به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ اتصال ۳۲ روستای شهرستان قلعه‌گنج به اینترنت پرسرعت را باید فراتر از توسعه تجهیزات مخابراتی و در چارچوب یکی از مسائل مهم توسعه منطقه‌ای بررسی کرد: چگونه می‌توان فاصله میان مناطق برخوردار و دورافتاده را در دسترسی به خدمات، فرصت‌های اقتصادی و اطلاعات کاهش داد؟ در شهرستانی با وسعت حدود ۱۰ هزار و ۱۹۰ کیلومتر مربع و ۳۹۰ آبادی و روستا، ایجاد زیرساخت ارتباطی می‌تواند بخشی از موانع جغرافیایی را کاهش دهد، اما تبدیل این امکان فنی به بهبود ملموس زندگی مردم، به کیفیت شبکه، توان مالی خانوارها و دسترسی به خدمات دیجیتال وابسته است.

آزاده تاج‌الدینی، مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان کرمان، اعلام کرده است که ۳۲ روستای بالای ۲۰ خانوار قلعه‌گنج که پیش از اجرای این طرح‌ها دسترسی نداشتند، به شبکه ملی اطلاعات و اینترنت پرسرعت متصل شده‌اند. به گفته وی، این تعداد معادل ۲۰ درصد از مجموع روستاهای بالای ۲۰ خانوار شهرستان است. اهمیت این آمار در آن است که ضمن نشان‌دادن دامنه مداخله، تصویری از ادامه مسیر نیز ارائه می‌کند؛ زیرا اتصال این روستاها به معنای پایان شکاف ارتباطی در تمام مناطق شهرستان نیست و میزان پوشش باقی‌مانده باید با آمار دقیق روستاهای مشمول و وضعیت خدمات آنها سنجیده شود.

برای اجرای طرح اتصال و ارتقای پوشش ارتباطی این روستاها، بیش از ۱۰۳ میلیارد تومان هزینه شده است. در بخش زیرساخت، ۱۸ دکل مخابراتی وارد مدار شده که ۱۰ مورد آن سایت و دکل جدید و ۸ مورد حاصل ارتقای فناوری تجهیزات موجود بوده است. افزون بر این، بیش از ۱۲۰ کیلومتر فیبر نوری در مسیر کلات‌مالک تا رمشک و امتداد آن به سمت روزگاه، با اعتباری بیش از ۷۲ میلیارد تومان اجرا شده است. این دو بخش مکمل یکدیگرند: دکل‌ها امکان دسترسی بی‌سیم را فراهم می‌کنند و فیبر نوری می‌تواند ظرفیت انتقال داده و پایداری ارتباط شبکه را تقویت کند؛ البته کیفیت نهایی اینترنت به نحوه اتصال سایت‌ها، ظرفیت شبکه، مدیریت ترافیک و نگهداری مستمر تجهیزات نیز بستگی دارد.

تأمین کامل اعتبار این طرح‌ها از منابع وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، به گفته مدیرکل ارتباطات استان، یکی از ویژگی‌های اجرایی پروژه است. با این حال، ارزیابی اقتصادی سرمایه‌گذاری عمومی صرفاً با میزان اعتبار هزینه‌شده یا تعداد تجهیزات نصب‌شده کامل نمی‌شود. شاخص‌هایی مانند سرعت واقعی اینترنت، پایداری اتصال، میزان قطعی، پوشش جغرافیایی، هزینه دسترسی برای خانوارها و شمار کاربران فعال می‌توانند نشان دهند که زیرساخت ایجادشده تا چه اندازه پاسخ‌گوی نیازهای واقعی مردم است. انتشار این اطلاعات به تفکیک روستا، امکان ارزیابی دقیق‌تر عملکرد طرح و شناسایی نقاط نیازمند اصلاح را فراهم می‌کند.

