به گزارش گروه فرهنگی ایسکانیوز،  امروز ۲۴ بهمن برابر با ۱۳ فوریه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

۱۰۳۰ - مرگ "سلطان محمود غزنوی" بزرگ ‏ترین پادشاه سلسله‏ ی غزنویان

سلطان محمود غزنوی، سومین شاه سلسله‏ی غزنویان از سال ۳۸۷ ق پس از شکست دادن برادرش اسماعیل، حکومت را به دست گرفت و با غلبه بر امیران صفاری، سامانی، آل بویه، آل زیار و خوارزمشاهیان بر شمال و شرق ایرانِ آن روز استیلا یافت. سلطان محمود غزنوی به تدریج سرزمین‏های بیشتری را ضمیمه‏ی قلمرو خود نمود. او دوازده بار به سرزمین هندوستان لشکرکشی کرد اما سرانجام قبل از رفتن به ری پس از ۳۴ سال سلطنت، به دلیل ابتلا به بیماری سل در غزنین درگذشت. سلطان محمود غزنوی، اولین پادشاه مستقل و بزرگ‏ترین فرد خاندان غزنوی است که به دلیری و بی‏باکی و کثرت فتوحات و شکوه دربار در تاریخ اسلام، بسیار مشهور شده است. غزوات وی در هند و غنائمی که از آن جا آورده، اجتماع علما و شعرا در دستگاه او و اشعار و کتبی که به نام او ترتیب یافته بود، نام سلطان محمود غزنوی را در اطراف عالم، معروف کرده است. افرادی همانند عُنصری بلخی، فَرُّخی سیستانی، عَسجَدی مَروَزی، کسایی مروَزی و غضایری رازی و نیز فردوسی طوسی از شاعران دربار او بودند. هم‏چنین از علمای دستگاه محمودی، هیچ کس جلیل القدرتر از ابوریحان بیرونی نیست.

۱۵۴۲ - هنری هشتم پنجمین زنش را به تیغ جلاد سپرد!

۱۳ فوریه سال ۱۵۴۲ کاترین هوارد پنجمین زن هنری هشتم پادشاه وقت انگلستان در برج لندن (ارگ شهر) با شمشیر گردن زده شد. کاترین ۲۱ ساله بود و تنها دو سال پیش از آن با هنری ازدواج کرده بود. شهرت هنری هشتم که عمدتا به خاطر طلاقها و ازدواجهای پی در پی او و از این رهگذر درگیری با واتیکان (پاپ) بود نخست به زنانش اتهام عدم وفاداری می زد و سپس به دست جلاد می سپرد. مجازات زنا اعدام نبود، ولی چون متهم زن پادشاه بود، نوعی خیانت به کشور به حساب آورده می شد و مستوجب مردن قرار می گرفت. اعدام کاترین در حالی بود که پدرش یک لرد انگلیسی و عمویش دوک نورفوک بود که جرات مخالفت نداشتند. کاترین را پک روز پیش از اعدام به برج لندن برده بودند تا تمرین کند که چگونه سرش را روی تخته قرار دهد که گردنش با یک ضربه شمشیر قطع شود و او این تمرین را چند بار انجام داده بود که امروزه اعدام ظالمانه خوانده می شود.

 ۱۶۰۱ - استعمار مشرق زمین توسط انگلیسی ها آغاز شد

۱۳ فوریه۱۶۰۱ (شش سال پیش از استقرار انگلیسی ها در قاره آمریکا) James Lancaster جیمز لانکاستر(۱۶۱۸ ـ ۱۵۵۴) به عنوان نماینده کل کمپانی هند شرقی با پنج کشتی و ۵۰۰ مرد مسلح انگلستان را به سوی مشرق زمین ترک کرد که روزی بد برای همه شرق بشمار آمده است. فرمان تاسیس کمپانی هند شرقی انگلستان (با هدف ظاهری ایجاد مراکز داد و ستد و گسترش بازرگانی) ۳۱ دسامبر ۱۶۰۰ میلادی به امضای الیزابت اول ملکه این کشور رسیده بود. در ظاهر، گردانندگان این کمپانی ۲۱۶ تن از امیران، اشراف و بازرگانان انگلستان بودند و سرمایه اولیه اش ۷۲ هزار پاوند طلا بود. هدف اصلی لندن، رقابت با پرتغال و هلند و استعمار شرق بود. الیزابت اول مدت اعتبار این کمپانی را ۱۵ سال تعیین کرده بود. در آن زمان شاه عباس یکم در ایران سلطنت داشت. لانکاستر افسر نیروی دریایی انگلستان در جریان جنگ دریایی سال ۱۵۸۸ با اسپانیا، فرمانده ناو ادوارد بوناونچر بود. این جنگ به برتری اسپانیا پایان داد و به تدریج انگلستان را بر جایگاه آن نشاند.

لانکاستر با مشرق زمین آشنا بود و راههای دریایی آن را می دانست. وی قبلا با همان ناو توپدار ادوارد بوناونچر یک سفر دریایی تحقیقاتی به سیلان (سریلانکا)، مالاکا (مالزیا) و سوماترا (اندونزی) کرده بود. وی در سفر دوم در چند نقطه کشتی های هلندی و پرتغالی ها را تصاحب کرد و با استفاده از اشتباهات پرتغالی ها که برای استقرار در هند به زور متوسل شده بودند توصیه کرد که در آغاز کار بهتر است از امپراتور تیموری هندوستان (جهانگیرشاه) کسب اجازه شود. لانکاستر که از دولت لندن لقب «سرSir» گرفته است در سال ۱۶۰۷ در ناحیه سورات در ساحل غربی هند مستقر شد و .... کمپانی هند شرقی بعدا به تملک دولت انگلستان در آمد و استعمار هندوستان، شبه جزیره مالاکا (مالزیا)، سریلانکا، هنگ کنگ، برمه، استرالیا، نیوزیلند، جزایر اقیانوس هند، ایجاد سنگاپور و ... آغاز شد. باید دانست که انگلیسی ها عمدتا از مقرّ حکومتی خود در هندوستان در امور ایران و منطقه خلیج فارس و بعدا همه آسیای جنوبی و غربی مداخله می کردند.

