به گزارش خبرنگار بین‌الملل ایسکانیوز، مذاکرات مستقیم میان لبنان و رژیم صهیونیستی برای نخستین بار در دهه‌های اخیر -آن هم با میانجیگری آمریکا- به یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی منطقه تبدیل شده است. این گفت‌وگوها که با هدف ادعایی «تامین امنیت دو طرف» آغاز شده، از سوی مقامات آمریکایی از جمله مارکو روبیو -وزیر امور خارجه- به‌عنوان «نقطه عطف» و آغاز یک روند جدید توصیف شده است. با این حال، بسیاری از ناظران منطقه‌ای معتقدند این مذاکرات بیش از آنکه نشانه‌ای از تغییر واقعی در معادلات باشد، تلاشی برای بازتعریف قواعد درگیری و اعمال فشار سیاسی بر لبنان در شرایط حساس کنونی است.

بیشتر بخوانید:

احتمال ورود مجدد آمریکا به جنگ کم است/ تلاش برای محاصره دریایی و تشدید انزوای ایران

در داخل لبنان، این روند با واکنش‌های تند و انتقادی مواجه شده است. شیخ نعیم قاسم -دبیرکل حزب‌الله- این مذاکرات را «بی‌حاصل» دانسته و تاکید کرده که هدف آن، تغییر اجماع ملی لبنان از مخالفت با مذاکره به پذیرش گفت‌وگوی مستقیم با رژیم صهیونیستی است. وی این روند را بخشی از امتیازدهی‌های زیان‌بار دولت دانسته و تصریح کرد: «می‌گویید می‌خواهید آتش‌بس شود؛ اما آنها چه می‌گویند و چه ابزار فشاری در اختیار دارید؟ بیایید با هم با تجاوز مقابله کنیم و سپس درباره آینده گفتگو کنیم. تصمیم ما این است که نه آرام بگیریم و نه تسلیم شویم؛ میدان سخن می‌گوید».

با این حال، آنچه در این میان اهمیت راهبردی دارد، جایگاه حزب‌الله در ساختار سیاسی و اجتماعی لبنان است. این گروه با برخورداری از پایگاه مردمی گسترده و نقش تعیین‌کننده در معادلات امنیتی کشور، به‌گونه‌ای در ساختار قدرت لبنان ریشه دوانده که حذف آن از صحنه سیاسی عملا غیرممکن به نظر می‌رسد. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که هرگونه تلاش از سوی دولت بیروت برای نادیده گرفتن این واقعیت یا حرکت در مسیری که با وزن واقعی حزب‌الله همخوانی نداشته باشد، در بلندمدت نه به تضعیف این جریان، بلکه به تضعیف جایگاه خود دولت منجر خواهد شد و می‌تواند معادلات سیاسی لبنان را بیش از پیش پیچیده کند.

سرویس بین الملل ایسکانیوز، به منظور بررسی وضعیت کنونی محور مقاومت و همچنین ارزیابی تحولات اخیر گفتگویی با الله کرم مشتاقی -کارشناس مسائل منطقه- در این خصوص انجام داد.

مواضع متفاوت و بعضا متضاد ارکان سیاسی لبنان در باب مذاکره با اسرائیل

وی در خصوص هدف اصلی دولت لبنان از آغاز مذاکرات مستقیم با رژیم صهیونیستی گفت: برای درک بهتر این مسئله باید توجه داشت که در لبنان دولت مفهوم واحدی مثل سایر کشورها از جمله ایران، ترکیه و عربستان ندارد و به عبارت دیگر با مجمع الجزایر ناپیوسته تمشیت امور مواجه هستیم و بنابراین وقتی می‌گوییم دولت لبنان با رژیم صهیونیستی مذاکره می‌کند، نباید این تصور ایجاد شود که کلیت لبنان به این جمع بندی رسیده و صرفا حزب الله با آن مخالف است.

