به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران که قرار است از نهم تا چهاردهم آذرماه به میزبانی استان کرمان برگزار شود، امسال با رویکردی فراتر از اجرای برنامه‌های هنری و موسیقایی در دستور کار قرار گرفته است؛ رویکردی که تلاش دارد ظرفیت یک رویداد فرهنگی ملی را به فرصتی برای رونق گردشگری، معرفی جاذبه‌های تاریخی و طبیعی و تقویت فعالیت کسب‌وکارهای مرتبط با صنعت سفر تبدیل کند. در همین راستا، برای نخستین‌بار طراحی بسته‌های سفر و برگزاری تورهای گردشگری در کنار برنامه‌های جشنواره پیش‌بینی شده تا حضور هنرمندان، پژوهشگران و علاقه‌مندان موسیقی در کرمان، زمینه آشنایی بیشتر آنان با ظرفیت‌های گردشگری این استان را نیز فراهم کند.
جشنواره موسیقی نواحی ایران که حدود دو دهه پیش در کرمان شکل گرفت، در طول دوره‌های برگزاری خود به یکی از رویدادهای فرهنگی مرتبط با موسیقی اقوام و مناطق مختلف کشور تبدیل شده است. این جشنواره هر سال زمینه حضور هنرمندان، گروه‌های موسیقی و پژوهشگران این حوزه را از نقاط مختلف ایران فراهم می‌کند و بستری برای معرفی تنوع فرهنگی و میراث موسیقایی مناطق مختلف به شمار می‌رود. با این حال، یکی از موضوعاتی که در دوره‌های گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفته، استفاده اقتصادی و گردشگری از ظرفیت حضور شرکت‌کنندگان و مخاطبان این رویداد بوده است؛ موضوعی که اکنون به یکی از محورهای برنامه‌ریزی دوره هجدهم تبدیل شده است.
برگزاری یک جشنواره ملی می‌تواند فراتر از محدوده زمانی اجرای برنامه‌های آن، بر فعالیت مجموعه‌ای از کسب‌وکارهای شهری اثر بگذارد. افرادی که برای تماشای اجراها یا حضور در برنامه‌های فرهنگی به یک مقصد سفر می‌کنند، در طول اقامت خود به خدمات مختلفی از جمله محل اسکان، پذیرایی، حمل‌ونقل و امکانات گردشگری نیاز دارند. در نتیجه، افزایش ورود مسافران در یک بازه زمانی مشخص می‌تواند فرصت تازه‌ای برای فعالان حوزه‌های مرتبط با گردشگری ایجاد کند. این ظرفیت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که برنامه‌ریزی مناسبی برای معرفی جاذبه‌های مقصد و ترغیب مسافران به بازدید از آن‌ها انجام شود.
در واقع، یکی از اهداف اصلی پیوند دادن جشنواره موسیقی نواحی با برنامه‌های گردشگری، تبدیل مسافران رویدادمحور به بازدیدکنندگان سایر ظرفیت‌های استان است. افرادی که با هدف شرکت در یک برنامه هنری به کرمان سفر می‌کنند، در صورت برخورداری از برنامه‌های مکمل و بسته‌های گردشگری مناسب، می‌توانند از فرصت حضور خود برای شناخت بیشتر جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی استان استفاده کنند. چنین رویکردی علاوه بر افزایش بهره‌مندی گردشگران از سفر، می‌تواند زمینه معرفی کرمان به مخاطبانی را فراهم کند که پیش از این آشنایی محدودی با ظرفیت‌های گردشگری آن داشته‌اند.
اهمیت این موضوع در شرایطی بیشتر می‌شود که بازار گردشگری کرمان طی یک سال اخیر، تحت تأثیر شرایط خاص کشور با رکود جدی مواجه شده است. در چنین وضعیتی، استفاده از رویدادهای فرهنگی و هنری برای ایجاد انگیزه سفر و افزایش تقاضا می‌تواند یکی از مسیرهای فعال‌سازی مجدد ظرفیت‌های گردشگری استان باشد. برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در این مقطع، فرصتی فراهم کرده است تا برنامه‌ریزان استانی از حضور گروه‌های مختلف هنری و علاقه‌مندان به موسیقی برای معرفی گسترده‌تر جاذبه‌های کرمان بهره بگیرند.
در همین راستا، کمیته گردشگری در دبیرخانه هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران فعال شده و مسئولیت ریاست آن بر عهده مهدی ایرانمنش، از فعالان گردشگری استان کرمان، قرار گرفته است. تشکیل این کمیته را می‌توان گامی در جهت ایجاد ارتباط سازمان‌یافته‌تر میان بخش فرهنگی جشنواره و فعالان صنعت گردشگری دانست؛ ارتباطی که قرار است زمینه طراحی برنامه‌های مکمل، هماهنگی میان مجموعه‌های تخصصی و استفاده مؤثرتر از فرصت حضور مسافران در استان را فراهم کند.
