به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، سیدرضا صالحی‌امیری، شامگاه سه‌شنبه ۵ آبان‌ماه ۱۴۰۵، در مراسم «هزاران سال ایران» که در موزه بانک ملی ایران برگزار شد و طی آن از کتاب عکس «هزاران سال ایران» رونمایی شد، با اشاره به ظرفیت تاریخی و تمدنی ایران اظهار کرد: ایران سرزمینی برخوردار از هویتی ریشه‌دار، تاریخی پیوسته و فرهنگی زنده است که در طول هزاران سال، باوجود فراز و نشیب‌های تاریخی و تهاجم قدرت‌های مختلف، توانسته است موجودیت و هویت خود را حفظ کند.

او با بیان اینکه ایران در طول تاریخ با تهدیدها و آسیب‌های فراوانی مواجه شده است، افزود: دشمنان این سرزمین در دوره‌های مختلف، از حملات مغولان و افغان‌ها تا تهدیدهای معاصر، به پیکره ایران آسیب وارد کرده‌اند، اما هیچ‌یک نتوانسته‌اند بنیادهای فرهنگی و تمدنی این سرزمین را از میان ببرند. ممکن است جسم ایران در معرض زخم و آسیب قرار گیرد، اما فرهنگ و تمدن آن همچنان همچون خورشیدی می‌درخشد و به ایرانیان و جهان نور می‌بخشد.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تشبیه ایران به درختی ریشه‌دار در برابر طوفان‌ها تصریح کرد: ایران همچون درختی است که ممکن است شاخه‌های آن در برابر طوفان خم شود، اما ریشه‌هایش استوار می‌ماند. تاریخ گواهی می‌دهد که بسیاری از مهاجمان و قدرت‌های مسلط در گذر زمان از میان رفته‌اند، اما ایران همچنان در این جغرافیا پابرجا مانده و نام آن در حافظه تاریخی جهان استمرار یافته است.

صالحی‌امیری، فرهنگ و تمدن را از مهم‌ترین سرمایه‌های راهبردی ایران دانست و گفت: ما از سرمایه‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برخورداریم، اما سرمایه فرهنگی ایران جایگاهی ویژه دارد، زیرا این سرمایه، زمینه‌ساز همبستگی اجتماعی، تقویت هویت ملی و شکل‌گیری احساس تعلق مشترک میان ایرانیان است.

او افزود: ایران مغناطیسی است که ایرانیان را در سراسر جهان، با وجود تفاوت‌های فکری، قومی، فرهنگی و اجتماعی، در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. هنگامی که ایران در معرض تهدید قرار می‌گیرد، این پیوندهای تاریخی و هویتی بار دیگر خود را نشان می‌دهند و ایرانیان با احساس تعلق به سرزمین و هویت مشترک خود، در کنار ایران می‌ایستند.

وزیر میراث‌فرهنگی با تاکید بر ضرورت بازشناسی ظرفیت‌های تمدنی کشور خاطرنشان کرد: یکی از مسائل مهم ما این است که هنوز نتوانسته‌ایم روایت ایران را آن‌گونه که شایسته تاریخ، فرهنگ و تمدن این سرزمین است، برای نسل‌های جدید و افکار عمومی جهان بازگو کنیم. باید این کاستی را جبران کنیم و تصویری جامع، مستند و متکی بر واقعیت‌های تاریخی از ایران ارائه دهیم، تصویری که ظرفیت‌های فرهنگی، علمی، هنری و تمدنی کشور را در کانون توجه قرار دهد.

او با اشاره به اهمیت روایت‌گری تمدنی ادامه داد: چرا جهانیان باید ایران را فقط از دریچه جنگ، موشک و منازعات سیاسی بشناسند؟ ایران تاریخی چند هزار ساله، میراثی گسترده و فرهنگی اثرگذار دارد. این تمدن و تاریخ است که می‌تواند جایگاه واقعی ایران را در افکار عمومی جهان بازنمایی کند و شناختی عمیق‌تر از هویت ایرانی به وجود آورد.

صالحی‌امیری با تاکید بر نقش نظام آموزشی در انتقال میراث‌فرهنگی و تمدنی به نسل‌های آینده گفت: همواره تاکید کرده‌ام که آموزش‌وپرورش باید به این عرصه وارد شود و فرهنگ و تمدن ایران در قالب محتوای آموزشی مناسب، در دوره‌های مختلف تحصیلی به فرزندان این سرزمین آموزش داده شود تا آنان بدانند در چه جغرافیای تاریخی و تمدنی زندگی می‌کنند و به چه پیشینه‌ای تعلق دارند.

