به گزارش خبرنگار بینالملل ایسکانیوز، رئیسجمهور ایران روز گذشته برای شرکت در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد وارد نیویورک شد. دولت آمریکا پس از کشوقوسهای فراوان با صدور روادید برای هیئت ایرانی موافقت کرد، اما حضور این هیئت را به اعضای اصلی و کارکنان ضروری محدود و برای رفتوآمد اعضای آن نیز محدودیتهایی اعمال کرد. این اقدامات در حالی صورت گرفت که واشنگتن بهعنوان کشور میزبان سازمان ملل، بر اساس تعهدات خود موظف به فراهم کردن امکان حضور هیئتهای دیپلماتیک در نشستهای این سازمان است.
بیشتر بخوانید:
جهان در انتظار دیدار روسای جمهور چین و آمریکا / شی با کارزار فشار اقتصادی علیه ایران همسو میشود؟
همزمان با حضور رئیسجمهور ایران در نیویورک، آینده جنگ و احتمال تشدید دوباره درگیری پس از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا به یکی از محورهای مهم بحث درباره روابط تهران و واشنگتن تبدیل شده است. برخی تحلیلگران با استناد به اظهارات دونالد ترامپ، احتمال تشدید فشار نظامی پس از انتخابات نوامبر را مطرح کردهاند، هرچند ترامپ همزمان امکان دستیابی به توافق را نیز باز گذاشته است. از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی و فشار بر هزینههای زندگی در آمریکا، بهویژه افزایش قیمت بنزین و گازوئیل، در آستانه انتخابات میاندورهای به یک مسئله داخلی مهم تبدیل شده است؛ بهگونهای که افزایش هزینه سوخت و پیامدهای آن بر قیمت کالاها میتواند بر فضای سیاسی و رفتار رأیدهندگان در انتخابات پیشرو اثرگذار باشد.
دکتر «جان کالابرس» -استاد دانشگاه امریکن واشنگتن دی سی- در گفتگوی با ایسکانیوز به سوالاتی در این مورد پاسخ داد.
تلاش ترامپ برای استفاده از تریبون سازمان ملل
وی در پاسخ به دلیل کارشکنیهای آمریکا در قبال سفر هیئت ایرانی برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل اظهار کرد: دولت آمریکا تنها به رئیسجمهور پزشکیان، وزیر امور خارجه عراقچی و گروه کوچکی از کارکنان و اعضای اصلی هیئت اجازه دریافت روادید داده و این هیئت به طور محسوس نسبت به سال ۲۰۲۵ کوچکتر است و فعالیت آن تحت محدودیتهای مربوط به سفر قرار دارد.
از نظر این استاد آمریکایی، باید به ایران اجازه داده شود تا در سازمان ملل حضور پیدا کند، زیرا ایالات متحده بر اساس «توافقنامه مقر سازمان ملل» موظف به این کار است، اما در عین حال تلاش میکند حضور هیئت ایرانی تا حد امکان محدود باقی بماند.
جان کالابرس بر این باور است ترامپ نیز تقریبا با همان رویکرد از تریبون سازمان ملل استفاده کرد و باب مذاکره و دستیابی به توافق را باز گذاشت، اما همزمان روشن کرد که برای تشدید درگیری نیز آمادگی دارد.
خویشتنداری در حال حاضر و حلوفصل مسئله در آینده؛ رویکرد ترامپ در قبال ایران
وی افزود: ترامپ در سخنرانی خود گفت ممکن است توافق پس از انتخابات میاندورهای حاصل شود، اما هشدار داد که گزینه دیگر، «نابود کردن» جمهوری اسلامی است.
استاد دانشگاه امریکن واشنگتن دی سی در ارتباط با گمانهزنیها درباره حمله پس از انتخابات میاندورهای تصریح کرد: ترامپ بارها زمانبندی جنگ را به انتخابات میاندورهای مرتبط کرده و گفته است که ایالات متحده به دلیل انتخابات، «بهطور کامل» به ایران حمله نمیکند و همچنین احتمال داده که درگیری پس از برگزاری انتخابات یا حتی زودتر از آن پایان یابد.
از نظر کالابرس، ترامپ تصور میکند که ایران به امید اینکه جنگ از نظر سیاسی به جمهوریخواهان آسیب بزند، در حال مقاومت و ادامه دادن به وضعیت موجود است.
به اعتقاد این استاد آمریکایی پیام اصلی ترامپ را میتوان اینگونه خلاصه کرد: «خویشتنداری در حال حاضر، حلوفصل مسئله در آینده» اما آنچه همچنان مشخص نیست این است که منظور او از «حلوفصل» چیست. این حلوفصل میتواند به معنای دستیابی به یک توافق از طریق مذاکره باشد یا آغاز دور دیگری از تشدید نظامی.
