به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ در جنوب استان همدان، روزهای برداشت انگور تنها یک فصل کشاورزی نیست؛ بخشی از چرخه اقتصادی منطقه آغاز می‌شود که هزاران خانوار، صنایع فرآوری، بازارهای داخلی و مسیرهای صادراتی را به هم پیوند می‌دهد. ملایر که تاکستان‌های آن به عنوان میراث مهم کشاورزی جهانی ثبت شده، امروز با تولید پیش‌بینی‌شده بیش از ۳۰۰ هزار تن انگور، یکی از مهم‌ترین کانون‌های اقتصاد باغی کشور به شمار می‌رود.

وسعت تاکستان‌های ملایر تصویری روشن از جایگاه این شهرستان در کشاورزی استان ارائه می‌دهد؛ از حدود ۲۲ هزار هکتار باغ موجود، ۱۲ هزار و ۸۶۸ هکتار به باغ‌های انگور اختصاص دارد. این حجم تولید، تنها یک عدد در آمارهای کشاورزی نیست، بلکه بخشی از معیشت روستایی، اشتغال فصلی، تجارت کشمش و هویت فرهنگی منطقه را شکل داده است.

اما مسئله اصلی امروز برای ملایر دیگر فقط افزایش میزان تولید نیست؛ چالش بزرگ‌تر، تبدیل این ظرفیت تولیدی به ارزش اقتصادی پایدار است. تجربه بسیاری از مناطق موفق کشاورزی در جهان نشان می‌دهد که تولید بالا زمانی به توسعه منجر می‌شود که حلقه‌های بعد از تولید، شامل فرآوری، بسته‌بندی، برندینگ، بازاریابی و صادرات نیز به همان اندازه تقویت شوند.

ملایر در بخش صادرات کشمش از ظرفیت قابل توجهی برخوردار است و بیش از ۸۵ درصد کشمش تولیدی این شهرستان به بازارهای جهانی صادر می‌شود. این ویژگی، انگور ملایر را از یک محصول مصرفی فراتر برده و آن را به یک کالای صادرات‌محور تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که می‌تواند نقش مهمی در ارزآوری و تقویت اقتصاد محلی داشته باشد.

با این حال، فاصله میان تولید و ثروت‌آفرینی همچنان یکی از مسائل مهم بخش کشاورزی است. فروش خام محصول، نوسان قیمت، هزینه‌های تولید، محدودیت‌های بازار صادراتی و نیاز به توسعه صنایع تبدیلی از جمله موضوعاتی هستند که می‌توانند میزان بهره‌مندی باغداران از ارزش واقعی محصول را تحت تاثیر قرار دهند.

تاکداری در ملایر تنها یک فعالیت اقتصادی نیست؛ بخشی از سبک زندگی و فرهنگ منطقه است که نسل‌های مختلف با آن پیوند خورده‌اند. ثبت جهانی نظام تولید انگور این شهرستان نشان می‌دهد که ارزش این ظرفیت فقط در میزان برداشت نیست، بلکه در دانش بومی، روش‌های سنتی مدیریت باغ و ارتباط میان انسان و طبیعت نیز معنا پیدا می‌کند.

در سال‌های آینده، آینده انگور ملایر بیش از هر زمان دیگری به مدیریت منابع وابسته خواهد بود. محدودیت منابع آب، تغییرات اقلیمی و ضرورت افزایش بهره‌وری، موضوعاتی هستند که می‌توانند بر پایداری باغ‌ها تاثیر بگذارند. توسعه روش‌های نوین آبیاری، اصلاح الگوی کشت و استفاده از فناوری‌های جدید می‌تواند مسیر حفظ این میراث کشاورزی را هموار کند.

از سوی دیگر، ظرفیت انگور ملایر می‌تواند به بخش‌های دیگری مانند گردشگری کشاورزی نیز پیوند بخورد. تاکستان‌ها، آیین برداشت محصول، فرآیند تولید کشمش و تجربه زندگی روستایی می‌توانند به بخشی از اقتصاد گردشگری شهرستان تبدیل شوند؛ الگویی که در برخی مناطق موفق جهان موجب شده کشاورزی تنها به تولید محصول محدود نماند.

توسعه زنجیره ارزش انگور نیازمند حضور همزمان کشاورزان، بخش خصوصی، صنایع تبدیلی و سیاست‌گذاران است. ایجاد واحدهای فرآوری مدرن، توسعه بسته‌بندی متناسب با بازارهای هدف و تقویت برند جهانی ملایر می‌تواند سهم بیشتری از ارزش نهایی محصول را به تولیدکنندگان منطقه بازگرداند.

برای شهرستانی مانند ملایر، که یک محصول کشاورزی به هویت اقتصادی آن گره خورده است، آینده‌نگری اهمیت زیادی دارد. اگر تولید، فرآوری و صادرات در یک مسیر هماهنگ قرار گیرند، انگور می‌تواند از یک محصول فصلی به موتور محرک توسعه اقتصادی منطقه تبدیل شود.

پنج تا ۱۰ سال آینده برای تاکستان‌های ملایر دوره‌ای تعیین‌کننده خواهد بود؛ دوره‌ای که در آن باید میان حفظ میراث کشاورزی، افزایش بهره‌وری و حضور قدرتمندتر در بازارهای جهانی تعادل ایجاد شود. سرنوشت انگور ملایر فقط به میزان برداشت سالانه وابسته نیست، بلکه به تصمیم‌هایی بستگی دارد که امروز برای ارزش‌آفرینی از این ظرفیت جهانی گرفته می‌شود.

خبرنگار: مبینا شریفی

انتهای پیام./