گروه دانشگاه ایسکانیوز- پایتخت ایران، روز درخشان دیگری را پشت سر گذاشت. قابی که جمعه 27 شهریور در خیابان‌های تهران نقش بست، تصویر کاملی از میهن‌دوستان با سلایق و دیدگاه‌های متنوعی بود که یک وجه اشتراک، آن‌ها را گردهم آورده بود؛ ایران، بالندگی و اقتدار آن. آنچه در تهران با عنوان رزمایش «جان‌فدای ایران» شکل گرفت عصاره حماسه‌آفرینی یک ملت در دوره‌ای 6 ماهه بود. درواقع امتداد این قاب، گذشته‌ای تاریخی دارد که هویت آن را تشکیل می‌دهد و فراتر از یک اجتماع چند هزار نفره، آن را به یک عنصر تعیین‌کننده در فضای سیاسی بدل می‌کند.

در بیش از ۲۰۰ روز گذشته، مردم یکی از مهم‌ترین عناصر ایستادگی و عبور کشور از یک دوره دشوار بوده‌اند و نشان دادند که برخلاف برخی دیدگاه‌ها، نباید قدرت را فقط در تجهیزات نظامی، توان اقتصادی یا ظرفیت‌های فناورانه خلاصه کرد. اجتماع ۳۱۳ هزار نفری آدینه با حضور اقشار مختلف مردم بار دیگر نشان داد چگونه «ایران» به نقطه پیوند و چشم‌پوشی از نگاه‌های طیفی و فردی تبدیل شده است و شاه‌کلید انسجام اجتماعی چگونه در حساس‌ترین لحظات تاریخ، این مرزوبوم را در برابر تجاوز آمریکایی - صهیونی و خیال‌پردازی متوهمانه ترامپ جنایت‌کار حفظ کرد. این عنصر ارزشمند و این استمرار حضور میدانی شایسته و سزاوار تقدیر، در شرایط کنونی هنوز هم می‌تواند راهگشا و بازکننده قفل‌های بسیاری از چالش‌ها باشد و خاصیت آن را نباید صرفاً به دوران دفاع محدود دانست. از این منظر، «جان‌فدا» فراتر از حضور در یک رزمایش یا آمادگی برای یک موقعیت نظامی اهمیت می‌یابد.

در این نگاه جان‌فدا، پیش از هر چیز، یک مفهوم ملی است برای معرفی هم‌میهنانی که ایران را مسئله خود می‌دانند و علاوه‌برآن، در هر عرصه‌ای که کشور به آنان نیاز دارد، مسئولیت می‌پذیرند. این ایده، مفهوم هسته سخت نظام را از یک گروه محدود فراتر می‌برد و آن را تا مقیاس جمعیت ۹۰ میلیونی ایران امتداد می‌دهد؛ استعدادی که می‌تواند از میدان دفاع و امنیت تا دانشگاه، آزمایشگاه، صنعت، اقتصاد، مدیریت، فرهنگ و عرصه خدمت عمومی گسترش یابد. «جان‌فدای ایران» می‌تواند صورت‌بندی جدیدی از همین هسته سخت باشد؛ بنابراین باید تلاش کرد همان‌گونه که رهبر شهید ایران اعتقاد داشت، «جان‌فدا» فراتر از یک عنوان، در قالب یک ظرفیت اجتماعی بزرگ ظاهر شود؛ نه آنکه صرفاً به تصاویر و قاب‌های ماندگار بسنده کرد. اگر این عنصر ارزشمند در مقاومت ملی به یک فرهنگ عمومی و یک سرمایه سازمان‌یافته بدل شود، آنگاه می‌توان از شکل‌گیری یک پشتوانه اجتماعی گسترده برای ایران سخن گفت که نه‌تنها آینده این جغرافیا را واکسینه می‌کند، بلکه زمینه‌ساز و سرعت‌بخش پیشرفت هم خواهد شد.

کارگزاران نظام آن‌گونه که رهبر معظم انقلاب مطالبه کردند، باید زمینه تبدیل مفهوم «جان‌فدای ایران» به یک گفتمان اثربخش ملی را فراهم کنند. بی‌تردید دانشگاه هم در این عرصه امکان گسترده و مسئولیت مهمی دارد که باید آن را به منصه ظهور رساند.