سیدموید محسن‌نژاد، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمان، در تشریح برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای این رویداد، بر ظرفیت جشنواره موسیقی نواحی در ایجاد تحرک بیشتر در گردشگری استان تأکید کرده است. به گفته وی، طراحی بسته‌های سفر و برگزاری تورهای گردشگری در روزهای برگزاری جشنواره در دستور کار قرار دارد و این برنامه‌ها با همکاری کمیته گردشگری رویداد، جوامع و انجمن‌های حرفه‌ای گردشگری استان و دفاتر خدمات مسافرتی مطرح کشور دنبال می‌شود.
محسن‌نژاد با اشاره به ضرورت تقویت ابعاد گردشگری جشنواره، جذب گردشگران بیشتر و معرفی ظرفیت‌های متنوع کرمان را از اهداف این برنامه‌ها دانسته است. بر اساس این رویکرد، حضور در جشنواره نباید صرفاً به تماشای اجراهای موسیقی محدود شود، بلکه باید فرصتی برای آشنایی مخاطبان با جاذبه‌های استان نیز فراهم کند. در این چارچوب، همکاری مجموعه‌های تخصصی گردشگری با برگزارکنندگان جشنواره اهمیت پیدا می‌کند؛ زیرا طراحی برنامه‌های سفر و معرفی مقاصد گردشگری نیازمند هماهنگی میان بخش‌های مختلف این صنعت است.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمان همچنین بر ضرورت هم‌افزایی میان برگزارکنندگان رویداد و ذی‌نفعان صنعت گردشگری تأکید کرده و از فعالان این حوزه خواسته است با شناخت ظرفیت‌های موجود و مشارکت مؤثر، از فرصت ایجادشده بهره‌برداری کنند. به اعتقاد وی، استفاده از توان دفاتر خدمات مسافرتی و تشکل‌های حرفه‌ای، تدوین برنامه‌های مشترک و معرفی جاذبه‌های گردشگری در کنار اجراهای جشنواره می‌تواند به افزایش مدت اقامت گردشگران، تقویت اقتصاد گردشگری و ارتقای جایگاه کرمان در بازار سفر کمک کند.
افزایش ماندگاری گردشگران از جمله موضوعات مهم در پیوند میان رویدادهای فرهنگی و اقتصاد گردشگری است. سفرهایی که صرفاً برای حضور در یک برنامه چندساعته انجام می‌شوند، ممکن است فرصت محدودی برای بهره‌مندی سایر بخش‌های اقتصادی مقصد ایجاد کنند؛ اما زمانی که برنامه‌های مکمل گردشگری در کنار رویداد قرار می‌گیرند، امکان استفاده بیشتر مسافران از خدمات و جاذبه‌های مقصد فراهم می‌شود. از این منظر، طراحی تورهای گردشگری در روزهای برگزاری جشنواره می‌تواند به گسترش دامنه اثرگذاری اقتصادی این رویداد کمک کند و فرصت بیشتری در اختیار فعالان خدمات گردشگری قرار دهد.
محسن‌نژاد همچنین بر اهمیت برگزاری رویدادهای فرهنگی در مقیاس ملی برای تقویت جایگاه استان در نقشه رویدادهای کشور تأکید کرده است. وی هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران را بخشی از مسیر تبدیل کرمان به یکی از کانون‌های برگزاری رویدادهای فرهنگی و گردشگری کشور دانسته و تحقق این هدف را وابسته به برنامه‌ریزی منسجم، مشارکت بخش خصوصی و بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری استان عنوان کرده است.
در این میان، مشارکت بخش خصوصی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا استفاده اقتصادی از ظرفیت جشنواره تنها با برگزاری برنامه‌های هنری محقق نمی‌شود و به حضور فعال مجموعه‌هایی نیاز دارد که خدمات سفر را ارائه می‌کنند. دفاتر خدمات مسافرتی، تشکل‌های حرفه‌ای گردشگری و فعالان این حوزه می‌توانند در طراحی مسیرهای بازدید، تنظیم بسته‌های سفر و معرفی ظرفیت‌های استان نقش داشته باشند. هماهنگی میان این بخش‌ها و برگزارکنندگان جشنواره نیز می‌تواند زمینه شکل‌گیری برنامه‌ای منسجم‌تر را فراهم کند؛ برنامه‌ای که در آن بخش فرهنگی و گردشگری به جای فعالیت‌های جداگانه، در مسیری مشترک حرکت کنند.
محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، نیز در نشست خبری هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران که با حضور معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر دست‌اندرکاران برگزار شد، بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های گسترده این رویداد تأکید کرده است. وی معتقد است جشنواره نباید تنها به چند روز اجرای موسیقی محدود شود، بلکه باید زمینه شکل‌گیری یک جریان فرهنگی ماندگار را فراهم کند؛ جریانی که به شناسایی، ثبت، معرفی و انتقال میراث موسیقی نواحی به نسل جدید منجر شود.
