امیرهوشنگ حیدری عضو هیئت علمی گروه مطالعات آینده علم و فناوری موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور در گفت‌وگو با خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوزبا اشاره به تاکید اخیر رهبر انقلاب درباره توسعه علوم پایه بیان کرد: برداشت خیلی از دوستان این است که منظور از علوم پایه فقط علومی مانند فیزیک، ریاضی و ... است ولی یقینا مد نظر رهبر معظم انقلاب علوم انسانی و اجتماعی هم بوده است؛ بنابراین چون همانطور که از اسمش مشخص است علومی است که مبتنی بر رفتارهای انسانی و ساختارهای اجتماعی است. معمولا جوامع پیشرفته هم جوامعی هستند که اساس و الگوهای خودشان را بر روی علوم انسانی و اجتماعی و حتی علوم پایه‌ای که بسترساز تحول و شکل گیری علوم کاربردی و فناوری ها است بنا می‌گذارند. این در نتیجه در کشورها باعث شکوفایی، بالندگی و به نوعی تمدن سازی آن کشورها می‌شود.

وی درباره علل کاهش داوطلبان برای تحصیل در رشته‌های علوم پایه توضیح داد: ما در اوضاع علوم پایه مدت مدیدی دچار یک پدیده‌ای تحت عنوان مقاله نویسی شدیم. مقالاتی که وقتی بخواهیم در این حوزه پیشرو باشیم مقالاتی است که باید رویکرد بین المللی داشته باشد و قاعدتاً یک نیاز بین المللی را پاسخگو باشد. بنابراین چون نیاز ما در داخل کشور با نیاز بین المللی همسو و هم راستا نیست، این عدم انطباق باعث می‌شود بسیاری از علوم پایه ما علومی باشند که مصرف جهانی داشته باشند اما مصرف داخلی نداشته باشند و مبتنی بر نیازهای داخلی نباشند.

حیدری تصریح کرد: در بسیاری از حوزه ها مثل حوزه نانو زمانی سرآمد بودیم و رتبه سوم، چهارم و پنجم و اخیرا گویا رتبه هشتم دنیا هستیم. در مقوله نوشتن مقالات و مرزهای دانش نانو پیشتاز بودیم اما می‌بینید عملاً مردم کشور ما کمتر آن را می‌شناسند. بنابراین بین بحث تبدیل علم به فناوری، تبدیل علم به مهارت و کاربردی شدن علم یک فاصله خیلی واقعی در جامعه مشهود است.

این محقق کشورمان خاطرنشان کرد: همیشه جوامع از علومی حمایت و استقبال می‌کنند که نتایج آن را در زندگی خودشان ببینند و نتیجه آنها تبدیل به فناوری، ابزار و امکاناتی بشود که افراد جامعه بتوانند استفاده کنند و چون این قضیه محقق نشده افرادی هم که بخواهند در این حوزه کار بکنند و جذب بشوند ناخودآگاه کمتر به این سمت می‌روند و ما شاهدیم که مخاطبین و پذیرفته شدگان دانشگاهی هم در این حوزه قاعدتا کمرنگ شده‌اند.

وی با اشاره به وظیفه دانشگاه برای حل این معضل بیان کرد: وظیفه دانشگاه برداشتن این فاصله است. یعنی هم فردی که در حوزه‌های علوم پایه ممارست، تمرین و دانش اندوزی می‌کند برایش خوشایند است که نتیجه دانشش به یک محصول، به یک فناوری و به یک استفاده در جامعه برسد و هم افرادی مانند مردم که ناظر بر این قضیه هستند ببینند که یک حوزه دانشی وجود دارد.

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور در پایان گفت: بنابراین دانشگاه وظیفه و تکلیفی که دارد ایجاد انگیزه است. ایجاد انگیزه برای رشته هایی که جذب آن در دانشگاه‌ها خیلی کمرنگ شده است. در واقع باید کاری بکنند که دانش آموخته‌های حوزه‌های علوم پایه به سمت و سویی بروند که نیازهای جامعه را پاسخ بدهند و این پاسخگو بودن به نیازها خود، یک انگیزه‌ای را ایجاد می‌کند که مخاطبین این رشته ها هم زیاد بشوند.

انتهای پیام/