به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ بازار نوشتافزار کرمان امروز تنها محل خرید چند قلم کالای آموزشی نیست، بلکه بخشی از یک زنجیره اقتصادی گسترده است که تولیدکننده، عمدهفروش، کتابفروش، فروشنده خرد، خانوادهها و حتی نظام آموزشی را به یکدیگر متصل میکند. در استانی که حدود ۷۰۰ هزار دانشآموز دارد، هر تغییر کوچک در این بازار میتواند آثار اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی ایجاد کند.
یکی از نکات قابل توجه در وضعیت فعلی بازار نوشتافزار کرمان، سهم بالای کالاهای تولید داخل است. بر اساس اعلام اتحادیه صنف رایانه، ماشینهای اداری، کافینت، کتاب و نوشتافزار کرمان، حدود ۸۵ درصد نوشتافزارهای موجود در بازار استان تولید داخل هستند؛ آماری که نشان میدهد برخلاف تصور عمومی، این بازار دیگر صرفاً وابسته به کالاهای وارداتی نیست و ظرفیت قابل توجهی برای حمایت از تولید داخلی در آن شکل گرفته است.
اما وجود تولید داخلی به تنهایی به معنای حل مشکلات بازار نیست. تولیدکننده زمانی میتواند رشد کند که سه حلقه مهم به صورت همزمان فعال باشند؛ تولید رقابتی، توزیع مناسب و قدرت خرید مصرفکننده. اگر یکی از این حلقهها دچار مشکل شود، حتی کالای باکیفیت داخلی نیز ممکن است نتواند جایگاه واقعی خود را در بازار پیدا کند.
افزایش قیمتها یکی از مهمترین چالشهای امسال بازار نوشتافزار است. بر اساس اعلام فعالان صنفی، متوسط قیمت اقلام نوشتافزار نسبت به سال گذشته حدود ۸۵ درصد افزایش یافته است؛ افزایشی که ریشه آن را باید در مجموعهای از عوامل مانند نوسانات ارزی، افزایش هزینه مواد اولیه، رشد هزینههای حملونقل و فشارهای اقتصادی جستوجو کرد.
برای خانوادهها، این افزایش قیمت فقط به معنای گرانتر شدن یک دفتر یا کیف نیست. در شرایطی که بسیاری از هزینههای زندگی افزایش یافته، خرید لوازم تحصیلی به یکی از هزینههای قابل توجه آغاز سال تبدیل شده است. نتیجه این وضعیت، کاهش حجم خرید خانوادهها، حذف برخی اقلام غیرضروری و حرکت به سمت خرید حداقلی است.
این تغییر رفتار مصرفی، اگرچه در کوتاهمدت به خانوادهها کمک میکند هزینهها را مدیریت کنند، اما در بلندمدت میتواند بر چرخه اقتصادی فعالان این حوزه اثر منفی بگذارد. کاهش فروش کتابفروشیها، لوازمالتحریرفروشیها و واحدهای صنفی مرتبط، به معنای کاهش درآمد، کاهش اشتغال و تضعیف بخشی از اقتصاد شهری است.
یکی از چالشهای مهم بازار نوشتافزار، مسئله نحوه برگزاری نمایشگاههای فصلی است. نمایشگاههایی که با هدف عرضه کالا با قیمت مناسب برگزار میشوند، در برخی موارد به دلیل حضور فروشندگان موقت و خارج از چرخه رسمی صنفی، باعث ایجاد نگرانی برای کسبه دائمی میشوند.
فعالان صنفی معتقدند وقتی غرفهداران فصلی بدون تعهدات مشابه واحدهای رسمی صنفی وارد بازار میشوند، رقابت نابرابری شکل میگیرد. کسبه ثابت که هزینههایی مانند مالیات، اجاره، بیمه و مجوزهای صنفی را پرداخت میکنند، در برابر فروشندگانی قرار میگیرند که ممکن است پس از پایان فصل فروش دیگر در بازار حضور نداشته باشند.
البته اصل برگزاری نمایشگاههای عرضه مستقیم میتواند فرصتی برای کاهش هزینه مصرفکننده باشد، اما مسئله اصلی نحوه مدیریت آن است. تجربه بسیاری از شهرها نشان داده است که نمایشگاه موفق زمانی شکل میگیرد که میان حمایت از مصرفکننده و حفظ حقوق اصناف شناسنامهدار تعادل ایجاد شود.