دانشگاه محل تبدیل احساس مسئولیت به دانش، دانش به راه‌حل و راه‌حل به عمل و کنش است. اگر «جان‌فدا» قرار است یک مفهوم فراگیر ملی باشد، مسئله‌شناسی، تولید علم، تربیت نیروی انسانی، فناوری، نوآوری و حضور مسئولانه در حل مسائل واقعی کشور دانشگاه هم می‌تواند در این راهبرد جهت‌دهی شود. استاد، دانشجو، پژوهشگر، تشکل دانشجویی، کارآفرین و فعال اجتماعی، هر یک می‌توانند شکل متفاوتی از جان‌فدایی برای ایران را نمایندگی کنند؛ استادان و محققان در تولید علم و تربیت نسلی آگاه و توانمند، فناوران در تبدیل علم به نسخه‌های عملی برای عبور از چالش‌ها و دانشجویان در مسئولیت‌پذیری اجتماعی، هر یک می‌توانند سهمی از این مأموریت را بر عهده بگیرند.

این‌گونه دانشگاه فقط یک نهاد در دل اجتماع نیست؛ بخشی از سرمایه فکری ایران است که زمینه همکاری میان جریان‌های مختلف فکری و تبدیل انرژی اجتماعی به پله‌های رشد و پیشرفت فراهم می‌کند. «جان‌فدا» در دانشگاه می‌تواند معنایی بسیار عمیق‌تری یابد و نسل جدید را با این معنا پرورش دهد که جان‌فدا بودن برای ایران یعنی هرکس در حوزه‌ای که توانایی و تخصص دارد، سهم خود را در ساختن ایران ادا کند و این حرکت را بخشی از همان دغدغه دفاع از ایران بداند.

این دانشگاه است که می‌تواند با استفاده از قابلیت‌های گوناگون خود پیوند بین گروه‌ها، اقشار، دولت و دستگاه‌های اجرایی و صنایع را مستحکم‌تر و میان «مردم» و «حکمرانی» رابطه‌ای تازه تعریف کند. بازگشایی دانشگاه‌ها فرصت مناسبی برای تأمل اندیشمندان و پژوهشگران دراین‌خصوص و اتخاذ تصمیمات راهبردی است. روزهای آغازین سال تحصیلی جدید به‌صورت حضوری - که دانشگاهیان دانشگاه آزاد در هفته اخیر از آن استقبال کردند - بازگشت دوره نشاط به دانشگاهی است که در ماه‌های اخیر فعالیت‌های خود را به شکل مجازی دنبال می‌کرد. نشاط و شادابی و افزایش تخاطب علمی و فرهنگی دانشجویان و استادان سرآغاز بهره‌برداری از موقعیت ممتازی است که بعثت میدان‌داران خلق کرد و حالا دانشگاه باید هم برای بازآفرینی آن تلاش کند و هم در این برهه نسبت به طمع‌ورزی دشمن حساس باشد.

این اجماع فکری برای همه ایجاد شده که برای عبور از مرحله سخت کنونی، علاوه بر افزایش قدرت و توانمندی‌های نظامی، انسجام اجتماعی، دانشگاهی مسئله‌محور، نسلی خلاق، خوش‌فکر و مسئولیت‌پذیر و ساخت شبکه‌ای گسترده از افراد دغدغه‌مند و تواناست که می‌تواند در کنار رشادت نیروهای مسلح، ایران را از این مرحله به سلامت عبور دهد. پس اگر جان‌فدای ایران، قرار است یک مفهوم ماندگار باشد، نباید در میدان متوقف بماند؛ باید به دانشگاه، تولید، مدیریت و در یک‌کلام آینده ایران راه پیدا کند. این حضور اجتماعی را باید به مسئولیت گره زد و انگیزه مثال‌زدنی و زائدالوصف جان‌فدایان ایران را همچون سرمایه‌ای گران‌بها باید به ظرفیت «حل مسئله» تبدیل کرد و در مسیر ساخت «ایران قوی‌تر» به خدمت گرفت.

انتهای پیام/

منبع: فرهیختگان