او افزود: دانشگاه‌های کشور نیز باید با تقویت آموزش و پژوهش در حوزه فرهنگ و تمدن ایران، زمینه شناخت عمیق‌تر نسل جوان از تاریخ، اندیشه، هنر و هویت ملی را فراهم کنند. آشنایی با این میراث، زمینه‌ای برای تقویت خودآگاهی تاریخی، مسئولیت‌پذیری فرهنگی و مشارکت آگاهانه در ساخت آینده کشور است.

وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به گستره ناشناخته‌های تاریخی ایران اظهار کرد: آنچه تاکنون از میراث این سرزمین شناسایی و معرفی شده، تنها بخشی از ظرفیت‌های تاریخی آن است. در دل این جغرافیا، روایت‌های فراوانی نهفته است که هنوز برای ایرانیان و جهانیان ناشناخته مانده‌اند و با تداوم پژوهش‌های باستان‌شناختی و تاریخی، ابعاد تازه‌ای از این میراث آشکار خواهد شد.

او با اشاره به تعبیر استاد ژاله آموزگار درباره ماندگاری تمدن ایران و گذرا بودن حکومت‌ها گفت: آنچه در نهایت در حافظه تاریخی باقی می‌ماند، فرهنگ و تمدن است، حاکمان می‌آیند و می‌روند، اما میراث تمدنی ایران استمرار می‌یابد و نسل‌های مختلف را به یکدیگر پیوند می‌دهد.

صالحی‌امیری با اشاره به گستره میراث تاریخی کشور اظهار کرد: تاکنون حدود یک میلیون اثر تاریخی در جغرافیای ایران شناسایی شده است، بااین‌حال، تنها ۴۳ هزار اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و ۳۰ اثر نیز در فهرست میراث‌جهانی قرار گرفته‌اند. همچنین ۵۸ اثر ایرانی در فهرست موقت میراث‌جهانی قرار دارند که نشان‌دهنده ظرفیت گسترده کشور برای معرفی جهانی میراث تاریخی و تمدنی خود است.

او با اشاره به روند بررسی پرونده‌های میراث‌جهانی افزود: کارشناسان یونسکو در روزهای اخیر در گیلان و ماسوله حضور داشته‌اند و بررسی‌های مرتبط با ظرفیت‌های ثبت‌جهانی در نقاط مختلف کشور نیز ادامه دارد. باید با تقویت برنامه‌ریزی، تکمیل پرونده‌ها، مستندسازی علمی و هماهنگی‌های تخصصی، روند معرفی و ثبت جهانی میراث ایران را شتاب بخشید.

وزیر میراث‌فرهنگی تاکید کرد: میراث تاریخی ایران در پیوند با یکدیگر، شبکه‌ای از مسیرهای تمدنی، فرهنگی، عرفانی و تاریخی را شکل می‌دهد که قابلیت تبدیل شدن به محورهای مهم گردشگری فرهنگی و بین‌المللی را دارند.

صالحی‌امیری با اشاره به ظرفیت پیوند میان میراث‌فرهنگی و گردشگری گفت: یکی از نمونه‌های مهم، مسیر گردشگری عرفان است که می‌تواند از عطار آغاز شود، به شیخ خرقانی و بایزید بسطامی برسد، از سهرورد و اندیشه شیخ اشراق عبور کند و در خوی، با میراث شمس تبریزی پیوند یابد. چنین مسیری، روایتی از پیوند جغرافیا، اندیشه، عرفان و هویت فرهنگی ایران است که می‌تواند مخاطبان بسیاری در سطح بین‌المللی داشته باشد.

او همچنین به ظرفیت میراث ساسانی اشاره کرد و افزود: آثار برجای‌مانده از دوره ساسانی در نقاط مختلف کشور، از فیروزآباد و کازرون تا دیگر کانون‌های تاریخی ایران، امکان شکل‌گیری مسیرهای موضوعی و تمدنی را فراهم می‌کنند. این ظرفیت‌ها باید در قالب برنامه‌های منسجم گردشگری فرهنگی معرفی شوند تا گردشگران داخلی و خارجی بتوانند تاریخ ایران را نه به‌صورت مجموعه‌ای پراکنده از بناها، بلکه به‌عنوان روایتی پیوسته و زنده تجربه کنند.

وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به تجربه سفرهای استانی خود گفت: در سفر به شهرها و مناطق مختلف کشور، همواره با جلوه‌هایی از تاریخ و تمدن ایران مواجه شده‌ام، از آثار تاریخی تبریز و مساجد کهن آذربایجان تا زادگاه شهریار، از میراث شهرهای مرکزی ایران تا مناطق جنوبی و غربی کشور. هر گوشه از این سرزمین، بخشی از روایت تاریخی ایران را در خود جای داده است و شناخت این ظرفیت‌ها می‌تواند به تقویت هویت ملی و توسعه گردشگری کمک کند.

او با اشاره به جایگاه خرمشهر و شلمچه در حافظه تاریخی معاصر ایران خاطرنشان کرد: شلمچه نمادی از مقاومت و ایستادگی ایرانیان است و در کنار میراث کهن کشور، بخشی از هویت تاریخی معاصر ایران را شکل می‌دهد. روایت ایران باید بتواند میان میراث باستانی، تاریخ فرهنگی، شخصیت‌های برجسته، حافظه جمعی و تجربه‌های معاصر ملت پیوند برقرار کند.

صالحی‌امیری با اشاره به نقش نهادهای اقتصادی و صنعتی در حفاظت و احیای میراث‌فرهنگی گفت: در مذاکراتی که با مدیران و مسئولان مجموعه‌های مختلف داشته‌ایم، بر ضرورت مشارکت بخش‌خصوصی و بنگاه‌های اقتصادی در تکمیل و احیای پروژه‌های تاریخی و فرهنگی تاکید کرده‌ایم. مسئولیت اجتماعی بنگاه‌ها نباید به فعالیت‌های محدود اقتصادی یا اقدامات مقطعی خلاصه شود، این مسئولیت می‌تواند در خدمت حفظ سرمایه‌های فرهنگی، احیای بناهای تاریخی و انتقال میراث ایران به نسل‌های آینده قرار گیرد.

او افزود: در جهان امروز، مسئولیت اجتماعی به یکی از مفاهیم مهم حکمرانی و فعالیت اقتصادی تبدیل شده است. بنگاه‌ها، نهادهای مالی و مجموعه‌های صنعتی، در کنار فعالیت اقتصادی و کسب سود، در قبال جامعه و سرمایه‌های تاریخی و فرهنگی آن نیز مسئولیت دارند. مشارکت این مجموعه‌ها در حفاظت از میراث‌فرهنگی، نمونه‌ای از پیوند میان توسعه اقتصادی و صیانت از هویت ملی است.

وزیر میراث‌فرهنگی در همین زمینه از مشارکت مجموعه‌هایی در تکمیل برخی پروژه‌های تاریخی کشور خبر داد و بر ضرورت تقویت این رویکرد در سطح ملی تاکید کرد.

صالحی‌امیری در بخش دیگری از سخنان خود، برگزاری مراسم «هزاران سال ایران» را اقدامی در مسیر بازنمایی ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی کشور دانست و از دست‌اندرکاران و فرهیختگانی که با هدف پاسداشت ایران در این رویداد حضور یافته بودند، قدردانی کرد.

او با تاکید بر ضرورت استمرار چنین برنامه‌هایی اظهار کرد: این رویداد گامی در مسیر روایت ایران است، مسیری که باید با مشارکت نخبگان، هنرمندان، پژوهشگران، دانشگاهیان، رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی ادامه پیدا کند. معرفی ایران به جهان، نیازمند روایتی مستند، فراگیر و متناسب با ظرفیت‌های واقعی این سرزمین است.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در پایان با اشاره به شرایط دشوار کشور و ضرورت همبستگی ملی گفت: ملت ایران تصمیم گرفته است در برابر جنایتکاران مقاومت کند و نیروهای حاضر در میدان نیز بر ایستادگی تاکید دارند. دولت و شخص رئیس‌جمهوری همه ظرفیت‌های خود را برای حمایت از مردم و کاهش دشواری‌های آنان به کار گرفته‌اند. از همین تریبون، بابت کمبودها و کاستی‌ها از مردم عذرخواهی می‌کنم، اما باور دارم که ملت ایران از این مرحله دشوار عبور خواهد کرد و روز پیروزی را در کنار یکدیگر جشن خواهیم گرفت.

او در جمع‌بندی سخنان خود، فرهنگ را بنیان استمرار حیات جمعی ایرانیان دانست و تاکید کرد: اگر ما هستیم، چون فرهنگ ما زنده است، اگر امروز تنفس می‌کنیم، چون فرهنگ به مثابه اکسیژن است و اگر حیات داریم، چون فرهنگ چشمه جوشانی است که همه انسان‌های تشنه را سیراب خواهد کرد.

انتهای پیام/