یکی از مهم‌ترین پیامدهای احتمالی توسعه اینترنت، افزایش دسترسی به آموزش است. دانش‌آموزان مناطق روستایی می‌توانند از محتوای آموزشی آنلاین، منابع کمک‌آموزشی و خدمات مشاوره تحصیلی بهره ببرند و معلمان نیز به ابزارهای بیشتری برای آماده‌سازی درس و تبادل تجربه دسترسی پیدا کنند. با این حال، اتصال شبکه به‌تنهایی برای تحقق این هدف کافی نیست؛ برخورداری از گوشی یا رایانه مناسب، توان پرداخت هزینه اینترنت، مهارت استفاده از خدمات دیجیتال و وجود محتوای باکیفیت، حلقه‌های مکمل این فرایند هستند. اگر این عوامل نادیده گرفته شوند، زیرساخت جدید ممکن است ایجاد شود، اما بهره‌مندی خانوارها از فرصت‌های آموزشی همچنان نابرابر بماند.

در حوزه اقتصاد محلی نیز اینترنت پایدار می‌تواند امکان معرفی محصولات کشاورزی و صنایع‌دستی، ارتباط مستقیم با خریداران، بازاریابی آنلاین و دسترسی به اطلاعات قیمت و بازار را تقویت کند. برای کسب‌وکارهای کوچک روستایی، کاهش وابستگی به واسطه‌های محدود و دسترسی به مشتریان خارج از محدوده جغرافیایی محل فعالیت، فرصتی بالقوه برای افزایش درآمد است. دسترسی به خدمات بانکی، اداری و سلامت از راه دور نیز می‌تواند بخشی از هزینه و زمان رفت‌وآمد ساکنان مناطق پراکنده را کاهش دهد؛ هرچند تحقق این مزایا به توسعه خدمات متناسب، آموزش کاربران و اعتماد به سازوکارهای دیجیتال وابسته است.

جغرافیای قلعه‌گنج، ضرورت توجه به پایداری شبکه را دوچندان می‌کند. پراکندگی سکونتگاه‌ها، فاصله از مرکز استان و قرارگیری بخش بزرگی از روستاها در حاشیه تالاب جازموریان و محدوده‌های مستعد فرسایش بادی، نگهداری زیرساخت‌ها و تأمین خدمات پایدار را به مسئله‌ای مهم تبدیل می‌کند. در چنین شرایطی، برنامه‌ریزی ارتباطی باید علاوه بر توسعه اولیه، تعمیر و نگهداری دکل‌ها، تأمین برق پایدار، حفاظت از مسیرهای فیبر نوری و آمادگی برای اختلال‌های احتمالی را نیز در بر بگیرد. ارزش زیرساخت زمانی حفظ می‌شود که خدمات آن در طول زمان قابل اتکا باقی بماند.

برنامه اعلام‌شده برای احداث و راه‌اندازی دست‌کم پنج سایت تمام‌تکنولوژی دیگر در نقاط مختلف قلعه‌گنج نیز نشان می‌دهد که توسعه ارتباطی شهرستان همچنان به تکمیل نیاز دارد. اثرگذاری این مرحله به انتخاب دقیق نقاط دارای ضعف پوشش، توجه به ظرفیت جمعیتی و اقتصادی روستاها و هماهنگی با نیازهای واقعی کاربران وابسته خواهد بود. همچنین، شفاف‌سازی تفاوت میان اعتبار اتصال روستاها و هزینه اجرای فیبر نوری، همراه با انتشار گزارش پیشرفت و شاخص‌های کیفیت خدمات، می‌تواند امکان سنجش دقیق‌تر سرمایه‌گذاری عمومی را فراهم کند.

اتصال ۳۲ روستای قلعه‌گنج، گامی مهم در گسترش دسترسی ارتباطی جنوب کرمان است، اما معیار موفقیت نهایی، شمار دکل‌ها یا طول فیبر نوری نخواهد بود. اگر این زیرساخت به آموزش بهتر، رونق کسب‌وکارهای محلی، دسترسی آسان‌تر به خدمات و کاهش هزینه‌های ناشی از فاصله جغرافیایی منجر شود، سرمایه‌گذاری انجام‌شده به ابزاری برای توسعه منطقه‌ای تبدیل خواهد شد. چالش اصلی از این مرحله آغاز می‌شود: تبدیل پوشش ارتباطی به فرصت برابر، به‌گونه‌ای که روستاییان نه‌فقط به اینترنت متصل باشند، بلکه بتوانند از منافع اقتصادی و اجتماعی آن نیز سهم مؤثری به دست آورند.

خبرنگار: زهرا اسکندری انتهای خبر.