بسته شدن دست ترامپ برای اقدام علیه ایران به دلیل افزایش قیمت سوخت و هزینه زندگی در آمریکا
وی افزود: در عین حال، دولت آمریکا پیش از ماه نوامبر با یک دلیل اقتصادی روشن نیز مجبور به احتیاط در قبال ایران است؛ زیرا جنگ موجب افزایش قیمت سوخت شده و بر مشکل موجود در زمینه هزینههای زندگی میافزاید.
استاد دانشگاه امریکن واشنگتن دی سی با بیان اینکه افزایش قیمت بنزین و ادامه جنگ، پیش از انتخابات میاندورهای برای جمهوریخواهان مشکلات سیاسی ایجاد کرده است، گفت: «تشدید درگیری پس از انتخابات میاندورهای» را نباید یک پیشبینی قطعی تلقی کنم.
به گفته این استاد آمریکایی، ترامپ هر دو گزینه را باز گذاشته و سخنرانی او در سازمان ملل نیز همین وضعیت را حفظ کرده است و خود این عدم قطعیت به او اهرم فشاری در برابر تهران میدهد.
کاهش شدید رضایت از ترامپ به دلیل مشکلات اقتصادی
وی تاکید کرد: مسائل اقتصادی یک نقطه آسیبپذیری واقعی برای دولت آمریکا محسوب میشود. تورم در ماه آگوست شتاب گرفت و قیمت بنزین نیز در طول جنگ بهشدت افزایش یافته است. میزان رضایت از عملکرد ترامپ به حدود ۳۲ درصد کاهش یافته و تنها حدود ۱۷ درصد از عملکرد او در زمینه مسائل مربوط به هزینههای زندگی رضایت داشتهاند.
کالابرس با اشاره به اینکه ارتباط این وضعیت با تداوم جنگ اهمیت دارد، گفت: افزایش قیمت انرژی مستقیما بر آنچه رأیدهندگان در جایگاههای سوخت تجربه میکنند، تاثیر میگذارد و بهطور غیرمستقیم نیز قیمت مواد غذایی و سایر کالاها را افزایش میدهد. هرچه درگیری مدت بیشتری ادامه پیدا کند و تنگه هرمز و دیگر مسیرهای کشتیرانی منطقهای را مختل کند، جداسازی پیامدهای اقتصادی جنگ از کارنامه اقتصادی کلی دولت دشوارتر خواهد شد.
البته وی تاکید کرد: این به آن معنا نیست که فشار اقتصادی الزاما سیاست دولت آمریکا را تعیین خواهد کرد. اما به این معناست که ادامه دادن جنگ هزینه داخلی فزایندهای به همراه دارد، بهویژه در شرایطی که قیمت سوخت از قبل بالا است.
اختلاف در واشنگتن بر سر نتیجه بخش بودن جنگ با ایران
از نظر کالابرس، اینکه جنگ با ایران بتواند آمریکا را به اهداف خود برساند، همچنان در واشنگتن محل اختلاف است و پاسخ به آن به این بستگی دارد که هدف مورد نظر دقیقا چه باشد.
وی افزود: استدلال دولت آمریکا این است که فشار مستمر نظامی و اقتصادی بهتدریج ایران را تضعیف میکند و فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرده که عملیات آمریکا به توانمندیهای نظامی ایران را آسیب زده است و همزمان، محاصره و تحریمها با هدف وارد کردن فشار بیشتر بر حکومت ایران دنبال میشوند و اظهارات خود ترامپ نیز این انتخاب را به صورت توافق یا نابودی جمهوری اسلامی مطرح میکند.
استاد دانشگاه امریکن واشنگتن دی سی خاطر نشان کرد: برداشت بدبینانهتر این است که پس از نزدیک به هفت ماه، ایران تسلیم نشده و همچنان مسیر روشنی برای پایان جنگ وجود ندارد. درگیری آشکارا به یک رویارویی پرهزینه و فزاینده تبدیل شده و تنگه هرمز همچنان بهشدت مختل است، ایران همچنان توانایی پاسخ متقابل دارد و ایالات متحده نیز با هزینههای فزاینده اقتصادی و نظامی مواجه است.
تبدیل شدن درگیری با ایران به یک جنگ فرسایشی و بیفایده
وی افزود: بنابراین، پرسش اصلی این است که واشنگتن دقیقا در پی دستیابی به چه هدفی است! اگر هدف فوری جلوگیری از بازسازی توانمندی هستهای ایران باشد، ادامه فشار ممکن است در طول زمان به نتایجی منجر شود. اما اگر هدف تغییر نظام سیاسی یا دستیابی به یک توافق جامع باشد، تصویر بسیار نامشخصتر است.
