به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، امیرحسین یاوری، معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، در سمپوزیوم «وضعیت و روندهای مصرف مواد و برنامه‌های نوین پیشگیری در محیط‌های آموزشی» که روز شنبه در دانشگاه تهران برگزار شد، با تشریح آخرین وضعیت اعتیاد در کشور و جهان، بر ضرورت تغییر رویکردهای پیشگیری به‌ویژه در میان نوجوانان و دانشجویان تأکید کرد.

وی با اشاره به آمارهای جهانی اظهار کرد: آخرین گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد مصرف مواد مخدر در بسیاری از کشورهای دنیا روندی افزایشی دارد و در کنار آن، قدرت اعتیادآوری برخی مواد نیز به‌طور مداوم در حال افزایش است. برای نمونه، میزان ماده مؤثره موجود در شاهدانه که در سال ۲۰۱۴ حدود ۱۱ درصد بود، اکنون به حدود ۲۳ درصد رسیده و این ماده به‌طور مستمر دستکاری و قوی‌تر می‌شود.

یاوری با بیان اینکه در ایران حدود سه میلیون و ۸۰ هزار معتاد قطعی و نزدیک به یک میلیون مصرف‌کننده تفننی وجود دارد، افزود: این آمار بر اساس استانداردهای جهانی برآورد شده است. حدود ۹ درصد از معتادان کشور را زنان تشکیل می‌دهند که این میزان تقریباً معادل میانگین کشورهای آسیایی است.

وی ادامه داد: الگوی مصرف در زنان نیز در حال تغییر است؛ در گذشته تریاک ماده غالب مصرفی بود اما امروز مصرف «گل» افزایش یافته است. زنان معمولاً دیرتر وارد چرخه مصرف می‌شوند، اما پس از آغاز مصرف، شدت وابستگی در آنان بیشتر است.

درمان قطعی اعتیاد وجود ندارد

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با رد برخی باورهای رایج درباره درمان اعتیاد گفت: برخلاف آنچه گاهی در رسانه‌ها یا تبلیغات مطرح می‌شود، تاکنون درمان قطعی یا داروی قطعی برای هیچ نوع اعتیادی وجود ندارد. اعتیاد یک بیماری چندوجهی است و درمان آن نیز نیازمند مجموعه‌ای از مداخلات روانی، اجتماعی، پزشکی و حمایتی است.

وی افزود: بسیاری از مصرف‌کنندگان در آغاز تصور می‌کنند هر زمان اراده کنند می‌توانند مصرف را کنار بگذارند، اما تجربه مراکز درمانی نشان می‌دهد این تصور اشتباه است و هرچه مدت مصرف طولانی‌تر شود، ترک نیز دشوارتر خواهد شد.

سالانه حدود ۷ هزار نفر بر اثر اعتیاد جان خود را از دست می‌دهند

یاوری با اشاره به پیامدهای اعتیاد اظهار کرد: سالانه حدود هفت هزار نفر در کشور بر اثر عوارض مرتبط با اعتیاد جان خود را از دست می‌دهند که یکی از مهم‌ترین دلایل آن، ناخالصی مواد مخدر است.

وی همچنین گفت: افراد مصرف‌کننده مواد مخدر ۱۴ برابر بیش از سایر افراد در معرض ابتلا به HIV قرار دارند. حدود ۵۰ درصد مصرف‌کنندگان تزریقی به هپاتیت C مبتلا هستند و بسیاری نیز به بیماری‌های کبدی دچار می‌شوند که علت اصلی آن استفاده مکرر از سرنگ‌های مشترک و غیربهداشتی است.

پیشگیری با ترساندن نوجوانان نتیجه نمی‌دهد

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با انتقاد از شیوه‌های سنتی آموزش گفت: تجربه نشان داده است که پوستر، شعار و صرفاً هشدار دادن درباره مضرات مواد مخدر، تأثیر قابل توجهی بر نوجوانان ندارد و حتی در برخی موارد نتیجه معکوس ایجاد می‌کند.

وی افزود: مخاطبان اصلی ما نوجوانان و جوانان ۱۳ تا ۲۲ سال هستند و زبان، ادبیات و شیوه دریافت پیام آنان با نسل‌های گذشته متفاوت است. بنابراین اگر می‌خواهیم در حوزه پیشگیری موفق باشیم، باید پیام‌ها را با زبان و فرهنگ همین نسل تولید کنیم.

یاوری با اشاره به برنامه‌های جدید ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: استفاده از فیلم، سریال، انیمیشن، بازی‌های رایانه‌ای، موسیقی، تصاویر مقایسه‌ای قبل و بعد از اعتیاد (Before & After)، پیام‌های کوتاه و محتوای مناسب شبکه‌های اجتماعی از جمله ابزارهایی است که در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: نسل جدید فرصت و حوصله شنیدن سخنرانی‌های طولانی را ندارد و باید پیام‌های پیشگیرانه در قالب‌های کوتاه، جذاب و متناسب با فضای رسانه‌ای آنان طراحی شود.

تمرکز بر اشتغال، مسکن و بازتوانی معتادان

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره برنامه‌های درمان و بازتوانی نیز گفت: امسال تمرکز ویژه‌ای بر هویت‌بخشی به بیماران، ایجاد مراکز درمان زخم‌های باز، حمایت از مادران باردار مصرف‌کننده مواد، توسعه مراکز ترک اعتیاد و همچنین فراهم کردن اشتغال و سرپناه برای افرادی که موفق به ترک شده‌اند، در دستور کار قرار گرفته است.

وی در پایان با تأکید بر نقش خانواده‌ها در پیشگیری خاطرنشان کرد: مهم‌ترین مهارتی که باید به نوجوانان آموزش دهیم، توانایی «نه گفتن» است. اگر بتوانیم فرزندانمان را به گونه‌ای تربیت کنیم که در برابر پیشنهاد مصرف مواد بدون نگرانی «نه» بگویند، بخش بزرگی از مسیر پیشگیری را طی کرده‌ایم.

انتهای پیام/