به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم، در مراسم بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه و افتتاح نمایشگاه دهه ترویج علم ایران که صبح امروز در دانشگاه تهران برگزار شد، با اشاره به ابعاد مختلف علم گفت: علم دو کارکرد و دو ساحت مشخص دارد. با توجه به اینکه امروز به مناسبت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه پایدار گرد هم آمده‌ایم، می‌خواهم از این منظر به موضوع علم بپردازم.

علم؛ ابزاری برای پیشرفت یا آسیب‌رساندن به بشریت

مهاجرانی اظهار کرد: علم دو ساحت مشخص دارد. نخست، ساحت بیرونی آن است که نمونه‌هایش را در زندگی روزمره مشاهده می‌کنیم. در نهایت، این دانشمندان هستند که موشک‌ها را می‌سازند و سلاح‌های میکروبی را تولید می‌کنند؛ چراکه افراد ناآگاه نمی‌توانند چنین سلاح‌هایی بسازند. بنابراین، اینکه علم در اختیار چه کسی قرار دارد، نکته بسیار مهمی است.

وی افزود: ما از گذشته این تعبیر را که تیغ دادن در کف زنگی مست را شنیده ایم. بنابراین، نخستین ساحت علم می‌تواند هم در مسیر درست و هم در مسیر نادرست به کار گرفته شود. علم به ما قدرت پیش‌بینی‌پذیری می‌دهد؛ برای مثال، زمانی که علم پیش‌بینی می‌کند پدیده ال‌نینو رخ خواهد داد و بارندگی اتفاق می‌افتد، به ما می‌گوید که باید چه اقداماتی انجام دهیم.

سخنگوی دولت چهاردهم عنوان کرد: علم زمانی که به فناوری، صنعت و محصول تبدیل می‌شود، می‌تواند زندگی را برای ما هموارتر کند و شرایط بهتری به وجود آورد. از سوی دیگر، همین علم می‌تواند منشأ آسیب‌های فراوانی باشد. این همان ساحت بیرونی علم است که آثار مثبت و منفی آن را در جهان مشاهده می‌کنیم.

ساحت درونی علم؛ حرکت به سوی خودسازی و خردمندی

مهاجرانی در ادامه اظهار کرد: علم یک ساحت درونی نیز دارد. علم بر صاحب خود و کسی که به کاوش و جست‌وجوی آن می‌پردازد، تأثیر می‌گذارد. اگر این تأثیر از جنس خودسازی باشد، قطعاً فرد به انسانی عالم تبدیل خواهد شد.

وی با اشاره به جایگاه علم در ادبیات فارسی خاطرنشان کرد: در ادبیات ما آمده است که «علم از تو، تو را به دستاند» و جهل از آن است. انسانی که تصور می‌کند صرفاً به دلیل داشتن یک مدرک دانشگاهی به جایگاه و مرتبه‌ای رسیده است و می‌تواند بر دیگران سروری کند، قطعاً انسان عالم و خردمندی نیست.

مهاجرانی تصریح کرد: هدف علم و دانش، تربیت انسان دانا و خردمند است. نخستین کاری که خرد با انسان انجام می‌دهد، این است که او بداند در برابر گستره دانش، چیزی نیست و آنچه برای عرضه دارد، بسیار اندک است. در حقیقت، تنها قطره‌ای از دریای دانش به ما رسیده است.

ضرورت تربیت انسان‌های خردمند در کنار ترویج علم

سخنگوی دولت چهاردهم با اشاره به مسئولیت انجمن‌های علمی در ترویج علم گفت: امیدوارم در انجمن محترم ترویج علم و سایر انجمن‌های خوش‌نامی که خوشبختانه همکاری‌های خوبی نیز دارند، درباره این موضوع گفت‌وگو شود که چگونه می‌توانیم صرفاً افراد را نسبت به موضوعات مختلف کنجکاوتر کنیم، بدون آنکه خدای‌ناکرده آن‌ها را به انسان‌هایی تبدیل کنیم که از سفر به درون خود غافل می‌شوند.

وی افزود: این نکته بسیار کلیدی است. هرچه فرد عالم‌تر باشد، باید توجه و علاقه بیشتری به سفر درونی خود داشته باشد و بداند که آنچه از دانش در اختیار دارد، تنها قطره‌ای از یک دریای بی‌کران است.

مهاجرانی در ادامه با اشاره به یکی از ابیات حضرت مولانا عنوان کرد: «قطره دانش که بخشیدی ز پیش، متصل گردان به دریاهای خویش». این مصرع را حضرت مولانا در دفتر اول مثنوی آورده است و به نظرم نکته‌ای بسیار کلیدی در موضوع علم و دانش به شمار می‌رود.

وی خاطرنشان کرد: اگر فردی که به واسطه علم خود به جایگاه اجتماعی دست پیدا می‌کند، به این موضوع واقف نباشد که آنچه در اختیار دارد، تنها قطره‌ای از دانش است و همین قطره را نیز خداوند به او عطا کرده است، می‌تواند به عاملی خطرناک تبدیل شود.

تربیت انسان‌های اخلاق‌مدار؛ مهم‌تر از کسب رتبه‌های برتر دانشگاهی

مهاجرانی در پایان گفت: امیدوارم همه کسانی که در مسیر علم گام برمی‌دارند، قلم می‌زنند و تلاش می‌کنند تا جامعه‌ای با افراد عالم‌تر داشته باشیم، به این نکته نیز توجه داشته باشند که باید برای همه دانش‌آموزان و در تمام مقاطع حوزه آموزش، از پیش‌ دبستانی تا تحصیلات عالی، با دقت روی این موضوع کار کنیم و انسان‌های خردمند تربیت کنیم؛ نه اینکه صرفاً به دنبال پرورش افرادی با رتبه‌های برتر دانشگاهی باشیم.

سخنگوی دولت چهاردهم تأکید کرد: جهان از دانشمندانی که فاقد اخلاق بوده‌اند، آسیب‌های بسیاری دیده است.

انتهای پیام/