چالش دیگر، ارتباط میان نظام آموزشی و بازار نوشتافزار است. ورود برخی مدارس و مراکز آموزشی به حوزه فروش مستقیم کالاهای آموزشی، موضوعی است که در سالهای اخیر مورد انتقاد برخی فعالان صنفی قرار گرفته است. منتقدان معتقدند وقتی مدرسه به جای نقش آموزشی، وارد چرخه فروش کالا شود، هم رقابت اقتصادی را تغییر میدهد و هم ممکن است فشار بیشتری بر خانوادهها وارد کند.
در کنار نوشتافزار، وضعیت کتابفروشیها نیز بخش مهمی از این معادله است. طبق اعلام اتحادیه مربوطه، در شهرستان کرمان طی دو سال اخیر ۱۲ کتابفروشی از مجموع ۹۲ واحد تعطیل شدهاند. این اتفاق تنها یک مسئله صنفی نیست؛ زیرا کتابفروشیها بخشی از زیرساخت فرهنگی شهرها هستند و کاهش تعداد آنها میتواند بر فرهنگ مطالعه و دسترسی مردم به کتاب اثرگذار باشد.
فعالان این حوزه، تغییر شیوه توزیع کتابهای درسی از سال ۱۳۹۸، افزایش هزینه کاغذ و کاهش حاشیه سود کتابفروشیها را از عوامل فشار بر این بخش میدانند. این موضوع نشان میدهد مشکلات بازار نوشتافزار و کتاب، تنها مربوط به فصل بازگشایی مدارس نیست، بلکه بخشی از یک روند بلندمدت اقتصادی و فرهنگی است.
یکی دیگر از مسائل مهم مطرحشده درباره بازار کرمان، خروج منابع مالی از استان است. بر اساس دادههای اعلامشده از سوی اتحادیه، از مجموع ۵۲ میلیارد تومان خرید ثبتشده دستگاههای اجرایی استان در سامانه تدارکات الکترونیکی دولت طی سال گذشته، سهم واحدهای بومی کرمان تنها حدود یک میلیارد تومان بوده است. اگر این آمار مورد توجه سیاستگذاران اقتصادی قرار گیرد، نشان میدهد خریدهای دولتی میتواند نقش مهمی در تقویت یا تضعیف اقتصاد محلی داشته باشد.
اصلاح سیاست خریدهای دولتی و اولویت دادن به تولیدکنندگان و فروشندگان بومی، میتواند یکی از راههای حفظ گردش مالی در داخل استان باشد. بسیاری از استانها در سالهای اخیر تلاش کردهاند با تقویت زنجیرههای محلی تولید و مصرف، از خروج سرمایه جلوگیری کنند.
کرمان با توجه به جمعیت دانشآموزی گسترده، ظرفیت بازار قابل توجهی دارد. اما تبدیل این ظرفیت مصرفی به یک فرصت اقتصادی پایدار، نیازمند نگاه بلندمدت است. حمایت از تولیدکنندگان داخلی، ساماندهی نمایشگاهها، تقویت کتابفروشیها، شفافسازی خریدهای دولتی و ایجاد ارتباط منطقی میان مدارس و اصناف، میتواند مسیر جدیدی برای این بازار ایجاد کند.
نوشتافزار شاید در نگاه اول بازاری کوچک به نظر برسد، اما پشت هر دفتر و مداد، مجموعهای از مشاغل، کارخانهها، کارگاهها و خانوادههایی قرار دارند که از این چرخه اقتصادی تأثیر میپذیرند. به همین دلیل، سیاستگذاری درست در این حوزه نه فقط یک موضوع صنفی، بلکه بخشی از حمایت از تولید، اشتغال و فرهنگ آموزشی جامعه است.
آینده بازار نوشتافزار کرمان به این بستگی دارد که آیا این استان میتواند از ظرفیت تولید داخلی خود عبور کرده و به سمت ایجاد یک زنجیره کامل اقتصادی حرکت کند یا نه. داشتن ۸۵ درصد کالای داخلی یک فرصت مهم است، اما تبدیل این فرصت به رونق واقعی نیازمند تصمیمهایی است که میان تولیدکننده، فروشنده و مصرفکننده تعادل ایجاد کند.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر./
نظر شما