تهران در هیاهویی از اشک، دعا و سوز دل به سر می‌برد. آسمان این شهر گویی سنگین‌تر از همیشه است؛ سنگین از بار غمی که بر دوش میلیون‌ها ایرانی نشسته است. مراسم وداع با رهبر شهید، تنها یک تجمع بزرگ نیست؛ بلکه تجلی عینی پیوند میان یک ملت و تکیه‌گاه معنوی‌شان است. از نخستین ساعات صبح، شاهد بوده‌ایم که میلیون‌ها نفر از اقصی نقاط ایران، راهی پایتخت شده‌اند تا برای آخرین بار با نگاهی لرزان و چشمانی اشک‌بار، با مردی وداع کنند که فراتر از مرزهای سیاسی، در قلب‌ها حک شده بود.

صحنه را که بنگرید، نمی‌توان از هیبت این جمعیت بی‌قرار سخن گفت. مردمی که از سراسر ایران گرد هم آمده‌اند، نه برای یک مراسم رسمی، که برای وداع با پدری آمده‌اند که سایه‌اش بر سر ملت ایران گسترده بود. در چهره‌های پیر و جوان، در لرزش لب‌ها هنگام ذکر دعا و در جاری شدن اشک‌های بی‌اختیار، همگی گویای یک حقیقت واحد است: این فقدان، تنها یک جای خالی در ساختار سیاسی نیست، بلکه یک شکاف عمیق در روح و روان ملت است. تماشای این حجم از جمعیت که با وجدان خلوص و عشق در خیابان‌ها جاری شده‌اند، نشان می‌دهد که پیوند میان ملت و رهبرشان، پیوندی از جنس دنیا و مادیات نبوده، بلکه از جنس ایمان و ارادت است.

در تحلیل جایگاه این شخصیت بزرگ، نباید تنها به ابعاد سیاسی یا مذهبی ایشان اکتفا کرد. اگرچه نقش ایشان در هدایت افق‌های سیاسی و حفظ عزت اسلامی غیرقابل انکار است، اما حقیقتِ نابِ شخصیت ایشان در جایگاه دیگری تجلی می‌یابد: ایشان «پدر معنوی ملت ایران» بودند.

در روزگاری که تلاطم‌های سیاسی و اجتماعی، جامعه را با بحران‌های بی‌سابقه مواجه می‌کرد، ایشان همواره همان تکیه‌گاه محکم و استوار بودند. همان‌گونه که یک پدر در سخت‌ترین شرایط خانواده، با آرامش و خرد، مسیر درست را به فرزندان نشان می‌دهد و در لحظات بحرانی، تکیه‌گاهی برای لرزش‌های اعضای خانواده است، ایشان نیز در سخت‌ترین روزهای میهن، با نگاهی نافذ و هدایت‌گری بی‌همتا، ملت ایران را از لغزش‌های احتمالی بازداشتند. ایشان مایه آرامش در میان طوفان‌ها بودند؛ کسی که با تدبیر خود، نه تنها مسیر سیاسی، بلکه مسیر معنوی و اخلاقی نسل‌ها را هموار ساختند.

اگرچه مراسم وداع، لحظه جدایی فیزیکی است، اما با توجه به این حضور پرشور و این اشک‌های صادقانه، می‌توان با اطمینان گفت که میراث ایشان در خون این ملت جاری است. مردمی که با گریه و زاری با ایشان وداع می‌کنند، در واقع در حال تجدید میثاق با ارزش‌هایی هستند که ایشان بر پایه آن بنا نهادند.

میلیون‌ها نفری که از سرتاسر ایران به تهران آمده‌اند، تنها برای وداع نیستند؛ آن‌ها آمده‌اند تا بگویند که اگرچه جسم ایشان از میان می‌رود، اما آن «پدر معنوی» که در سخت‌ترین شرایط، دست ملت را می‌گرفت و آن‌ها را به سوی نور هدایت می‌کرد، همواره در افکار، دعاها و قلب‌های ما زنده خواهد ماند.

علی صالحی فعال رسانه‌ای*
انتهای یادداشت./