از بیش از ۷ هزار آزمایشگاه و کارگاه دانشگاه آزاد اسلامی تاکنون وارد فرایند شبکه‌سازی شده‌اند و تعامل میان آنها برقرار شده است، اظهار کرد: ما شبکه‌های متعددی ایجاد کرده‌ایم. برای مثال، هفته گذشته شبکه‌ای با محوریت استان زنجان در حوزه عمران، معماری و سازه شکل گرفت.
وی با اشاره به سایر حوزه‌های فعالیت این شبکه‌ها افزود: در حوزه نانو و سازه و زلزله شبکه‌های تخصصی ایجاد شده‌اند. در مجموع، در حوزه‌های مختلف نزدیک به ۱۲ شبکه داریم که هرکدام از آنها مجموعه‌ای از مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاه‌های دانشگاه را در بر می‌گیرند و اعضای این شبکه‌ها در حال همکاری با یکدیگر هستند.
محمدی با تاکید بر اینکه تعداد شبکه‌های موجود برای پوشش تمام ظرفیت‌های دانشگاه کافی نیست، تصریح کرد: با توجه به سیاست‌های جدیدی که از سوی دکتر رنجبر ریاست دانشگاه و معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه ابلاغ شده است، لازم است این موضوع را با جدیت بیشتری پیگیری کنیم و تعداد شبکه‌ها را افزایش دهیم.
توسعه شبکه امنیت غذایی با رویکرد همکاری ملی
مدیرکل شبکه پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه، به یکی از محورهای مورد تاکید مسئولان دانشگاه اشاره کرد و گفت: به‌عنوان مثال، جناب آقای دکتر رنجبر در مراسمی که در استان خراسان رضوی برگزار شد، بر موضوع امنیت غذایی تاکید داشتند. ما پیش از این نیز شبکه امنیت غذایی را شکل داده بودیم، اما تلاش خواهیم کرد ادامه این فرایند را در راستای دستور ایشان پیش ببریم و با سه مجموعه مرتبط با امنیت غذایی که مورد تاکید قرار گرفته‌اند، همکاری داشته باشیم.
وی با اشاره به هدف نهایی این همکاری‌ها اضافه کرد: تلاش ما این است که از طریق این تعاملات، یک شبکه گسترده ملی ایجاد کنیم تا ظرفیت‌های مختلف در حوزه امنیت غذایی بتوانند در کنار یکدیگر فعالیت کنند و همکاری موثرتری داشته باشند.
محمدی همچنین با اشاره به فعالیت شبکه‌های تخصصی در سایر زمینه‌ها گفت: در حوزه گیاهان دارویی نیز شبکه داریم که در حال انجام فعالیت است. علاوه بر این، آزمایشگاه‌های همکار غذا و دارو و مجموعه‌های مرتبط با سازمان ملی غذا و دارو را نیز در اختیار داریم که این مجموعه‌ها هم به‌صورت مشترک و با رویکرد هم‌افزایی فعالیت می‌کنند و تلاش دارند با قدرت بیشتری پاسخ‌گوی نیازها باشند.
انتهای پیام/
نظر شما