۱۷۳۹ - نادر شاه در نبرد کرنال محمد شاه گورکانی را شکست داد و دهلی را تصرف کرد.

۱۹۰۳ - اتومبیل داشتن از انحصار ثروتمندان بیرون آمد

 ۱۳ فوریه ۱۹۰۳ (۲۴ بهمن ۱۱۲ سال پیش) نخستین خودرو ۷۵۰ دلاری فورد در کارخانه اش در خیابان ماک واقع در شهر دیترویتِ میشیگان ساخته شد که بعدا به یک پزشک ـ Dr. Ernst Pfenning ـ فروخته شد. نام این خودرو «مدل ــ اِ ۱۹۰۳ Ford Model A» بود. موتور این خودرو ِ بنزین سوز دارای دو سیلندر و توان آن هشت اسب بخار بود و می توانست تا سرعت ۴۵ کیلومتر در ساعت حرکت کند. تا آن زمان، اتومبیل یک کالای لوکس بود. هِنری فورد با ساختن فورد «مدل ـ اِ» آن را به صورت یک وسیله ضروری زندگانی در آورد تا هرکس که استطاعت (توان مالی) داشته باشد و بخواهد در «وقت» صرفه جویی کند و زودتر به کارش برسد بتواند خریداری آن را کند. به این ترتیب داشتن اتومبیل از انحصار ثروتمندان خارج شد. به رغم ۷۵۰ دلار بودن فورد مدل ـ اِ، در آن سال تنها ۱۷۵۰ دستگاه از آن مدل فروش رفت. اینک (سال ۲۰۱۵) بهای میانگین یک اتومبیل ساخت کارخانه فورد آمریکا ـ در این کشور ۱۸ هزار دلار است.

 خودرو فورد مدل ـ اِ با کمک مهندس ویلیز طراحی شده بود و مزد کارگران سازنده آن یک دلار و نیم در هر روز بود. با ورود همین اتومبیل کوچک و ارزان به بازار، آمریکا به صورت کشور اتومبیل در آمد که زندگی کردن بدون آن در این کشور دشوار است. بسیاری هستند که می گویند آمریکائیان عاشق اتومبیل هستند و بدون آن، احساس کمبود می کنند.

اتومبیل فورد«مدل ــ اِ» عمدتا برای مصرف داخل آمریکا بود و مدل های گرانتر و بزرگتر صادر می شد.

۱۹۱۱ - قتل نخستین رئیس مجلس ایران

مرتضی قلی خان صنیع الدوله رئیس نخستین دوره مجلس شورای ملی در بهمن ماه ۱۲۸۹ (سوم فوریه ۱۹۱۱ ) در تهران ـ چهار راه مخبرالدوله ـ هدف گلوله دو قفقازی تبعه روسیه قرار گرفت و کشته شد. این دو قفقازی پس از ارتکاب قتل دستگیر شده بودند که سفارت روسیه در تهران استرداد آندو را طبق قراردادهای دوجانبه (تحمیلی به دولت قاجارها) از وزارت امور خارجه ایران خواستار شد و وزارت امورخارجه دو قاتل را تحویل گرفت و به سفارت روسیه تسلیم کرد!. مخبرالسلطنه (برادر مرتضی قلی خان) انگیزه و چگونگی قتل را در کتابی که برنگاشته شرح داده است. مرتضی قلی خان تحصیلکرده آلمان و مسلط به زبانهای آلمان و فرانسه، قبلا وزیر دارایی بود. وی منتخب اعیان تهران برای نمایندگی مجلس بود که به ریاست آن نیز انتخاب شده بود. در آن زمان انتخاب نمایندگان برحسب طبقات جامعه بود و اعیان هم یک طبقه به حساب می آمدند که مرتضی قلی خان نماینده آنان در مجلس بود. مرتضی قلی خان پسر علی قلی خان مخبرالدوله بود. استرداد دو قاتل مرتضی قلی خان اوج ضعف دولت قاجارها را نشان می دهد که مردم پس از اطلاع از آن متاثر شده بودند ولی نیروی نظامی نبود که از آن بخواهند ایستادگی کند. در آن زمان انگلستان و روسیه در ایران نیروی مسلح داشتند. این دو دولت طبق موافقتنامه سن پترزبورگ (به امضای همین دو دولت) خودرا مجاز به هر اقدامی در ایران می دانستند.

۱۹۴۵ - ارتش شوروی پس از ۲۹ روز جنگ شدید، شهر بوداپست (پایتخت مجارستان) را از دست ارتش هیتلر خارج ساخت. در این نبرد ۲۹ روزه ۱۵۹ هزار تن کشته شدند. به همین سبب است که روس ها می گویند اگر دولتهای اروپای شرقی روزی دشمن روسیه شوند باید بهای سنگین آزاد شدن از دست هیتلر را به روسیه که به خاطر انها متحمل تلفات سنگین شد بپردازند.

انتهای پیام/