از نظر این کارشناس مسائل منطقه، دولت لبنان متشکل از نخست وزیری و کابینه، ارتش، ریاست جمهوری و مجلس است که اتفاقا در این موضوع خاص، هر یک از این ارکان موضعی متفاوت و بعضا متضادی با یکدیگر دارند و حتی اعضای شیعه کابینه نواف سلام -شامل 5 وزیر شیعه که سهمیه حزب الله و امل هستند- با تصمیم او همراه نیستند و احتمالا در جلسات مربوط به این مسئله شرکت نخواهند کرد.

به گفته مشتاقی، دولت کنونی لبنان سست‌ترین، بی‌کفایت‌ترین و وابسته‌ترین نخست وزیر خود در 25 سال گذشته را تجربه می‌کند و تمام نکات منفی و نقدهایی که به نخست وزیرهای پیشین وارد بود، در نواف سلام جمع شده و حتی در سال 2005 تا 2007 که «فؤاد سنیوره» نخست وزیر بود، چنین خباثت‌های عملیاتی در این کشور وجود نداشت.

افزایش امید محور شرارت برای عادی سازی روابط بیروت-تل‌آویو با روی کار آمدن نواف سلام

وی با اشاره به طمع آمریکا برای وارد کردن لبنان به گفتگوی مستقیم با اسرائیل پس از آتش‌بس بین بیروت با رژیم صهیونیستی در 7 آذر 1403 خاطر نشان کرد: اساسا آمریکا به دنبال وارد کردن لبنان به روند عادی سازی روابط جهان عرب با اسرائیل بود که در سال 2018 به اوج خود رسید اما پس از روی کار آمدن نواف سلام در 20 بهمن 1403 تلاش آمریکا و رژیم صهونیستی وارد مرحله جدیدی شد.

به اعتقاد الله کرم مشتاقی، حضور سلام در دولت امید امریکا و اسرائیل را افزایش داد و تلاش کردند با طرح‌های مختلف از طریق «تام باراک» -نماینده آمریکا در امور لبنان- بیروت را مجبور به مذاکره سیاسی مستقیم با اسرائیل بکنند و گام‌های مهمی در این زمینه برداشته شده است.

از نظر کارشناس منطقه، انتصاب «سیمون کرم» -که یک چهره ضدمقاومت است- به عنوان رئیس هیئت فنی گفتگو بین لبنان و اسرائیل یکی از اقدامات دولت نواف سلام در این زمینه بود که البته موفقیت میدانی چندانی به دست نیاورد و همیشه با مخالفت سرسختانه مقاومت و حامیانش مواجه شد.

جدیت حزب الله برای مقابله با خلع سلاح و آتش‌بس تحمیلی

وی افزود: هدف ادعایی نواف سلام از مذاکره مستقیم با رژیم صهیونیستی «صلح، آرامش و شکوفایی» در رسانه‌ها عنوان شده اما هدف واقعی او اجرای اوامر خارجی است و نواف سلام برای تضعیف مقاومت مامور شده و کارویژه او مقابله با حزب الله و محور مقاومت در کشور لبنان است.

کارشناس مسائل لبنان در پاسخ به اینکه با توجه به سخنان شیخ نعیم قاسم مبنی بر اجتناب از مذاکره با رژیم صهیونیستی تحولات در این کشور به چه سویی خواهد رفت، تصریح کرد: هر دو طرف این تقابل یعنی نواف سلام و حامیان او و حزب الله در اجرای طرح‌های خود جدی هستند؛ یعنی نواف سلام با شدت در صدد پیاده‌سازی طرح‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی است و حزب الله با جدیت تمام مخالفت خود را با طرح‌های دولت در زمینه خلع سلاح و آتش‌بس تحمیلی اعلام کرده است.