به گفته کالابرس، این درگیری پس از هفت ماه بیش از آنکه جنگی با نقطه پایان مشخص باشد، شبیه یک جنگ فرسایشی به نظر میرسد.
استاد دانشگاه امریکن واشنگتن دی سی در مورد سناریوی محتمل پس از انتخابات میاندورهای آمریکا گفت: انتظار من این است که تشدید درگیری پس از انتخابات میاندورهای را یک احتمال جدی در نظر بگیریم، اما نه بهعنوان یک نتیجه قطعی؛ عوامل متعددی به این سمت اشاره دارند و در مقابل، عوامل دیگری نیز ترامپ را به سمت دستیابی به توافق سوق میدهند.
وی با اشاره به اینکه ترامپ بارها گفته است که جنگ پس از انتخابات میاندورهای پایان خواهد یافت، اظهار کرد: ترامپ معتقد است ایران دیگر قادر به تحمل فشارها نخواهد بود و اخیرا این گزینه را حتی صریحتر مطرح کرده و در سازمان ملل گفته که میان دستیابی به توافق و «نابودی» جمهوری اسلامی قرار دارد.
به تعویق انداختن اقدام نظامی با هدف کاهش هزینههای سیاسی
بر این اساس، دولت او همچنین به تشدید فشار اقتصادی ادامه داده و گزینههای نظامی را همچنان باز نگه داشته است.
به گفته جان کالابرس، انتظار برای پس از انتخابات نیز از یک منطق راهبردی برخوردار است و اگر دولت آمریکا معتقد باشد ایران در حال تضعیف شدن است، به تعویق انداختن یک اقدام نظامی بزرگ تا پس از ماه نوامبر، هزینه سیاسی فوری ناشی از تشدید درگیری را از میان میبرد.
این استاد آمریکایی در عین حال معتقد است که دلایل قدرتمندی برای آنکه ترامپ به جای تشدید جنگ به دنبال توافق باشد وجود دارد. هفت ماه جنگ به تسلیم ایران منجر نشده و تهران همچنان توانایی ایجاد اختلال در بازارهای انرژی را دارد. ایران اکنون اعلام میکند که اگر واشنگتن فشار نظامی را کاهش دهد و محاصره را لغو کند، میتواند طی چند روز تنگه هرمز را دوباره بازگشایی کند. این مسئله به هر دو طرف موضوعی برای چانهزنی میدهد.
وی افزود: اگر تهران توافقی پیشنهاد کند که بتوان آن را نتیجه فشار نظامی آمریکا معرفی کرد، ترامپ میتواند ادعا کند که هدف مورد نظر محقق شده است، بدون آنکه مجبور باشد جنگ را وارد مرحله دیگری کند.
ایران حاضر به پذیرش همه خواستههای آمریکا نیست
از نظر کالابرس، بزرگترین عامل نامشخص این است که ایران حاضر است چه امتیازاتی بدهد. اعلام آمادگی تهران برای بازگشایی تنگه هرمز نشان میدهد که امکان چانهزنی وجود دارد، اما این به معنای آن نیست که ایران آماده پذیرش تمامی خواستههای واشنگتن است.
استاد دانشگاه امریکن واشنگتن دی سی بر این باور است که دو طرف میتوانند بدون حلوفصل اختلاف بزرگتر، به یک توافق موقت درباره تنگه هرمز، تحریمها، محدودیتهای هستهای یا فعالیتهای نظامی دست پیدا کنند.
وی افزود: بنابراین، من دوره پس از انتخابات میاندورهای را اینگونه صورتبندی میکنم: اگر ایران از ارائه امتیازات معنادار خودداری کند و ترامپ به این نتیجه برسد که فشارهای موجود به نقطه نهایی خود رسیدهاند، گزینه نظامی محتملتر میشود. اگر تهران به اندازهای امتیاز بدهد که ترامپ بتواند ادعا کند فشارها به دستیابی به توافق منجر شده است، دیپلماسی به مسیر کاربردیتری برای خروج از بحران تبدیل خواهد شد.
کالابرس در انتها تاکید کرد: نکته اصلی این است که اکنون هر دو طرف انگیزههایی برای مذاکره دارند، اما هیچیک هنوز شرایط طرف مقابل را نپذیرفته است. سخنرانی ترامپ در سازمان ملل، ضمن باز گذاشتن باب توافق، تهدید به تشدید درگیری را نیز زنده نگه داشت.
می افزود: پیام ایران از نیویورک نیز تا حد زیادی همین وضعیت را از سوی دیگر نشان میدهد. بنابراین، مرحله بعدی به این بستگی خواهد داشت که آیا دو طرف میتوانند بر سر شرایطی به توافق برسند که هر یک از آنها بتواند آن را بهعنوان یک نتیجه قابل قبول معرفی کند.
انتهای پیام/
نظر شما