این دیدگاه، ابعاد فرهنگی جشنواره را به موضوعی فراتر از برنامه‌های اجرایی آن پیوند می‌دهد. موسیقی نواحی بخشی از میراث فرهنگی و هویت اقوام و مناطق مختلف کشور است و استمرار چنین رویدادهایی می‌تواند فرصت بیشتری برای معرفی و انتقال این میراث به نسل‌های بعدی ایجاد کند. از این منظر، جشنواره علاوه بر ایجاد فضای اجرای موسیقی، می‌تواند بستری برای توجه به پیشینه فرهنگی مناطق و تقویت شناخت عمومی از تنوع موسیقایی ایران باشد.
استاندار کرمان همچنین بر ضرورت گسترش برنامه‌های جشنواره در سطح شهرستان‌های استان تأکید کرده است. به گفته طالبی، در شورای سیاست‌گذاری این رویداد نیز بر این موضوع تأکید شده که آثار و نتایج برگزاری جشنواره نباید تنها به مرکز استان و چند شهر بزرگ محدود بماند. وی با طرح موضوع عدالت فرهنگی، خواستار آن شده است که بخشی از برنامه‌ها در شهرستان‌ها و مناطقی برگزار شود که از پیشینه موسیقی محلی برخوردارند تا ساکنان این مناطق نیز سهم خود را در برگزاری جشنواره احساس کنند.
گسترش جغرافیای اجرای برنامه‌ها می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر جوامع محلی و معرفی گسترده‌تر ظرفیت‌های فرهنگی شهرستان‌ها را فراهم کند. در این رویکرد، موسیقی نواحی صرفاً به‌عنوان موضوعی برای اجرا در یک مرکز استانی مطرح نیست، بلکه ریشه‌ها و خاستگاه‌های فرهنگی آن نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. چنین نگاهی می‌تواند ارتباط میان جشنواره و مناطق دارای پیشینه موسیقی محلی را تقویت کند و فرصت بیشتری برای دیده شدن هنرمندان و ظرفیت‌های فرهنگی شهرستان‌ها فراهم آورد.
طالبی همچنین تثبیت میزبانی کرمان از جشنواره موسیقی نواحی و گسترش ابعاد بین‌المللی آن را از اهداف مورد توجه استان عنوان کرده است. وی در کنار این اهداف، ایجاد فرصت‌های اقتصادی به‌ویژه در حوزه گردشگری را از انتظارات کرمان نسبت به برگزاری این رویداد دانست و رویکرد کلی استان را تبدیل کرمان به مقصدی رویدادمحور توصیف کرد. بر اساس توضیحات وی، این مسیر با برگزاری رویدادهای فرهنگی آغاز شده و جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در سال گذشته نیز یکی از برنامه‌هایی بوده که در همین چارچوب در کرمان برگزار شده است.
استاندار کرمان با اشاره به میزبانی استان از مجموعه‌ای متنوع از رویدادهای فرهنگی و ورزشی در سطح ملی و بین‌المللی، بر ضرورت بهره‌گیری از آثار این برنامه‌ها در توسعه اقتصادی استان تأکید کرده است. از نگاه مطرح‌شده در این رویکرد، رویدادهای بزرگ زمانی می‌توانند به ظرفیت توسعه‌ای تبدیل شوند که ارتباط آن‌ها با سایر بخش‌های اقتصادی، به‌ویژه گردشگری، به‌درستی تعریف شود. به همین دلیل، تلاش برای ایجاد پیوند میان برنامه‌های فرهنگی و خدمات گردشگری، بخشی از برنامه کلان استان برای تقویت جایگاه کرمان در بازار سفر به شمار می‌رود.
در مجموع، هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران فرصتی فراهم کرده است تا کرمان بار دیگر ظرفیت‌های فرهنگی خود را در سطح ملی معرفی کند و هم‌زمان از این رویداد برای ایجاد تحرک در صنعت گردشگری بهره ببرد. طراحی بسته‌های سفر، پیش‌بینی تورهای گردشگری، فعال‌سازی کمیته تخصصی گردشگری، مشارکت دفاتر خدمات مسافرتی و تشکل‌های حرفه‌ای و گسترش برنامه‌ها در شهرستان‌ها، از جمله محورهایی هستند که برای تحقق این هدف مطرح شده‌اند.
با این حال، میزان اثرگذاری اقتصادی جشنواره به چگونگی اجرای برنامه‌ها و هماهنگی میان بخش‌های مختلف وابسته خواهد بود. آنچه در برنامه‌ریزی این دوره مورد تأکید قرار گرفته، ضرورت عبور از برگزاری صرف یک رویداد هنری و حرکت به سمت استفاده از ظرفیت‌های گسترده‌تر فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن است. اگر ارتباط میان برنامه‌های جشنواره، خدمات گردشگری و جاذبه‌های استان به شکل منسجم دنبال شود، این رویداد می‌تواند علاوه بر معرفی موسیقی نواحی و میراث فرهنگی ایران، زمینه‌ای برای افزایش سفر به کرمان، تقویت فعالیت کسب‌وکارهای گردشگری و تثبیت جایگاه استان در حوزه رویدادهای ملی و بین‌المللی فراهم کند.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/
نظر شما