مشتاقی با اشاره به اینکه زیاده‌خواهی‌های اسرائیل موجب تقویت جایگاه حزب الله در افکار عمومی این کشور شده، اظهار کرد: 3 شرط رژیم صهیونیستی برای آتش‌بس کاملا نامعقول، ضدملی و تحقیرکننده هستند و رژیم قصد دارد بیش از 200 کیلومتر مربع از خاک لبنان را به اشغال خود دربیاورد که تقریبا یک جمعیت 100 هزار نفری را شامل می‌شود.

وی افزود: شرط دوم رژیم، کنترل امنیتی حدود 800 کیلومترمربع از خاک لبنان در جنوب رودخانه لیتانی است و شرط سوم، اجرای طرح خلع سلاح حزب الله در مناطق جنوب رودخانه لیتانی تا مناطق شمالی و شرفی این کشور است.

اثرگذاری متغییرهای خارجی و به ویژه جنگ رمضان بر تحولات لبنان

کارشناس مسائل لبنان با بیان ایننکه متغییرهای منطقه‌ای و بین المللی زیادی بر تحولات لبنان اثرگذار هستند، گفت: اینکه چه اتفاقی در لبنان می‌افتد، به شدت به این بستگی دارد که منطقه به چه سمت و سویی خواهد رفت و به ویژه کنش‌های ایران از اهمیت خاصی بر خوردار است.

به گفته مشتاقی، در صورت تضعیف ایران در پی تحولات جنگ رمضان و یا ارائه یک تصویر ضعیف شده از ایران و یا غلفت از تحولات لبنان و یا تصور دشمن از اینکه ما دچار غفلت شده‌ای -حتی اگر در واقعیت اینطور نباشد- می‌تواند تاثیر به سزایی بر تحولات لبنان داشته باشد.

وی با تاکید بر اینکه حتی اگر کل دنیا هم جمه شود قادر به خلع سلاح حزب الله نخواهد بود، گفت: همانطور که شیخ نعیم تاکید کرده، حزب الله در این زمینه عاشورایی خواهد جنگید اما به هر ترتیب نباید اجازه داد که هزینه‌ای بیش از این به حزب الله تحمیل شود. اما باید بدانیم حتی اگر همین الات آتش‌بس به اجرا در بیاید، حزب الله با دشواری‌ها و تنش‌هایی روبرو خواهد شد.

عزت ملت لبنان پیش شرط حزب الله برای هرگونه صلح و آتش‌بس

الله کرم مشتاقی در خصوص احتمال پذیرش آتش‌بس از سوی حزب الله تحت فشار دولت گفت: این احتمال منتفی نیست اما رسیدن به چارچوب مورد نظر نواف سلام امری کامل محال به نظر می‌رسد و حزب الله حاضر به پذیرش صلح و آتش‌بس تحمیلی در چارچوبی غیر از یک طرح ملی که عزت ملت لبنان را به همراه دارد، نخواهد شد.

وی افزود: تا زمانی که یک طرح به اجماع تمام طرف‌های لبنانی نرسد، پذیرش آن توسط حزب الله کاملا مردود و غیرممکن است.

کارشناس منطقه در خصوص دیدگاه مردم لبنان در مورد مناقشه کنونی اظهار کرد: بیش از 90 درصد مردم لبنان گرایشات طایفه‌ای و مذهبی دارند و تصور اینکه مثلا حامیان مارونی و مسیحی سلیمان فرنجیه -که به طور سنتی حامی مقاومت بوده‌اند- به طیف ضدمقاومت بپیوندند، بسیار بعید است. یا مثلا حزب قوات لبنانیه که به صورت تاریخی ضدمقاومت هستند، خیلی بعید است که در حمایت از مقاومت ظاهر شوند.

هرچند که به اعتقاد مشتاقی میدان بازی هنوز برای بخشی از جامعه لبنان وجود دارد و با توجه بر تاکید حزب الله به عزت و تمایمت ارضی لبنان، خارج از تصور نیست که طیف خاکستری خواهان شکست دشمن و پیروزی حزب الله باشند.

انتهای پیام/