به گزارش گروه دانشگاه ایسکانیوز، با گذشت زمان از حوادث جنگ، بازخوانی دقیق رخدادها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ به‌ویژه در مواردی که درباره یک رویداد، روایت‌های متناقض شکل می‌گیرد.

یکی از این موارد، هدف قرار گرفتن انستیتو پاستور تهران در جریان جنگ رمضان است؛ حادثه‌ای که بازتاب گسترده‌ای در سطح بین‌المللی داشت و با ابراز همدردی نهادهایی مانند انستیتو پاستور پاریس و سازمان جهانی بهداشت همراه شد.

انستیتو پاستور از مراکز مهم علمی و بهداشتی کشور است و در تولید واکسن، تشخیص بیماری‌های عفونی و تحقیقات سلامت عمومی نقش کلیدی دارد. با این حال، در روزهای اخیر برخی رسانه‌های خارجی مدعی شده‌اند که حملات به این مجموعه غیرمستقیم بوده و بخش‌های حساس آن آسیبی ندیده است؛ ادعایی که در این گزارش بررسی می‌شود.

ماجرا از کجا شروع شد؟

روزنامه شرق در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، بخشی از گزارش میدانی خود درباره آسیب‌های واردشده به انستیتو پاستور را منتشر کرد. در این پست آمده بود که این مؤسسه هدف اصلی موشک‌ها نبوده، اما هم‌زمان تصریح شده بود که این مجموعه تاکنون سه بار در اثر حملات دچار آسیب‌های جدی شده است.

این در حالی است که در متن همان گزارش، به نقل از سخنگوی وزارت بهداشت آمده است: «چه کسی گفته که اصابت مستقیم نبوده، کاملاً مستقیم بوده است.»

با این حال، رسانه فارسی‌زبان «ایران‌وایر» با استناد به همین گزارش، مدعی شده که حملات به انستیتو پاستور غیرمستقیم بوده و مراکز حساس سالم مانده‌اند. این در حالی است که در هیچ بخش از گزارش شرق چنین ادعایی مطرح نشده است. برعکس، در این گزارش از تخریب‌های جدی در بخش‌های مالاریا، بانک سلولی، تحقیقات بالینی، بیوتکنولوژی و حتی بخش‌های پشتیبانی سخن گفته شده است. همچنین نقل‌قول روابط عمومی انستیتو پاستور در این بازنشر، با تغییر و بدون صداقت کامل بازتاب یافته است.

چه اتفاقی برای انستیتو پاستور افتاد؟

انستیتو پاستور در جریان جنگ رمضان سه‌بار هدف حمله قرار گرفت، اما این سه حمله شرایط یکسانی نداشتند.

در نخستین روز جنگ، ۹ اسفند، آمریکا و اسرائیل با شلیک ۳۰ موشک به محل زندگی و دفتر شهید آیت‌الله خامنه‌ای به ایران حمله کردند. تمرکز اصلی این حمله بر همان اهداف بود. اما خسارت قابل توجهی به ساختمان‌های انستیتو پاستور وارد شد؛ ساختمان‌هایی که در مجاورت این اهداف در خیابان پاستور، با فاصله حدود ۳۰۰ متری از بیت رهبری، قرار دارند.

حمله دوم در ۱۵ اسفند و با شدت بیشتری انجام شد. دشمن صهیونیستی اعلام کرد که با ۵۰ فروند جنگنده، «تأسیسات زیرزمینی در اطراف بیت رهبری» در تهران را هدف قرار داده است. در جریان این حمله، درمانگاه شوریده نیز مورد اصابت قرار گرفت و بار دیگر خسارت‌های جانبی به انستیتو پاستور وارد شد.

شدیدترین مرحله حملات نیز در سوم فروردین رخ داد. این حمله که مخرب‌ترین مرحله توصیف شده، به آسیب‌های گسترده در بخش‌هایی از تأسیسات انجامید.

در این میان، برخلاف دو حمله قبلی، برای حمله سوم هیچ هدف مشخصی در محدوده انستیتو پاستور به‌عنوان هدف نهایی اعلام نشده است. از همین رو، با توجه به حجم بالای خسارت‌ها، این حمله تعمدی و مستقیم ارزیابی می‌شود.

به گفته وزیر بهداشت، انستیتو پاستور دست‌کم ۳ هزار میلیارد تومان آسیب دیده است. آزمایشگاه‌ها، تجهیزات و ساختمان‌های این مجموعه خسارت دیده‌اند. مسئولان نیز از آسیب جدی به تجهیزات های‌تک و گران‌قیمت و تخریب برخی ساختمان‌ها و بخش‌های کلیدی، از جمله بخش‌های مالاریا، بانک سلولی، تحقیقات بالینی و بیوتکنولوژی خبر داده‌اند.

تصویری از تخریب ساختمان انستیتو پاستور
بر اساس کنوانسیون‌های بین‌المللی مانند کنوانسیون ژنو و اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی، هرگونه حمله و آسیب به بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و تحقیقاتی غیرنظامی، جنایت جنگی محسوب می‌شود.

حمله به انستیتو پاستور، تنها مورد حمله به زیرساخت‌های درمانی و علمی کشور نبوده است. حمله به شرکت داروسازی توفیق دارو، حمله به ده‌ها مرکز علمی و دانشگاهی و حمله به شمار قابل توجهی از مراکز بهداشتی و درمانی نیز در جریان تجاوز دشمن صهیونیستی رخ داده است.

در مجموع، با در نظر گرفتن مجموعه شواهد موجود—از جمله نبود هدف اعلام‌شده در محدوده انستیتو پاستور در حمله سوم، حجم بالای خسارت‌های واردشده، نوع تخریب در بخش‌های حساس و نیز تکرار حملات به زیرساخت‌های علمی و درمانی—ارزیابی این رخداد صرفاً به‌عنوان «آسیب جانبی» با ابهام‌های جدی مواجه است. این شواهد نشان می‌دهد که دست‌کم در مرحله سوم، احتمال مستقیم و تعمدی بودن حمله تقویت می‌شود.

بر این اساس، روایت‌هایی که تلاش می‌کنند این حملات را غیرمستقیم یا فاقد آسیب به بخش‌های حساس جلوه دهند، نه‌تنها با داده‌های میدانی و گزارش‌های رسمی همخوانی ندارند، بلکه بخشی از واقعیت را نادیده می‌گیرند. در چنین شرایطی، بازخوانی دقیق و مستند این رویدادها، برای جلوگیری از شکل‌گیری روایت‌های ناقص یا جهت‌دار، اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند.

انتهای پیام/