به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ در شرایطی که نشانههای کاهش نرخ زاد و ولد در کشور بیش از گذشته آشکار شده، برخی کارشناسان حوزه سلامت و جامعهشناسی نسبت به پیامدهای بلندمدت این روند هشدار میدهند و آن را یکی از چالشهای جدی پیشروی ساختار اجتماعی ایران میدانند. در این میان، مفهوم «میراث بیوارث» به عنوان نمادی از خانههای کمجمعیت و گهوارههای خالی، به دغدغهای فرهنگی و جمعیتی تبدیل شده است.
در همین راستا، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به تغییرات سبک زندگی در دهههای اخیر، بخشی از روند کاهش فرزندآوری را متأثر از الگوهای فرهنگی وارداتی و تغییر در ساختار خانواده عنوان کرد و تأکید داشت که جامعه ایرانی در حال فاصله گرفتن از الگوهای سنتی مبتنی بر خانواده گسترده است. به گفته او، این تغییرات در برخی جوامع غربی به شکل بحران تنهایی و افزایش زندگیهای فردمحور نمود پیدا کرده و اکنون نشانههای آن در برخی بخشهای جامعه ایران نیز قابل مشاهده است.
این استاد دانشگاه با استناد به برخی دادههای بینالمللی، به افزایش زندگی مجردی، کاهش نرخ ازدواج و افزایش افراد بدون تجربه فرزندآوری در کشورهای توسعهیافته اشاره کرد و این روند را زنگ خطری برای ساختار اجتماعی دانست. او معتقد است که تضعیف روابط خانوادگی و کاهش تعاملات اجتماعی، میتواند پیامدهایی فراتر از حوزه جمعیت داشته و بر سلامت روان و سرمایه اجتماعی نیز اثرگذار باشد.
در ادامه این مباحث، بر اهمیت بازنگری در سبک زندگی و تقویت بنیان خانواده تأکید شد؛ موضوعی که از نگاه کارشناسان، تنها به سیاستهای اقتصادی محدود نمیشود و نیازمند رویکرد فرهنگی و اجتماعی گستردهتری است. به باور آنان، ترویج فرهنگ فرزندآوری، تقویت نقش مادری و افزایش آگاهی عمومی درباره پیامدهای تکفرزندی، میتواند در بهبود وضعیت فعلی مؤثر باشد.
همچنین در این تحلیلها، مفهوم «هزار روز طلایی» به عنوان یکی از دورههای حساس رشد کودک مورد توجه قرار گرفت؛ دورهای که از دوران بارداری تا دو سالگی را شامل میشود و نقش تعیینکنندهای در سلامت جسمی و روانی نسل آینده دارد. کارشناسان تأکید دارند که توجه به این دوره و ارتقای آگاهی والدین، میتواند بخشی از راهکارهای بهبود وضعیت جمعیتی کشور باشد.
از سوی دیگر، برخی متخصصان حوزه سلامت اجتماعی بر این باورند که سیاستهای حمایتی در حوزه ازدواج و فرزندآوری، در صورت اجرا شدن مؤثر، میتواند بخشی از موانع اقتصادی پیشروی خانوادهها را کاهش دهد. با این حال، تأکید میشود که این سیاستها به تنهایی کافی نیست و بدون پیوست فرهنگی و تغییر نگرش اجتماعی، اثرگذاری محدودی خواهند داشت.
در بخش دیگری از این تحلیلها، به موضوع آسیبهای تکفرزندی نیز اشاره شده است؛ موضوعی که از نگاه برخی کارشناسان میتواند بر مهارتهای اجتماعی، روابط خانوادگی و تابآوری روانی نسل آینده تأثیرگذار باشد. بر همین اساس، تقویت تعاملات خانوادگی و بازتعریف نقش فرزند در ساختار خانواده مورد تأکید قرار گرفته است.
در نهایت، کارشناسان حوزه جمعیت بر این نکته تأکید دارند که مسئله فرزندآوری تنها یک موضوع اقتصادی یا آماری نیست، بلکه پدیدهای چندبعدی با ریشههای فرهنگی، اجتماعی و روانی است. به باور آنان، عبور از وضعیت کنونی نیازمند همافزایی میان سیاستگذاران، نهادهای فرهنگی و رسانههاست تا بتوان از تبدیل «گهوارههای خاموش» به یک بحران پایدار جلوگیری کرد.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای پیام./
نظر شما